Trung Quốc dẫn đầu kinh tế thế giới, Mỹ ở đâu?

South China Morning Post (SCMP) mới đây dẫu lời các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu phát triển (DRC) - một cơ quan trực thuộc Quốc vụ viện - tức Chính phủ Trung Quốc đánh giá, kinh tế nước này sẽ dẫn đầu thế giới vào năm 2023, vượt qua cả Mỹ.

Cụ thể, các nhà phân tích của DRC tin rằng Trung Quốc sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao bằng cách tăng quy mô của tầng lớp trung lưu và phát triển lĩnh vực dịch vụ.

Đồng thời, theo các chuyên gia, Trung Quốc cũng sẽ phải đối mặt với một số thách thức, bao gồm dân số già và bất bình đẳng xã hội ngày càng gia tăng.

“Các nhà nghiên cứu dự đoán rằng Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ và trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2032, bất chấp mối quan hệ với Washington tiếp tục xấu đi” - SCMP trích dẫn báo cáo của DRC.

Các chuyên gia cũng kết luận rằng xung đột giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ còn trầm trọng hơn trong 5 năm tới và Washington có thể sẽ áp dụng những biện pháp thậm chí là cực đoan nhất nhằm làm chậm sự phát triển của nền kinh tế Trung Quốc.

Nhưng ngay cả những yếu tố này cũng sẽ không kìm hãm sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc và đến năm 2025, tỷ trọng thương mại của Trung Quốc trong GDP thế giới sẽ tăng từ 16,2% hiện tại lên 18,1%. Trong khi tỷ trọng của Mỹ sẽ giảm so với cùng kỳ từ 24,1% xuống còn 21,9%.

Theo các báo cáo của DRC, mặc dù tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong 5 năm tới sẽ giảm từ 6,1% xuống 5-5,5% hiện tại, nhưng GDP bình quân đầu người sẽ tăng và có thể đạt 14 nghìn USD vào năm 2024, do đó Trung Quốc sẽ chuyển từ nhóm các nước với mức thu nhập trung bình lên mức thu nhập cao.

“Các nhà phân tích tin rằng nền kinh tế Trung Quốc sẽ vượt qua Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2027 và Mỹ vào năm 2032” - SCMP viết.

Mới đây, một quan điểm tương tự cũng được giáo sư kinh tế Trường đại học Bắc Kinh, cựu chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB), Justin Yifu Lin đề cập đến khi cho rằng nền kinh tế Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ vào năm 2030. 

Trung Quốc quá tự tin về kịch bản phân ly kinh tế?

Trong nghiên cứu kinh tế nói trên, các chuyên gia Trung Quốc cho rằng họ đã tính tới kịch bản hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục đối đầu nhưng dường như chưa bàn tới việc khả năng kinh tế Mỹ-Trung Quốc hoàn toàn tách bạch.

Giới quan sát nhận thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tích cực đề cập đến kịch bản phân ly kinh tế với Trung Quốc và nếu điều đó xảy ra, Trung Quốc sẽ là bên chịu thiệt hại nặng nề hơn.

Bloomberg dẫn lời chuyên gia kinh tế Tom Orlik và Bjorn van Roye dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc sẽ chỉ đạt 3,5% vào năm 2030 nước này "phân ly kinh tế" hoàn toàn với Mỹ. Trước đó, nhóm chuyên gia Bloomberg Economics đánh giá GDP Trung Quốc có thể đạt 4,5% vào năm 2030 nếu quan hệ Mỹ - Trung không thay đổi so với hiện tại.

"Phân ly kinh tế" (dòng chảy thương mại và công nghệ song phương bị cắt đứt hoàn toàn) cũng tác động đến nền kinh tế Mỹ, nhưng không nghiêm trọng như Trung Quốc. Các chuyên gia cho rằng với kịch bản này, GDP Mỹ sẽ giảm từ mức dự đoán 1,6% hiện tại xuống 1,4%.

Nghiên cứu cho thấy khi "phân ly kinh tế" xảy ra, sản lượng kinh tế Trung Quốc sẽ giảm mạnh do hoạt động chuyển giao công nghệ đứt quãng, nguồn vốn bị hạn chế. Dù vậy, tác động sẽ không đến mức "thảm họa" với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, do Trung Quốc đã thu hẹp đáng kể khoảng cách công nghệ với các quốc gia phát triển.

“Nếu đổ thêm nguồn lực vào nghiên cứu - phát triển và thúc đẩy quan hệ với các nền kinh tế tiên tiến khác, Trung Quốc có thể bù đắp phần nào thiệt hại do phân ly kinh tế với Mỹ gây ra” - nhóm chuyên gia Bloomberg Economics bình luận.

Dù vậy, kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể đối mặt thảm họa nếu Mỹ thuyết phục các quốc gia đồng minh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức và Pháp "phân ly" Trung Quốc. Trong trường hợp này, tăng trưởng Trung Quốc sẽ lao dốc xuống mức 1,6% vào năm 2030.