Vi phạm trên phim Netflix: Cần chế tài đủ mạnh...

Lần thứ ba trong vòng 12 tháng, Netflix phải gỡ bỏ phim có những hình ảnh vi phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

Mới đây nhất là bộ phim "Pine Gap", do Úc sản xuất, xuất hiện hình ảnh bản đồ có "đường lưỡi bò" phi pháp trên Biển Đông tại phút 12 của tập 2 và phút 52 của tập 3 của bộ phim.

Trước đó, vào tháng 7/2020, bộ phim “Put Your Head On My Shoulder” (Trung Quốc) và vào tháng 8/2020 bộ phim “Madam Secretary” (Mỹ) trên dịch vụ của Netflix cũng xuất hiện thông tin sai lệch về chủ quyền Việt Nam và buộc phải gỡ bỏ.

Trong cả ba lần nêu trên, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và truyền thông) sau khi phát hiện đều kịp thời có các văn bản yêu cầu Netflix phải gỡ bỏ các bộ phim vi phạm.

Trao đổi với Đất Việt, nhà nghiên cứu về Biển Đông - Ths Hoàng Việt, giảng viên Đại học Luật TP.HCM cho biết, những vi phạm trên nền tảng xuyên biên giới trước đây chưa có tiền lệ. Trước đây, không gian mạng chưa phát triển và những sản phẩm trên không gian mạng cũng không có nhiều. Tuy nhiên, đến nay, chúng phát triển mạnh mẽ.

Trong khi đó, Trung Quốc luôn tìm nhiều cách khác nhau, tranh thủ các phương tiện truyền thông, các sản phẩm văn hóa để chuyển tải thông điệp tuyên truyền sai trái về đường lưỡi bò và hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam. Khi Trung Quốc làm thiên hình vạn trạng mà chúng ta cứ chạy đuổi theo để bịt thì rất khó.

Vị chuyên gia lưu ý, thời gian qua, các nền tảng như YouTube, Facebook... ở Việt Nam đã có sự quản lý. Chính phủ Việt Nam đã xây dựng một số luật, trong đó có Luật An ninh mạng.

So sánh với thời gian cách đây vài năm, Ths Hoàng Việt cho biết YouTube, Facebook... đã thay đổi nhiều. Trước đây, tình trạng lộn xộn trên Facebook rất nhiều, từ thông tin đăng tải sai lệch tới quảng cáo, livestream... Tuy nhiên, gần đây, trước một loạt vụ kiện trên khắp thế giới, Facebook đã phải sửa chữa, chấn chỉnh lại, ngay cả livestream cũng giảm nhiều. Điều đó cho thấy vẫn có thể quản lý được các nền tảng xuyên biên giới.

Trong vòng 12 tháng, Netflix đã ba lần liên tiếp bị phát hiện cung cấp phim, chương trình truyền hình có nội dung vi phạm chủ quyền lãnh thổ Việt Nam khi cung cấp dịch vụ đến người sử dụng tại Việt Nam.

"Chúng ta có thể tin rằng các nền tảng như Netflix cũng tương tự như vậy. Chúng ta đặt ra hành lang pháp luật. Các nền tảng như Netflix khi để xảy ra vi phạm sẽ phải bị trừng phạt và họ sẽ bị ảnh hưởng rất lớn ở thị trường Việt Nam. Khi ấy, các nền tảng này sẽ phải cân nhắc trước rằng những vấn đề nào mà Nhà nước Việt Nam đã đưa ra yêu cầu, và khi đã đưa ra yêu cầu thì tốt nhất công ty phải kiểm duyệt", ông nói.

Phân tích thêm, Ths Hoàng Việt cho biết, trong xã hội tự do, mỗi công dân có quyền làm tất cả những gì mà pháp luật không cấm. Tuy nhiên, nếu làm sai thì công dân ấy phải trả giá. Trường hợp này cũng tương tự như vậy.

"Ngay lúc đầu, chúng ta không biết Netflix sẽ đưa nội dung gì, có vi phạm không. Nếu chúng ta ngăn chặn ngay từ đầu thì sẽ ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp, đến môi trường kinh doanh.

Việt Nam đã có luật, nhưng rõ ràng mức độ xử lý, chế tài chưa đủ nghiêm.

Đối với Netflix, trong trường hợp vi phạm về chủ quyền, lãnh thổ như đã nên trên, phải có chế tài ra sao để họ thấy rằng nếu để xảy ra vi phạm một lần nữa thì họ sẽ thiệt hại rất nhiều so với việc họ phải tự kiểm soát.

Các nhà làm luật và nhà thi hành luật phải xem xét vấn đề này. Quan trọng nhất là chúng ta vẫn mời gọi các nhà đầu tư, doanh nghiệp nước ngoài vào hoạt động kinh doanh ở Việt Nam, đảm bảo tự do về thị trường. Song ngược lại, doanh nghiệp nào vi phạm thì sẽ phải bị trừng phạt, dĩ nhiên việc trừng phạt này phải do luật quy định", Ths Hoàng Việt nêu rõ.

Vị chuyên gia nghiên cứu về Biển Đông đặc biệt lưu ý đến vấn đề tiền kiểm, hậu kiểm. Như trong dự thảo Luật Điện ảnh (sửa đổi) đã đặt ra vấn đề tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phim phổ biến trên không gian mạng và Ths Hoàng Việt cho rằng nên hậu kiểm.

"Ngay cả ở Mỹ cũng vậy, người dân có quyền tự do ngôn luận nhưng xâm phạm tới người khác thì sẽ bị khởi kiện và khi tòa đưa ra phán quyết, người đó sẽ phải trả giá.

Cho nên, nếu chúng ta phát hiện một doanh nghiệp, cá nhân nào đó làm sai và đưa ra trước pháp luật. Cơ quan chức năng sẽ xem xét mức độ vi phạm để trừng phạt, nhưng rõ ràng mức độ trừng phạt phải tương xứng để người bị trừng phạt một lần thấy rằng nếu tiếp tục làm sai sẽ không có lợi. Bản thân các nền tảng xuyên biên giới cũng vậy, họ phải tự xem xét và phải thay đổi nếu không muốn bị trừng phạt khi làm sai", Ths Hoàng Việt kết luận.