Thứ tư, 06/08/2025, 06:00 AM

Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam đã “đọc vị” EVFTA đến đâu?

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực tròn 5 năm (1/8/2020 – 1/8/2025). Trong suốt những năm qua bức tranh hợp tác kinh tế song phương giữa hai bên trở nên sôi động hơn bao giờ hết.

Gần 300 tỷ USD kim ngạch thương mại đã được tích lũy trong vòng 5 năm, chiếm xấp xỉ 40% tổng mức giao thương trong hơn 30 năm hợp tác EU-Việt Nam. Tuy nhiên, điều gây ngạc nhiên hơn là câu chuyện thích ứng nhanh chóng, khéo léo của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) Việt Nam trong việc khai thác EVFTA.

EVFTA - 1- VNFinance
Ảnh minh hoạ

SME - Từ đối tượng yếu trở thành người "nhận diện sóng " EVFTA

Theo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) Quý 2/2025 do EuroCham công bố, tỷ lệ doanh nghiệp xem các ưu đãi thuế quan từ EVFTA là lợi thế then chốt đã tăng vọt từ 29% (Q2/2024) lên 61% (Q2/2025). Sự tăng trưởng ân tượng này đặc biệt đáng chú ý trong khối SME – đối tượng thường bị cho là yếu thế trong hội nhập.

SME chiếm đến 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, tạo ra 45% GDP và hơn 60% việc làm trong nước. Song trên thực tế, không ít SME đang nhanh chóng tích hợp được lợi thế EVFTA nhờ mô hình tinh gọn, linh hoạt, dễ chuyển đổi theo yêu cầu thị trường châu Âu.

Trong khi những tập đoàn lớn tận dụng EVFTA để xây dựng chiến lược dài hạn, SME lại nhạy bén với những cắt lớp thị trường rõ ràng hơn.

Các doanh nghiệp thuộc ngành dệt may, da giày, nhiều SME chuyển từ sản xuất FOB sang ODM, thẳng tay nhận đơn hàng nhỏ từ boutique châu Âu. EVFTA giúc thuế giảm, giá tăng, biên lợi nhậu.

Trong ngành nông sản chế biến, SME tại Lâm Đồng, Đồng Tháp tăng cường trái cây sấy, mứt, cà phê hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn EU nhờ truy xuất ngồn gốc rõ ràng.

Với doanh nghiệp thủy sản quy mô nhỏ, Hợp tác xã nuôi tôm, cá trên mô hình xanh, gắn với doanh nghiệp SME chính là lựa chọn "không ai nghi ngờ" từ nhà nhập khẩu EU.

EVFTA giúp SME thu lợi nhuận

Báo cáo của EuroCham cho thấy, một số SME đã tính toán được tỷ lệ tăng lợi nhuận nhờ EVFTA lên tới 25%. Trung bình, lợi nhuận rồng tăng đạt mức 8,7%, cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng chung của toàn ngành xuất khẩu. Trong điều kiện tối ưu hóa thuế, SME có khả năng lợi nhuận nhanh, gọn và rõ ràng hơn doanh nghiệp quy mô lớn.

Mặc dù có khả năng thích ứng nhanh và linh hoạt, nhiều SME vẫn đang phải đối mặt với những rào cản đáng kể trong quá trình khai thác EVFTA. Trước hết là vấn đề nhân lực và trình độ chuyên môn. Không ít doanh nghiệp nhỏ chưa có đội ngũ chuyên trách am hiểu về hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quy tắc xuất xứ, mã HS và chứng nhận xuất xứ (C/O). Điều này khiến họ dễ mắc lỗi khi khai báo hải quan hoặc không thể tận dụng được ưu đãi thuế dù đủ điều kiện.

Thứ hai, thủ tục hành chính phức tạp cũng là một trở ngại phổ biến. Theo báo cáo của EuroCham, có tới 37% doanh nghiệp EU cho biết họ còn gặp khó khăn khi làm việc với hải quan Việt Nam, đặc biệt trong khâu định giá, dẫn tới tăng chi phí giao dịch và thời gian thông quan. Với SME, những chi phí phát sinh này có thể là gánh nặng lớn, làm giảm đáng kể biên lợi nhuận vốn đã mỏng.

Thứ ba, nhiều SME gặp khó trong tiếp cận tài chính. Hạn mức tín dụng thấp, quy định bảo lãnh khắt khe khiến họ không thể đầu tư đổi mới công nghệ hay xây dựng hệ thống sản xuất – quản lý đạt tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc, những yếu tố quan trọng để thâm nhập thị trường EU.

EVFTA - 2- VNFinance
Ảnh minh hoạ - daidoanket.vn

Giải pháp hỗ trợ SME khai thác EVFTA bền vững

Về phía nhà nước, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ số trong quản lý thương mại. Việc triển khai hệ thống cấp C/O điện tử từ tháng 5/2025 là một bước tiến tích cực, nhưng cần được mở rộng và tích hợp sâu hơn vào nền tảng kỹ thuật số quốc gia, giúp rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tài chính cho SME, bao gồm các gói tín dụng xanh, ưu đãi thuế đầu tư đổi mới công nghệ và xây dựng thương hiệu xuất khẩu.

Từ phía EuroCham, tổ chức này cần tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp EU và Việt Nam. Các hoạt động đối thoại địa phương, hội thảo đào tạo về EVFTA đã mang lại hiệu quả rõ rệt và nên được duy trì thường xuyên hơn, đặc biệt tại các tỉnh, thành có thế mạnh nông nghiệp, thủy sản, dệt may. Việc cập nhật và phổ biến Sách Trắng 2025 sẽ giúp SME có cơ sở tham chiếu thực tiễn để định hướng chiến lược xuất khẩu vào thị trường EU.

Về phía SME, bản thân các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị và nhận thức về EVFTA. Thay vì coi hiệp định là gánh nặng thủ tục, SME cần nhìn nhận đây là cơ hội để tái cấu trúc mô hình kinh doanh, chuyển đổi theo hướng xanh hóa và minh bạch hóa chuỗi cung ứng.

Việc đầu tư vào hệ thống kiểm soát chất lượng, xây dựng nhãn hiệu riêng, áp dụng tiêu chuẩn ESG và truy xuất nguồn gốc điện tử không chỉ giúp SME đáp ứng yêu cầu thị trường châu Âu mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh lâu dài.

Sau 5 năm, EVFTA đã không còn là một khái niệm xa vời với khối doanh nghiệp nhỏ. Ngược lại, SME Việt Nam đang cho thấy họ là lực lượng nhạy bén, linh hoạt và có khả năng biến cơ hội hội nhập thành lợi thế cạnh tranh thực sự. Để phát huy tối đa tiềm năng này, cần sự hỗ trợ đồng bộ từ phía chính sách, tổ chức trung gian và bản thân các SME phải chủ động đổi mới tư duy, mô hình hoạt động. Chỉ khi đó, EVFTA mới thực sự trở thành cao tốc hai chiều đưa SME Việt vươn xa và vững chắc tại thị trường châu Âu.


Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 10/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 10/2026
01/10/2026 Tin nóng

Nâng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng; Tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 540.000 đồng/tháng; Quy định mới về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo... là những chính sách kinh tế mới có hiệu lực từ tháng 10/2026.