Thứ năm, 12/06/2025, 08:56 AM

Doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vì e dè "hơi nóng" thắt chặt chi tiêu

111,6 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 5 tháng đầu năm theo các hình thức khác nhau, tăng so với cùng kỳ 2024, dù con số quay trở lại thị trường ở mức nhỉnh hơn nhưng vẫn cho thấy yêu cầu cần được trợ lực kịp thời cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vì e dè 'hơi nóng' thắt chặt chi tiêu
Một góc chợ Ninh Hiệp đìu hiu.

Giao tranh 2 mảng sáng – tối trong bức tranh ‘sức khỏe’ doanh nghiệp

Báo cáo kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2025 của Tổng cục Thống kê cho thấy bức tranh doanh nghiệp có sự tranh chấp giữa 2 mảng sáng – tối. Trong khi có hơn 111.800 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động cho thấy niềm tin của thị trường đang phục hồi, tuy nhiên, ở chiều ngược lại cũng có đến 111.600 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Các con số xếp xỉ này đặt ra nhiều câu hỏi về sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh kinh tế đang phục hồi sau các biến động kéo dài.

Trung bình mỗi tháng trong 5 tháng qua, có khoảng 22.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường chỉ nhỉnh hơn một chút, khoảng 22.400 doanh nghiệp. Điều này cho thấy “máu chảy” và “máu bơm” vào nền kinh tế đang ở thế giằng co. Tuy nhiên, mức tăng 14,4% số doanh nghiệp rút lui so với cùng kỳ năm 2024 là chỉ báo cho thấy các các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì hoạt động.

Sự rút lui này gồm vấn đề giải thể, tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, chờ làm thủ tục giải thể, không còn hoạt động nhưng chưa chính thức giải thể. Những con số cụ thể trong tháng 5/2025 cho thấy: 5.924 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (giảm 17,5% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 11,7% so với cùng kỳ năm ngoái); 6.535 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (tăng mạnh 43,6% so với cùng kỳ); 1.909 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (giảm 12,8% so với cùng kỳ nhưng lại tăng 9,1% so với tháng trước). Tổng cộng, chỉ riêng tháng 5 đã có hơn 14.300 doanh nghiệp rút lui theo các hình thức khác nhau.

Ông Tạ Quang Thái, startup về lĩnh vực công nghệ, người có đóng góp 1 trong số tổng 111,6 nghìn doanh nghiệp rời thị trường 5 tháng qua bộc bạch: "Thực sự, tôi không nhìn thấy điểm thuận nào để cho hoạt động lại doanh nghiệp, chúng tôi cảm nhận được rõ hơi nóng từ chuyện khách hàng thắt chặt chi tiêu".

Doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vì e dè 'hơi nóng' thắt chặt chi tiêu
Số liệu của Tổng cục thống kê trong 5 tháng đầu năm 2025

Mặc dù vậy, cũng cần ghi nhận điểm sáng khi số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong tháng 5/2025 đạt hơn 8.000 doanh nghiệp, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp đã vượt qua khó khăn, khôi phục sản xuất và quay lại thị trường. Ngoài ra, việc số doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 5 vẫn tăng 6,1% so với cùng kỳ cũng cho thấy nhiều nhà đầu tư vẫn nhìn thấy cơ hội phát triển.

Nguyên nhân nào khiến doanh nghiệp “kiệt sức”?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến làn sóng rút lui này. Quan sát tại Hà Nội, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm trên 97% tổng số doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm và duy trì sức sống của nền kinh tế Thủ đô. Tuy nhiên, theo quan sát từ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, tình trạng rút lui khỏi thị trường của các doanh nghiệp đang gia tăng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm DNNVV.

Cụ thể, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) chia sẻ với PetroTimes chỉ ra 4 nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng "kiệt sức".

Thứ nhất, áp lực chi phí đầu vào tăng cao. Giá thuê mặt bằng, nguyên vật liệu, vận chuyển, điện, nước… đều đồng loạt tăng 10-20% trong vòng một năm qua. Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy giá nguyên vật liệu nhập khẩu vào Việt Nam đã tăng trung bình 15-18% so với năm 2023. Với các DNNVV vốn có biên lợi nhuận thấp, việc không thể tăng giá bán tương ứng khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng lỗ luỹ kế kéo dài.

Doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vì e dè 'hơi nóng' thắt chặt chi tiêu
Ông Mạc Quốc Anh chỉ ra 4 nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng "kiệt sức"

Thứ hai, việc tiếp cận vốn vay gặp nhiều rào cản. Theo khảo sát của VCCI đầu năm 2025, hơn 60% DNNVV phản ánh khó vay vốn do yêu cầu tài sản bảo đảm khắt khe, thủ tục rườm rà, trong khi lãi suất vẫn duy trì ở mức cao (8–9%/năm). Các chương trình tín dụng ưu đãi hiện tại, như Quỹ phát triển DNNVV, có quy mô nhỏ và tỷ lệ giải ngân còn thấp (dưới 30%) do điều kiện cho vay chưa phù hợp.

Thứ ba, sức mua và đơn hàng đều sụt giảm. Quý I/2025 ghi nhận tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng chỉ tăng 5,6%, thấp hơn nhiều so với các năm trước. Các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ cũng giảm đơn hàng mạnh, khiến dòng tiền doanh nghiệp bị đứt gãy.

Thứ tư, DNNVV còn gặp khó trong chuyển đổi số do thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao. Chỉ khoảng 16% DNNVV tại Hà Nội ứng dụng công nghệ số ở mức cơ bản, trong khi phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ doanh nghiệp FDI và nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Dù còn nhiều thách thức, song thị trường vẫn ghi nhận những dấu hiệu tích cực và tiềm năng phục hồi. Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, cơ hội từ Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra một hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có nhấn mạnh đến việc cải thiện môi trường đầu tư, tài chính, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp lớn từ DNNVV.

Xu hướng khởi nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo, AI, thương mại điện tử tăng mạnh, đặc biệt tại các khu đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Năm 2024, có trên 3.000 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút hơn 800 triệu USD vốn đầu tư.

Doanh nghiệp cũng chú trọng chuyển đổi xanh và bền vững, ứng dụng năng lượng tái tạo, phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường, đặc biệt trong các ngành nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm sạch.

Để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn và tận dụng được cơ hội phục hồi, HANOISME kiến nghị về tài chính – tín dụng, cần giãn nộp thuế và bảo hiểm xã hội đến hết năm 2025, tương tự chính sách thời COVID-19. Đồng thời, nên nới lỏng điều kiện vay từ Quỹ Phát triển DNNVV, cho phép thế chấp tài sản trí tuệ, phần mềm, nền tảng số. Hiệp hội đề xuất nâng quy mô gói tín dụng ưu đãi lên tối thiểu 50.000 tỷ đồng, lãi suất không quá 5%/năm.

Trong chuyển đổi số và phát triển xanh, cần thành lập Quỹ hỗ trợ chuyển đổi số từ nguồn ODA hoặc ngân sách nhà nước. Nên thí điểm mô hình cụm công nghiệp xanh, trung tâm logistics xanh để DNNVV dùng chung hạ tầng, giảm chi phí.

Để mở rộng thị trường, Hiệp hội đề xuất đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối DNNVV với chuỗi cung ứng lớn. Việc xây dựng cổng thông tin đơn hàng theo ngành cũng giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội nhanh hơn. Đồng thời, cần triển khai đào tạo ngắn hạn về kỹ năng số, kỹ năng quản trị và tăng liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở đào tạo để thúc đẩy thực tập và tuyển dụng sớm.

“Doanh nghiệp nhỏ và vừa là ‘xương sống’ của nền kinh tế, nhưng đang đối mặt với áp lực lớn từ chi phí, vốn, thị trường và chuyển đổi. Bức tranh có cả những mảng tối và mảng sáng, đòi hỏi sự đồng hành quyết liệt hơn từ phía Nhà nước, đặc biệt là các bộ ngành như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc cấp thiết lúc này là triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp theo đúng tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng cho một thế hệ doanh nghiệp Việt Nam tự cường, đổi mới, xanh hóa và hội nhập sâu rộng trong tương lai”, ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.


Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
17/11/2026 Tin nóng

Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.

Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.