Chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp

Với 455/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 17/6, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp.

Bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi sẽ làm phát sinh chi phí tuân thủ

Theo ông, về các quy định liên quan đến “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp,” Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và nhiều đại biểu Quốc hội tán thành quy định khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp” theo hướng khái quát, quy định nguyên tắc chung như tại dự thảo Luật để tương đồng với Luật Phòng, chống rửa tiền.

Chính phủ tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội đối với các góp ý mang tính kỹ thuật về trách nhiệm thu thập, lưu giữ, cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp và nội dung quy định giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể về tiêu chí để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, chế tài xử lý vi phạm khi không cung cấp thông tin theo quy định…

Đối với một số ý kiến đề nghị bổ sung điều khoản chuyển tiếp (Điều 2 dự thảo Luật) quy định về thời hạn cụ thể doanh nghiệp đã thành lập trước thời điểm Luật này có hiệu lực thi hành phải bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, Chính phủ tiếp thu và sửa đổi theo hướng việc bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp được thực hiện đồng thời tại thời điểm doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Bộ trưởng thông tin thêm, dự thảo Luật không quy định thời hạn cụ thể doanh nghiệp đã thành lập trước thời điểm Luật này có hiệu lực phải cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cho cơ quan đăng ký kinh doanh vì lý do sau: việc yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện riêng biệt một thủ tục hành chính chỉ để kê khai bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp sẽ làm tăng số lượng thủ tục hành chính, phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Điều này chưa phù hợp trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đang triển khai nhiều chủ trương, chính sách quyết liệt để đơn giản hóa, cắt giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, đồng thời, yêu cầu này cũng chưa phù hợp với nguyên tắc không hồi tố trong áp dụng pháp luật quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Ngoài ra, so sánh giữa lợi ích và chi phí thì việc quy định thời gian cụ thể toàn bộ doanh nghiệp thành lập trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành phải cung cấp thông tin chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh để lưu giữ, chia sẻ thông tin khi cần thiết chưa phải là giải pháp tối ưu trong bối cảnh việc thu thập, cung cấp thông tin có thể thực hiện khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Hơn nữa, số lượng các doanh nghiệp bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi cho Cơ quan đăng ký kinh doanh ngày càng đầy đủ theo thời gian (trung bình 01 năm có khoảng 35% doanh nghiệp đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp).

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Làm rõ về bổ sung đối tượng viên chức được tham gia thành lập, quản lý doanh nghiệp, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, tiếp thu ý kiến của một số đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát để đảm bảo các quy định về đối tượng thành lập, góp vốn và quản lý doanh nghiệp tại Luật Doanh nghiệp đồng bộ, thống nhất với Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo và Nghị quyết số 193/2025/QH15, dự thảo Luật đã sửa đổi điểm b khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp theo hướng quy định đối tượng không được thành lập, góp vốn và quản lý doanh nghiệp bao gồm công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, trừ trường hợp được thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Về nội dung quy định phát hành trái phiếu riêng lẻ của công ty chưa đại chúng, một số đại biểu Quốc hội đề nghị xem xét không quy định tại dự thảo Luật các điều kiện cụ thể của doanh nghiệp khi phát hành trái phiếu riêng lẻ, đồng thời cân nhắc quy định tương tự như Luật Chứng khoán theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết vấn đề này.

Về nội dung này, tại Tờ trình số 286/TTr-CP và trong quá trình giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã làm rõ sự cần thiết phải quy định nội dung này và đề xuất giữ nguyên quy định tại dự thảo Luật.

Ông giải thích, tại Thông báo số 2001/TB-VPQH, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã nhất trí bổ sung tại dự thảo Luật quy định về hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu là một trong các điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của công ty không phải là công ty đại chúng nhằm tăng năng lực về tài chính đối với doanh nghiệp phát hành, hạn chế những rủi ro thanh toán trái phiếu doanh nghiệp đối với cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư.

Đối với nội dung đề nghị làm rõ tác động của quy định này đối với công tác quản lý, điều hành của Chính phủ bảo đảm phù hợp với thực tế, đồng thời rà soát, chỉnh lý kỹ thuật để bảo đảm rõ ràng về quy định của pháp luật cụ thể áp dụng đối với điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán là chủ thể loại trừ, không thực hiện theo quy định tại Luật Doanh nghiệp, Chính phủ đã rà soát tiếp thu và làm rõ các nội dung cụ thể tại Phụ lục Báo cáo.

Bên cạnh đó, ông Thắng cho biết Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính và một số đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật nhằm làm rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc tổ chức đăng ký doanh nghiệp, ban hành quy trình kiểm tra nội dung đăng ký kinh doanh trên địa bàn bảo đảm công khai, minh bạch, phù hợp chủ trương “thực hiện chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát” nêu tại Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Nguồn: VNP