Thanh tra Chính phủ kết luận ACB, MB, VIB sử dụng tiền trái phiếu sai mục đích

Theo kết luận, giai đoạn từ 1/1/2020 đến 30/6/2023, các ngân hàng trên đã phát hành 386 mã trái phiếu doanh nghiệp, tổng giá trị gần 255.143 tỷ đồng, chủ yếu nhằm bổ sung vốn cấp 2, tăng quy mô hoạt động và đáp ứng nhu cầu cấp tín dụng. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng đã sử dụng khoản vốn này cho các mục đích ngắn hạn, khác với cam kết ban đầu.

Cụ thể, tại ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), ngân hàng này đã sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu mã TPACB2018/10Y (giá trị 2.200 tỷ đồng) và trái phiếu mã ACB.2019.04 (giá trị 1.500 tỷ đồng) để cho vay trung dài hạn và ngắn hạn, trong khi mục đích phát hành được nêu trong phương án phát hành của ACB là "phục vụ nhu cầu cấp tín dụng trung dài hạn".

Ngân hàng TMCP Quân đội MB cũng bị phát hiện dùng tiền từ 11 mã trái phiếu (1.920 tỷ đồng) cho hoạt động cho vay, thay vì đầu tư bổ sung vốn cấp 2 theo quy định.

Đáng chú ý, các ngân hàng nói trên không theo dõi riêng dòng tiền từ phát hành trái phiếu, mà hòa chung vào nguồn vốn kinh doanh chung, dẫn đến không thể xác định cụ thể khoản vốn nào được dùng cho từng khoản vay hay khách hàng cụ thể.

Ngoài sai phạm trong mục đích sử dụng vốn, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện nhiều vi phạm về hồ sơ và công bố thông tin. Các ngân hàng như ACB, MB, VIB… không nêu rõ thời gian giải ngân vốn trong bản công bố thông tin; một số ngân hàng không xây dựng kế hoạch nguồn vốn theo năm tài chính hoặc công bố thông tin chậm, thiếu, thậm chí sai lệch.

Trong đó, ACB, MB, VIB… vi phạm thời hạn công bố thông tin trước phát hành một số mã trái phiếu; ACB công bố thông không đúng thời hạn về kết quả phát hành một số mã trái phiếu, không đúng thời hạn công bố thông tin định kỳ về báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm và năm, không đúng thời hạn công bố thông tin định kỳ báo cáo tình hình thanh toán lãi, gốc trái phiếu 6 tháng đầu năm và năm, thực hiện không đúng thời hạn công bố thông tin định kỳ báo cáo tình hình sử dụng nguồn vốn từ phát hành trái phiếu 6 tháng đầu năm và năm…

Thanh tra Chính phủ cho rằng, các sai phạm này cho thấy việc quản lý, sử dụng vốn huy động qua kênh trái phiếu doanh nghiệp của một số tổ chức tín dụng chưa tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, tiềm ẩn rủi ro về minh bạch tài chính và an toàn hệ thống ngân hàng.