Thứ tư, 06/01/2021, 11:41 AM

Doanh nghiệp nội thắng ngược ông lớn ngoại: Dấu hiệu tốt

Việc Lotte phải rút lui trong cuộc chiến giành Bibica cho thấy Việt Nam đã có những doanh nghiệp Việt tương đối lớn, biết đoàn kết để tạo ra sức mạnh...

Doanh nghiệp Việt đã lớn lên

Lotte Corporation (Hàn Quốc) vừa chính thức thoái hết vốn tại Công ty CP Bibica, kết thúc 10 năm cuộc chiến dai dẳng tranh giành thương hiệu bánh kẹo Việt.

Cuộc chiến này bắt đầu năm 2012 khi Lotte muốn đổi tên công ty thành Lotte – Bibica nhưng bất thành. Việc thâu tóm lúc đó chấm dứt khi Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) tham gia Bibica với việc nắm giữ 35% cổ phần, trở thành cổ đông đối trọng với Lotte.

Số cổ phần của SSI sau đó được chuyển về PAN Food, một công ty của Tập đoàn PAN. Ở thời điểm hiện tại, PAN Food hiện đang nắm giữ 50,07% cổ phần tại Bibica.

Trong bối cảnh nhiều thương hiệu Việt dần biến mất khi bị doanh nghiệp nước ngoài thâu tóm, việc doanh nghiệp trong nước thắng ngược "ông lớn" ngoại để giữ thương hiệu Việt Nam là một tín hiệu vui.

Nhìn tổng thể, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại cho rằng, cuộc chiến giành thương hiệu Việt là cuộc chiến "mạnh vì gạo, bạo vì tiền".

Một loạt thương hiệu đầu tiên của Việt Nam trước đây như xà bông Cô Ba, kem đánh răng Dạ Lan, bột giặt Viso, Haso... đều do tư nhân từ tay không tạo dựng được cơ đồ, có sản phẩm được thị trường chấp nhận, đặc biệt là xây dựng được một hệ thống phân phối, bán hàng rộng khắp.

Khi nhà đầu tư nước ngoài vào, họ cùng kinh doanh một mặt hàng hay một ngành hàng nên để tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí, họ mua lại doanh nghiệp Việt, có được một sản phẩm có sẵn tiếng tăm, mua luôn được hệ thống phân phối hàng hóa đã có uy tín sẵn với người tiêu dùng. Sẵn với vốn, công nghệ và kinh nghiệm kinh doanh tốt, doanh nghiệp ngoại nhanh chóng phát triển và chiếm lĩnh thị trường Việt.

Trong khi đó, về phía doanh nghiệp Việt, họ cho rằng bán như vậy là được giá nên sẵn sàng chuyển giao cho doanh nghiệp ngoại để lấy tiền làm việc khác.

Tập đoàn Lotte của Hàn Quốc đã phải rút khỏi Bibica sau 10 năm

Tuy nhiên, từ sự kiện Bibica được doanh nghiệp Việt giành lại từ tay "ông lớn" nước ngoài có thể thấy Việt Nam đã có những doanh nghiệp tương đối lớn, dù không nhiều, biết đoàn kết với nhau để tạo ra sức mạnh.

"Tất nhiên doanh nghiệp lớn chưa chắc đã mạnh, quan trọng các doanh nghiệp đã biết "có hội có thuyền", hiểu nhau hơn. Doanh nghiệp ngoại không thiếu vốn, nhưng am hiểu tâm lý người tiêu dùng Việt, xây dựng được một hệ thống phân phối rộng khắp... là điều họ thiếu.

Khi doanh nghiệp Việt biết hợp lực lại, phát huy thế mạnh của từng doanh nghiệp nhỏ lẻ - có doanh nghiệp mạnh về vốn, có doanh nghiệp mạnh về phân phối, công nghệ... thì sẽ tạo ra sức mạnh đánh bại doanh nghiệp nước ngoài.

Điều này chứng tỏ Việt Nam đã có một thị trường thực sự và người Việt đã bắt đầu nắm được nghệ thuật, khoa học kinh doanh dù chưa nhiều lắm. Nó đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ phải có thế mạnh mà còn phải có cái tâm. Doanh nghiệp làm ăn chính đáng, chịu khó học hỏi, làm chủ được công nghệ, vốn liếng thì làm chủ được thị trường, từ đó mạnh lên", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nhận xét.

Cũng theo vị chuyên gia, với khoảng 100 triệu dân, thị trường Việt Nam đủ lớn để các doanh nghiệp vùng vẫy và đó là lợi thế không phải nước nào cũng có. Chỉ có điều đa phần doanh nghiệp Việt Nam vẫn nhỏ lẻ, mang tâm lý ăn xổi ở thì. Thực tế mấy chục năm qua đã chứng minh điều này, không ít doanh nghiệp thiếu kiến thức, thiếu vốn nhưng muốn bành trướng, kết quả là phá sản.

Một trong những thương hiệu Việt khiến PGS.TS Nguyễn Văn Nam nuối tiếc nhất là Vinaxuki. Đó từng là cái tên khiến nhiều người Việt tự hào khi có doanh nghiệp trong nước sản xuất được chiếc ô tô "made in Vietnam", thế nhưng do sai lầm về chiến lược kinh doanh, lãnh đạo Vinaxuki đổ vốn vào bất động sản, ở tỉnh nào cũng mua đất đai làm nhà xưởng..., sau cùng nợ chồng nợ, bị ngân hàng quay lưng và cuối cùng phá sản. Cái chết của Vinaxuki, theo ông Nam, là cái chết do không biết lượng sức mình, không hiểu được thế mạnh của mình ở đâu.

Cần phát huy vai trò Nhà nước

Đánh giá cao nhiều thương nhân Việt đã có ý thức bảo vệ thương hiệu Việt, đặc biệt là tầm quan trọng của các doanh nghiệp đầu ngành, vị chuyên gia cũng lưu ý rằng Nhà nước cần thể hiện vai trò của mình hơn nữa, đặc biệt là phải tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp.

Nhìn ra các nước xung quanh, giai đoạn đầu doanh nghiệp của họ cũng nhỏ lẻ, công nghệ yếu, kiến thức kinh doanh kém, nhưng dưới sự hỗ trợ của Nhà nước, các doanh nghiệp đã nhanh chóng vươn lên, đánh bại cả doanh nghiệp ngoại giành lại thị trường trong nước.

Trường hợp Trung Quốc là ví dụ điển hình. Sau 5-10 năm, được sự trợ giúp của Nhà nước, hàng loạt doanh nghiệp đình đám đã được xây dựng, không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn vang danh quốc tế. Dù vai trò nhà nước Trung Quốc đối với doanh nghiệp nước này còn gây nhiều tranh cãi, nhưng theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, phải ghi nhận nhà nước Trung Quốc có chính sách rõ ràng, hỗ trợ được các nhà kinh doanh xây dựng sự nghiệp và thành công.

Ở Việt Nam, một thời gian dài tiền ngân sách chủ yếu đổ vào doanh nghiệp nhà nước, thế nhưng kết quả không được như mong đợi, nhiều doanh nghiệp làm mất vốn nhà nước, lãnh đạo doanh nghiệp vướng vào vòng lao lý. Tình trạng này, PGS.TS Nguyễn Văn Nam cho rằng, có thể thấy rất rõ trong ngành giao thông vận tải với 'cục nợ' Vinashin; 'ông trùm' cao tốc VEC với bê bối tại dự án cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi, TP.HCM-Long Thành-Dầu Giây.... Đó là chưa kể việc đầu t ư giao thông của ngành này cũng sai khi tập trung vào đường bộ, đường không mà bỏ rơi đường sắt, đường thủy.

Trong khi đó, doanh nghiệp tư nhân chưa được quan tâm đúng mức, phải  tự bơi, lại vướng chính sách chưa hoàn chỉnh, rõ ràng, hay thay đổi nên không ít doanh nghiệp đi đến chỗ đóng cửa, phá sản, thậm chí nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân rơi vòng lao lý.

Nhìn lại quá trình 35 năm đổi mới, PGS.TS Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh, Việt Nam muốn xây dựng được nền kinh tế độc lập tự chủ thì trước tiên doanh nghiệp phải tự chủ. Muốn vậy, Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ để doanh nghiệp đứng lên, tự lập.

"Chính sách không phù hợp thì doanh nghiệp không làm ăn được. Chính sách phải lấy thực tiễn làm thước đo chứ không phải áp đặt mong muốn vốn không phù hợp với thực tiễn khách quan", ông Nam nói và dẫn chứng thương hiệu quốc gia làm ví dụ.

Theo vị chuyên gia, việc đặt ra tiêu chuẩn thương hiệu quốc gia đã có vấn đề. Điều căn bản phải là thương hiệu của sản phẩm, thương hiệu của doanh nghiệp chứ không phải bắt doanh nghiệp phải phấn đấu đạt một số tiêu chuẩn nào đó rồi dán nhãn,  trao cho chứng nhận là thương hiệu quốc gia. Đó là chưa kể muốn đạt được chứng nhận thương hiệu quốc gia, nhiều khi doanh nghiệp phải mất thêm chi phí.

"Vấn đề không phải nằm ở chỗ sản phẩm được Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) chứng nhận, mà là thị trường có chấp nhận hay không. Thị trường ấy không phải chỉ là thị trường nội địa mà phải là thị trường quốc tế. Nếu không được thị trường quốc tế chấp nhận thì thương hiệu quốc gia có ý nghĩa gì?

Quan trọng là phải tạo điều kiện để sản phẩm ngày càng tốt, doanh nghiệp có uy tín trên thị trường quốc tế, chứ không phải đi dán nhãn", nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại nói và đặt tự hỏi Việt Nam đã có thương hiệu nào trở thành thương hiệu quốc tế?

Ông cho biết, thời gian qua Việt Nam có gạo ST25 đạt danh hiệu Gạo ngon nhất thế giới nhưng đó chỉ là một góc nhỏ để tạo ra thương hiệu, uy tín sản phẩm.

"Từ khi có chứng nhận đó, gạo Việt Nam đã bán được lô lớn nào theo thương hiệu đó? Thế giới công nhận gạo Việt qua một cuộc thi mới chỉ là một dấu hiệu, phải tổ chức sản xuất, tạo ra sản phẩm không phổ thông, hàng trăm nghìn, hàng triệu tấn, hợp đồng không phải mấy trăm ký mà mấy trăm tấn, nghìn tấn thì mới ra được tiền.

Cho nên, làm cái này không thể theo ý muốn của người quản lý mà là sự hy sinh phấn đấu bền bỉ, lâu dài của chính người sản xuất, người lao động, doanh nghiệp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước để quá trình ấy phát triển mạnh mẽ, không phải rải rác mà ở  nhiều doanh nghiệp, nhiều ngành. 

Có như vậy doanh nghiệp mới có lực để đi xa, từ chỗ tạo ra được sản phẩm đạt một danh hiệu nào đó đến chỗ tạo ra một mặt hàng chiếm lĩnh các thị trường. Đó mới là sự hỗ trợ của Nhà nước, Nhà nước và doanh nghiệp cùng làm", ông Nam kết luận.


KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
20/11/2026 Doanh nghiệp

KCN Phù Mỹ tại Gia Lai vừa có hai dự án sản xuất hóa chất và phân bón với tổng vốn đầu tư đăng ký 7.940 tỷ đồng, sử dụng gần 60 ha đất.

Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng
Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng

Becamex thông qua chủ trương thành lập công ty con hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản, vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trước đó, tập đoàn cũng thông qua phương án góp...

LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
20/11/2026 Doanh nghiệp

Hội đồng quản trị Công ty CP LICOGI 14 (HNX: L14) vừa thông qua tổng hạn mức tín dụng 250 tỷ đồng tại BIDV Phú Thọ, tăng 160 tỷ đồng so với hạn mức...

Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
19/11/2026 Doanh nghiệp

Novaland thông qua phương án chuyển đổi gần 94,5 tỷ đồng trái phiếu quốc tế thành cổ phiếu NVL, với giá chuyển đổi 34.000 đồng/cổ phiếu.

Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
19/11/2026 Doanh nghiệp

Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...

Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
19/11/2026 Doanh nghiệp

Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…

Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…

PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
18/11/2026 Doanh nghiệp

PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...

Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.

AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.

Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục 'đổ' tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
17/11/2026 Doanh nghiệp

Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…

Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
16/11/2026 Doanh nghiệp

Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...

Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
16/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...

Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
14/11/2026 Doanh nghiệp

Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...

Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...

Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
13/11/2026 Doanh nghiệp

Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…

Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
12/11/2026 Doanh nghiệp

Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…