Cổ phiếu dầu khí: Cơ hội và thách thức trước căng thẳng Trung Đông

Theo báo cáo mới nhất từ MBS Research, thị trường dầu mỏ đang đứng trước những biến động lớn do xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran. Mặc dù lượng hàng tồn kho toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, nhưng những gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông đang đẩy giá dầu Brent bình quân lên mức 80-90 USD/thùng trong năm 2026 theo kịch bản cơ sở (xác suất 60%).

Đáng chú ý, trong kịch bản cực đoan (xác suất 20%), nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn và kéo dài, giá dầu có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, thậm chí đạt mức 130-200 USD/thùng nếu thế giới mất đi 10-20% nguồn cung. Tuy nhiên, MBS đánh giá xác suất xảy ra giả định này không cao. Thị trường được dự báo sẽ nghiêng về trạng thái tắc nghẽn cục bộ với khoảng 2,9 triệu thùng dầu thiếu hụt mỗi ngày trong năm 2026 khi so sánh cán cân cung - cầu.

Giá dầu duy trì ở nền cao được xem là động lực chính thúc đẩy giá cổ phiếu dầu khí Việt Nam trong thời gian tới. MBS Research dự báo, PVS và PVD - doanh nghiệp nhóm thượng nguồn hưởng lợi trực tiếp khi giá dầu tăng cao, giúp thúc đẩy đầu tư, tăng tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) của các dự án khai thác, đồng thời gia tăng khối lượng công việc cũng như giá dịch vụ kỹ thuật. MBS phân tích, giá dầu cao sẽ là động lực đẩy nhanh tiến độ dự án Cá Voi Xanh, giúp PVS củng cố nhu cầu thuê kho nổi dài hạn và giúp PVD đạt mức giá thuê giàn khoan cao hơn cùng hiệu suất sử dụng gia tăng.

Đối với GAS, lợi nhuận của PV GAS dự kiến tăng trưởng tích cực do giá bán khí được tính theo chuẩn dầu thế giới. Với kịch bản giá dầu 80 USD/thùng, lợi nhuận ròng năm 2026 của GAS dự báo tăng trưởng trên 30% so với cùng kỳ.

Ngược lại với nhóm thượng nguồn, MBS Research nhìn nhận, các doanh nghiệp vận tải và lọc hóa dầu phải đối mặt với những tác động đa chiều. Với PVT, mặc dù giá dầu tăng thường kéo theo cước vận tải tăng, giúp dòng tiền được bảo vệ, nhưng rủi ro địa chính trị là rất lớn. Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa dài hạn (kịch bản giá dầu trên 100 USD/thùng), hiệu suất khai thác tàu của PVT có thể bị sụt giảm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận.

Với BSR và PLX, ở kịch bản giá dầu tăng vừa phải, các doanh nghiệp này có thể hưởng lợi ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu giá dầu vượt ngưỡng 90 USD/thùng, biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp đáng kể do chi phí vốn lưu động tăng và rủi ro thiếu hụt nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Riêng với PLX, việc nhà điều hành có thể sử dụng Quỹ bình ổn giá để hạn chế tốc độ tăng giá bán trong nước có thể khiến doanh nghiệp không thể chuyển toàn bộ chi phí đầu vào vào giá bán ngay lập tức.

Nhu cầu dầu thô toàn cầu vẫn trên đà phục hồi, dự kiến đạt khoảng 106,5 - 107,7 triệu thùng/ngày vào cuối năm 2026, tăng khoảng 1,3 - 1,4 triệu thùng/ngày so với năm trước.

Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và các nước ngoài khối OECD. Ngược lại, nhu cầu tại khu vực OECD có xu hướng giảm nhẹ do các chính sách chuyển đổi năng lượng, cải thiện hiệu suất và sự phổ biến ngày càng tăng của xe điện. Điều này tạo nên sự phân hóa rõ rệt: nhu cầu tăng ở phương Đông và giảm nhẹ ở phương Tây.