Sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước để tạo tính tiên phong dẫn dắt

Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính thống nhất phương án sẽ tập trung xác định các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn để đóng vai trò dẫn dắt. Những doanh nghiệp có cùng ngành nghề sẽ được nghiên cứu đưa về doanh nghiệp tiên phong dẫn dắt này.

Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính mới đây đã có Thông báo kết luận về phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước và bộ máy bên trong doanh nghiệp.

Theo thông báo, ngày 22/5/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị mở rộng để thống nhất phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước và định hướng về việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế nhà nước. Dưới sự chủ trì của Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Hội nghị đã thảo luận và đi đến thống nhất nhiều nguyên tắc quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước.

Theo đó, về phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước và bộ máy bên trong doanh nghiệp, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính thống nhất yêu cầu bám sát tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị; gắn với việc phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế và hình thành Quỹ Đầu tư quốc gia.

Mục tiêu là xây dựng những “quả đấm thép” giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Trong đó, Bộ Tài chính là cơ quan quản lý, theo dõi các vấn đề tài chính, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp; các bộ chuyên ngành là cơ quan chịu trách nhiệm về việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, đối với 857 doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc 45 cơ quan đại diện chủ sở hữu, quá trình sắp xếp sẽ được thực hiện theo nguyên tắc loại trừ các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực: quốc phòng an ninh; độc quyền tự nhiên; nông lâm nghiệp; ngân hàng thương mại; cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích; doanh nghiệp thuộc một số địa phương lớn gắn với phát triển kinh tế địa phương (như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh).

Đối với các doanh nghiệp còn lại, phương án sẽ tập trung xác định các doanh nghiệp quy mô lớn để đóng vai trò dẫn dắt; những doanh nghiệp có cùng ngành nghề sẽ được nghiên cứu đưa về doanh nghiệp tiên phong dẫn dắt (“quả đấm thép”) này. Số doanh nghiệp còn lại sẽ được nghiên cứu để chuyển giao về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), phù hợp với Đề án cơ cấu lại toàn diện SCIC, tiến tới hình thành Quỹ Đầu tư quốc gia.

Trên cơ sở nguyên tắc sắp xếp trên, các chính sách đặc thù về phát triển doanh nghiệp nhà nước sẽ được nghiên cứu và đề xuất, căn cứ các quy định của Đảng và pháp luật hiện hành về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tập trung vào cơ chế đầu tư, quản lý vốn nhà nước nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính thống nhất không đề xuất các chính sách riêng về thuế, đất đai hay tiếp cận thị trường, nhằm bảo đảm tuyệt đối nguyên tắc bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác.

Về các bước triển khai tiếp theo, Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước được giao chủ trì soạn thảo công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ xin ý kiến về việc không xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước, cũng như báo cáo các nguyên tắc sắp xếp doanh nghiệp nhà nước trước khi triển khai thực hiện.

Đồng thời, Bộ Tài chính quyết định thành lập Tổ công tác của Bộ do Thứ trưởng Cao Anh Tuấn làm Tổ trưởng, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước làm Tổ phó thường trực, cùng sự tham gia của các cục, vụ liên quan, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và SCIC để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước và bộ máy bên trong doanh nghiệp.