Giá dầu đối diện cú sốc mới?

Một số người lo ngại đợt tăng giá tiếp theo sẽ đe dọa tăng trưởng kinh tế, đẩy lợi suất trái phiếu lên cao và ảnh hưởng đến đà tăng của thị trường chứng khoán.

Neil Chapman, Phó Chủ tịch cấp cao của Exxon Mobil, phát biểu tại hội nghị Bernstein ở New York ngày 28/5: "Chúng ta đang tiến gần tới những mức tồn kho chưa từng thấy, thực sự rất thấp. Có thể tranh luận liệu điều đó xảy ra trong hai hay ba tuần nữa, nhưng khi chạm ngưỡng đó, giá sẽ tăng vọt".

Ông cho rằng nếu tồn kho tiếp tục giảm, dầu Brent giao ngay - loại dầu dùng để định giá hơn 60% lượng dầu thô giao dịch trên thế giới - có thể tăng lên 150-160 USD/thùng.

Trong bốn tháng xung đột với Iran làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu, lượng dầu dự trữ thương mại và các đợt xả kho dự trữ chiến lược đã giúp kiềm chế giá dầu phần nào. Dù eo biển Hormuz gần như vẫn đóng cửa, giá dầu thô kỳ hạn vẫn dưới 100 USD/thùng.

Suốt nhiều ngày qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục khẳng định một thỏa thuận mở lại eo biển sắp được ký kết. Tuy nhiên điều đó vẫn chưa thành hiện thực, trong khi các cảnh báo từ ngành dầu khí ngày càng gay gắt hơn.

Toril Bosoni, người đứng đầu bộ phận thị trường và công nghiệp dầu mỏ của International Energy Agency, cho biết nếu tốc độ rút kho hiện nay tiếp diễn, tồn kho dầu toàn cầu có thể rơi xuống mức nguy hiểm đúng vào thời điểm nhu cầu nhiên liệu mùa hè đạt đỉnh.

Mehmet Beceren, Phó Chủ tịch kiêm chiến lược gia thị trường cấp cao của Rosenberg Research, nhận định: "Khi các lớp đệm dự phòng mỏng dần, giá sẽ phải tự điều chỉnh. Điều đó có nghĩa hoặc người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn, hoặc nhu cầu sẽ bị phá hủy". Ông cho rằng điểm bùng phát có thể xuất hiện vào cuối tháng 6.

Nhóm Data Assets and Alpha của JPMorgan dự báo rằng nếu lưu lượng qua eo biển Hormuz không trở lại mức trước xung đột, giá dầu có khả năng tăng mạnh từ nửa cuối tháng 6.

Tại Mỹ, nước khai thác dầu lớn nhất thế giới, tổng tồn kho dầu thô bao gồm cả Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) đã giảm xuống còn 791 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 29/5, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2024, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA).

Từ khi xung đột bắt đầu, tồn kho dầu Mỹ đã giảm gần 64 triệu thùng và giảm liên tiếp trong tám tuần.

Mỹ hiện đang giải phóng 172 triệu thùng từ SPR trong khuôn khổ chương trình phối hợp của IEA nhằm tung ra lượng dầu kỷ lục 400 triệu thùng để hạ nhiệt giá năng lượng.

Các đợt xả kho này, cùng với việc nhập khẩu dầu thô bằng đường biển của Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất gần 10 năm trong tháng 5, đã giúp giảm bớt phần nào cú sốc nguồn cung.

Shohruh Zukhritdinov, một nhà giao dịch dầu mỏ tại Dubai, cho rằng: "Nguy cơ xuất hiện cú sốc giá lần thứ hai là có thật, nhưng điều quan trọng là nó có thể đến từ việc các lớp đệm dự phòng cạn kiệt chứ không phải từ việc eo biển Hormuz đóng cửa ban đầu".

Theo JPMorgan, việc xả kho dự trữ chiến lược của Mỹ, chuyển sang các loại nhiên liệu thay thế và những yếu tố khác từng giúp hạn chế đà tăng giá có thể sẽ không còn đủ nếu gián đoạn kéo dài.

Ảnh hưởng lan tỏa

Các nhà đầu tư cho rằng cuộc xung đột đã tạo ra một khoản "phụ phí rủi ro" lâu dài đối với giá dầu, kéo theo ảnh hưởng đến lạm phát, lợi suất trái phiếu và chi tiêu tiêu dùng.

Joseph Tanious, Giám đốc chiến lược đầu tư của Northern Trust Asset Management, nhận định những diễn biến gần đây cho thấy thị trường năng lượng đang thay đổi mang tính cấu trúc.

Ông nói: "Eo biển Hormuz giờ đã trở thành một điểm nghẽn địa chính trị thường trực". Theo ông, ngay cả khi căng thẳng hạ nhiệt, giá dầu khó có thể quay trở lại dưới 70 USD/thùng như trước xung đột.

Ông dự báo ảnh hưởng sẽ không đồng đều: châu Âu và châu Á vẫn dễ tổn thương hơn trước lạm phát năng lượng kéo dài, trong khi Mỹ - một nước xuất khẩu ròng năng lượng - có khả năng chống chịu tốt hơn.

Adam Schickling, chuyên gia kinh tế cấp cao của Vanguard, cho rằng giá dầu cao chỉ là "một lực cản vừa phải" đối với kinh tế Mỹ nhờ sản lượng dầu trong nước lớn và các khoản đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo, vốn giúp bù đắp phần nào áp lực lên người tiêu dùng.

Tuy nhiên, theo ước tính của Vanguard, nếu giá dầu lên khoảng 120 USD/thùng và duy trì trong một năm, tăng trưởng kinh tế Mỹ có thể giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm.

Đối với các hộ gia đình, ảnh hưởng phụ thuộc không chỉ vào mức giá dầu mà còn vào thời gian giá duy trì ở mức cao. Người tiêu dùng hiện vẫn còn một số dư địa vì chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng thu nhập thấp hơn so với các cú sốc dầu mỏ trước đây. Tuy nhiên, khoảng đệm này sẽ dần thu hẹp theo thời gian.

Phil Blancato, chiến lược gia thị trường trưởng của Osaic, cho rằng nếu giá dầu tiếp tục ở mức cao trong ba tháng tới, đúng vào mùa cao điểm đi lại mùa hè, chi tiêu tiêu dùng có thể suy yếu hơn nữa.

Ông nói: "Niềm tin người tiêu dùng hiện đã ở mức thấp kỷ lục. Nếu giá dầu duy trì ở mức này thêm ba tháng nữa hoặc tăng mạnh trong ngắn hạn, ảnh hưởng thực sự đến nền kinh tế sẽ bắt đầu xuất hiện". Ông Blancato cũng khuyến nghị nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, bao gồm cả việc không chỉ tập trung vào cổ phiếu.