Thu hút FDI: Nếu cứ mải chạy theo dự án tỷ USD...

Đây là ý kiến của ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Diễn đàn Nhịp cầu phát triển 2021: “Kết nối địa phương - Doanh nghiệp, Nắm bắt cơ hội mới”, ngày 26/4.

Tại đây, ông Lộc cho biết, hiện nay đã có 136 nền kinh tế đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đầu tư trên 400 tỷ USD. Đây là con số có ý nghĩa và thành tựu FDI là đóng góp to lớn vào ngân sách Nhà nước, bảo đảm việc làm, an sinh xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo, khu vực FDI còn là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu đưa hàng hóa “made in Việt Nam” vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với trên 70% giá trị xuất khẩu của Việt Nam thuộc khu vực FDI, hàng triệu lao động có việc làm trong khu vực FDI. Những con số thống kê trên ghi nhận đóng góp của FDI với kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Vũ Tiến Lộc cũng thẳng thắn nhìn nhận, khu vực FDI cũng có mặt trái cần khắc phục. Đó là sau 1/3 thế kỷ, FDI chủ yếu gia công, sử dụng lao động giản đơn như dệt may, giày dép, 67% vật tư máy móc nhập khẩu từ nước ngoài, giá trị gia tăng tạo ra chưa lớn, chưa "cộng sinh" với doanh nghiệp trong nước, sức lan tỏa về công nghệ, quản trị chưa cao.

Nếu các địa phương chỉ mải chạy theo các dự án tỷ USD, không chú ý chất lượng tăng trưởng, doanh nghiệp Việt và FDI không liên kết “cộng sinh” được sẽ khó mang lại giá trị lan tỏa.

Đại diện VCCI cho rằng, các cơ quan quản lý cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ hơn về thủ tục, quy định hành chính, chất lượng cơ sơ hạ tầng, đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, thủ tục hải quan, về thuế, bảo hiểm xã hội, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực.

Một vấn đề cần lưu tâm nữa là đó mối quan hệ tương tác giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt. Chủ tịch VCCI phân tích, những năm gần đây, xu hướng các doanh nghiệp FDI nhỏ, doanh nghiệp hỗ trợ vệ tinh, dây chuyền lắp ráp dịch chuyển vào Việt Nam càng nhiều.

“Dịch chuyển chuỗi cung ứng hỗ trợ là cần thiết nhưng nếu chỉ có xu hướng này, mang toàn bộ doanh nghiệp vệ tinh vào để khép chuỗi giá trị của chính họ, không có cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia. Phải khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng bên cạnh doanh nghiệp FDI. Cần phải tạo môi trường cộng sinh giữa doanh nghiệp nước ngoài và Việt Nam trong thời gian tới”, ông Vũ Tiến Lộc nói.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) ngày càng gay gắt và hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư cả trong nước và nước ngoài còn gặp khó khăn do tác động từ đại dịch COVID-19; chúng ta phải thích ứng, chủ động, sáng tạo và đón kịp dòng chảy của làn sóng FDI thứ 4 nhằm đưa được dòng vốn chất lượng cao về Việt Nam.

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cho biết, đến nay, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đã hiện diện ở nhiều lĩnh vực và là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho biết, nhiều năm qua, ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển kinh tế- xã hội là một trụ cột của ngành ngoại giao; trong đó, hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp là một nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên.

Bên cạnh đó, ngành ngoại giao phát huy mạng lưới gần 100 cơ quan đại diện trên khắp các châu lục; đồng thời, chủ động, tích cực thúc đẩy kết nối các địa phương và doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp, đối tác quốc tế thông qua tổ chức nhiều hoạt động thực chất và hiệu quả.