Saigonbank đang làm ăn ra sao trước khi "đón" cổ đông lớn gia nhập?

Một doanh nghiệp bất động sản nắm giữ gần 10% vốn tại Saigonbank

Theo Báo cáo tình hình quản trị 6 tháng đầu năm 2024 của Saigonbank, Ngân hàng này có 4 cổ đông lớn gồm: Văn phòng Thành ủy TPHCM (18,18% ), Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận (16,64%), Công ty TNHH MTV Du lịch Thương mại Kỳ Hòa (16,35%), Công ty TNHH MTV Dầu khí TPHCM (14,08%).

Mới đây nhất, một doanh nghiệp bất động sản vừa chi hàng trăm tỷ nâng sở hữu lên gần 10% vốn tại Saigonbank.

Cụ thể, CTCP Phát Đại Cát chính thức trở thành cổ đông lớn tại Saigonbank sau khi mua hơn 16,75 triệu cổ phiếu SGB, nâng sở hữu từ 16,75 triệu cổ phiếu (4,944% vốn điều lệ) lên 33,5 triệu cổ phiếu (9,889% vốn điều lệ).

Ngoài ra, CTCP Bách Hóa Điện Máy Sài Gòn - doanh nghiệp có liên quan đến Phát Đại Cát do cùng người đại diện pháp luật là ông Lê Huỳnh Gia Hoàng (Chủ tịch Hội đồng quản trị) cũng đang sở hữu 68.330 cổ phiếu SGB (tỷ lệ 0,02% vốn). Tổng cộng, hai đơn vị này nắm giữ hơn 9,9% vốn điều lệ Saigonbank.

Như vậy, CTCP Phát Đại Cát chính thức trở thành cổ đông lớn thứ 5 của Saigonbank.

"Bóng dáng" Nguyễn Kim sau ba năm vắng bóng?

Theo thông tin trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, CTCP Phát Đại Cát thành lập ngày 13/01/2022, trụ sở chính tại số 198, đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Võ Thị Sáu, quận 3, TPHCM. Ngành nghề kinh doanh là bán buôn ô tô và xe có động cơ, hỗ trợ dịch vụ tài chính, kinh doanh bất động sản…

Phát Đại Cát có vốn điều lệ đăng ký 321 tỷ đồng, gồm 3 cổ đông sáng lập gồm Công ty TNHH MTV Nguyễn Kim Express & Logistics (2% vốn), CTCP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim (95% vốn) và Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Hoàng Kim (3% vốn). 

Cả ba cổ đông trên đều có trùng địa chỉ trụ sở chính với Công ty Phát Đại Cát, Nguyễn Kim Express & Logistics và Đầu tư Xây dựng Hoàng Kim đều là đơn vị thành viên của CTCP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim.

Ông Lê Huỳnh Gia Hoàng còn làm người đại diện pháp luật của Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Hoàng Kim, CTCP Phát triển Minh Nhật, CTCP NKC Property Services, CTCP Sống Platform, CTCP Spring Urban Residence NK. Các công ty này đều có địa chỉ trụ sở tại 198 Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3, TP HCM.

CTCP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim - công ty mẹ của Phát Đại Cát thành lập năm 2007, với vốn điều lệ 3.000 tỷ (cập nhật tháng 5/2019). Trong đó, ông Nguyễn Văn Kim - cựu Chủ tịch HĐQT nắm 28,56% vốn, bà Nguyễn Thị Tuyết Minh - cùng địa chỉ với ông Kim, sở hữu 17,81% vốn.

Năm 2019, ông Nguyễn Minh Nhật (1994) - con trai của ông Nguyễn Văn Kim chính thức ngồi ghế Chủ tịch HĐQT của CTCP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim.

CTCP Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim cùng CTCP Thương mại Nguyễn Kim từng là các pháp nhân lõi trong hệ sinh thái của ông Nguyễn Văn Kim. Song năm 2015, đơn vị sở hữu hệ thống điện máy Nguyễn Kim từng tiếng tăm một thời là CTCP Thương mại Nguyễn Kim đã chính thức về tay Central Retail của Thái Lan. 

Saigonbank đang làm ăn ra sao?

Theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024, cổ đông là tổ chức không được sở hữu cổ phần vượt quá 10% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng. Do đó, việc các cổ đông tổ chức tại SaigonBank sở hữu tỷ lệ trên 10% là một vấn đề đáng chú ý.

Hiện tại Saigonbank chưa công bố báo cáo tài chính năm 2024, số liệu gần nhất là báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2024 với kết quả kinh doanh kém lạc quan.

Theo đó, 9 tháng đầu năm 2024, hầu hết hoạt động kinh doanh của Saigonbank đều sụt giảm so với cùng kỳ, dẫn đến lợi nhuận thuần giảm 5% còn 332 tỷ đồng. Cùng với việc chi phí dự phòng rủi ro tăng 18% lên 119 tỷ đồng, kết quả ngân hàng này lãi trước thuế chỉ còn 213 tỷ đồng, giảm 14% và mới thực hiện được gần 58% sau quý 3 (368 tỷ đồng).

Tại ngày 30/9/2024, tổng tài sản tại Saigonbank đi ngang so với đầu năm, ở mức 31.766 tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi tại NHNN giảm 50% còn 1.892 tỷ đồng và tiền gửi tại các TCTD khác lại tăng 51% lên 5.883 tỷ đồng.

Về tín dụng, sau 9 tháng đầu năm 2024, Saigonbank cho vay khách hàng tăng nhẹ 2% lên 20.407 tỷ đồng. Ngược lại, tiền gửi khách hàng vẫn ở xấp xỉ đầu năm nay là 23.441 tỷ đồng.

Về chất lượng tài sản, tổng nợ xấu của ngân hàng tới 30/9/2024 tăng 44% so với đầu năm, lên gần 581 tỷ đồng. Trong đó, nợ nghi ngờ tăng từ 36 tỷ đồng lên 113 tỷ đồng, nợ có khả năng mất vốn cũng tăng tới 63% lên 379 tỷ đồng. Kết quả, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ tăng từ 2,03% đầu năm tăng lên 2,85%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 33,5%.

Tính đến 30/9/2024, vốn chủ sở hữu tại Saigonbank đạt 4.184 tỷ đồng, thuộc top cuối của hệ thống ngân hàng.

Trong giai đoạn 2017 – 2023, lợi nhuận sau thuế của SaigonBank chưa từng vượt quá 200 tỷ đồng. Nhiều năm (2017, 2018, 2020), lợi nhuận sau thuế của ngân hàng này còn dưới ngưỡng 100 tỷ đồng. Mãi đến năm 2023, SaigonBank bất ngờ ghi nhận mức tăng vọt trong lợi nhuận sau thuế, đạt 266,7 tỷ đồng.

Hiệu quả sử dụng vốn của SaigonBank duy trì mức thấp trong nhiều năm. Chỉ số ROE của SaigonBank (tỷ lệ lợi nhuận trên tổng vốn chủ sở hữu) luôn duy trì ở ngưỡng thấp, đạt 2,7% năm 2020, 3,35% năm 2021, 4,99% năm 2022; 6,7% năm 2023 và 9 tháng đầu năm 2024 đạt 5,8%.

Trong những năm qua, khi các ngân hàng bạn đua nhau tăng vốn điều lệ thì SaigonBank có vẻ "bình chân như vại". Tính đến hết ngày 30/9/2024, vốn điều lệ của SaigonBank ở mức 3.387 tỷ đồng, mức thấp nhất trong hệ thống các ngân hàng thương mại hiện nay.

Tỷ lệ vốn điều lệ ở mức thấp, cơ cấu cổ đông “cô đặc” khiến SaigonBank không thể mở rộng hoạt động, hạn chế khả năng cấp tín dụng lớn hoặc thực hiện các dự án đầu tư chiến lược.