Ba lý do khiến giá dầu xuống dưới 100 USD/thùng

Đây là câu hỏi được quan tâm nhiều nhất lúc này, thường đi kèm với câu: “Nhưng giá dầu không thể cứ giảm mãi được, đúng không?”. Chuyên gia Brian Sullivan suy đoán những câu hỏi này đến từ những người đang âm thầm nắm giữ vị thế mua dầu và ngạc nhiên khi dầu thô kỳ hạn đang dưới 100 USD.

Dù ai đang nắm giữ vị thế gì, đây vẫn là một câu hỏi hợp lý. Tháng 5 vừa qua, dầu thô ghi nhận mức giảm hàng tháng lớn nhất lịch sử. Trong khi đó, xung đột vẫn chưa kết thúc. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn. Quân đội Iran vẫn phóng tên lửa vào lực lượng Mỹ ở Trung Đông. Lực lượng Houthi tại Yemen cũng đe dọa tham gia và quấy rối tàu thuyền trong khu vực. Mỗi ngày lại xuất hiện thêm một lý do để lo ngại.

Vậy tại sao giá dầu chỉ quanh giữa vùng 90 USD thay vì vượt xa 100 USD? Sau đây là ba lý do chính.

Thị trường lạc quan rằng xung đột với Iran sẽ sớm được giải quyết

Iran cần dầu vì đó là nguồn thu chính. Nước này có động lực kinh tế rất lớn để quay lại trạng thái “bình thường”. Iran là một nền kinh tế phụ thuộc vào dầu khí. Không xuất khẩu được dầu, họ sẽ thiếu tiền. Và không có tiền, người dân sẽ còn khó khăn hơn nữa sau hơn 30 năm chịu đựng.

Những người đang điều hành Tehran hiểu rất rõ điều đó. Họ muốn tìm cách giải quyết vấn đề càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, ông Sullivan không quá lạc quan. Ông đã nhiều lần nói rằng tình hình với Iran còn lâu mới yên ổn. Vẫn có những chỉ huy IRGC bất mãn và có vũ khí trong tay. Giao tranh hoàn toàn có thể bùng phát trở lại. Nếu điều đó xảy ra, giá dầu sẽ lại tăng vọt. Thị trường hiện phản ứng theo từng dòng tin tức mỗi ngày.

Một số nguồn tin cho biết Iran vẫn đang có khoảng trống quyền lực ở cấp lãnh đạo cao nhất, vì vậy thế giới có thể sẽ còn tiếp tục nghe những phát ngôn và hành động mâu thuẫn nhau trong thời gian tới.

Nhu cầu dầu của Trung Quốc đang giảm

Nhà phân tích Natasha Kaneva của JPMorgan vừa có một báo cáo đáng chú ý sau chuyến đi Trung Quốc. Bà cho biết mình bất ngờ trước mức sụt giảm nhu cầu dầu tại đây.

Bà viết: “Chúng tôi đã ở Trung Quốc tuần trước và điều đáng chú ý nhất không chỉ là nhu cầu dầu giảm. Mà là nó có thể đã giảm tới 9%, tương đương 1,5 triệu thùng/ngày - một cách đột ngột, bất ngờ và gần như không gây ra xáo trộn rõ rệt nào”.

“1,5 triệu thùng/ngày có thể không quá lớn, nhưng với một quốc gia đang dự trữ hơn 1 tỷ thùng dầu, đây là con số đáng kể vì làm giảm tốc độ rút kho dự trữ. Con số này cũng gần tương đương lượng dầu Iran thường xuất khẩu mỗi ngày”, bà nói thêm.

Bà Kaneva cho rằng người tiêu dùng và doanh nghiệp Trung Quốc có thể đang chuyển sang các lựa chọn điện hóa như xe điện và tàu điện ngầm thay vì ô tô và xe tải chạy xăng dầu.

Thế giới đang dư thừa dầu và nguồn cung còn tiếp tục tăng

Quay lại câu hỏi phổ biến: Giá dầu sẽ đi về đâu? Dự báo biến động giá dầu là việc rất khó, chuyên gia Boone Pickens, người thường được hỏi về mục tiêu giá dầu, cho biết. Ông thường chỉ đưa ra một khoảng giá hoặc xu hướng thay vì một con số cụ thể, đại ý rằng: “Khả năng giảm còn cao hơn khả năng tăng”.

Và ông Sullivan sẽ mượn cách tiếp cận đó. Hiện tại, ông cho rằng dễ lập luận cho kịch bản dầu về 50 USD hơn là lên 150 USD. Điều này có lý do.

Như bà Kaneva đã đề cập, nhu cầu dầu của Trung Quốc đang giảm. Nước này cũng đang dự trữ hơn 1 tỷ thùng dầu.

Ả Rập đang tăng mạnh lượng dầu vận chuyển qua đường ống Đông - Tây ra Biển Đỏ. UAE đang đẩy nhanh việc xây dựng đường ống thứ hai để tránh eo biển Hormuz. Sau khi rời OPEC, UAE nhiều khả năng cũng sẽ tăng sản lượng dầu.

Nguồn cung từ Venezuela đang tăng, còn Brazil và Guyana tiếp tục bổ sung sản lượng. Trong khi nhu cầu dầu toàn cầu vẫn tăng, tốc độ tăng đang chậm lại, còn sản lượng có khả năng tiếp tục đi lên. Sản lượng dầu của Mỹ cũng đang tăng đều.

Ngoài ra còn có lượng dầu bán ra từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR). SPR đang được xả với tốc độ 8-9 triệu thùng mỗi tuần. Đây là tốc độ rất nhanh và, cộng với các đợt bán dầu dưới thời ông Biden, sẽ khiến lượng dự trữ xuống mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu được tích trữ vào năm 1983.

Còn một điều nữa. Có lẽ do bản năng của một nhà giao dịch, nhưng tôi cảm thấy thị trường đang muốn đẩy giá xuống thấp hơn. Mỗi khi giá dầu bật tăng, nó lại nhanh chóng giảm trở lại. May mắn là những kịch bản tồi tệ nhất vẫn chưa xảy ra - và hy vọng sẽ không xảy ra.

Ngay cả Tổng thống Trump cũng đang nói về khả năng giá dầu giảm. Trong cuộc điện đàm với chuyên gia Eamon Javers tuần này, ông nói: “Tôi nghĩ giá dầu sẽ giảm rất mạnh trong thời gian tới. Hiện có 1.700 tàu đang chở đầy dầu và lượng dầu đó sẽ tràn ra thị trường như một mỏ dầu phun. Vì vậy tôi không lo ngại gì cả. Điều tôi quan tâm nhất lúc này là Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Và nếu họ cố phát triển vũ khí hạt nhân, tôi sẽ đánh họ tan tành”.

“Tôi không chắc những lời này có giúp thị trường yên tâm hay không. Và cần nói rõ: Cuộc xung đột với Iran có thể vẫn chưa kết thúc. Hãy giữ hy vọng, nhưng đừng xem hy vọng là một chiến lược”, ông Trump lưu ý.

Góc nhìn Phố Wall

Nếu giá dầu và lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao lâu hơn thì sao? Điều này có thể đồng nghĩa với nhu cầu dài hạn lớn hơn đối với dầu khí Mỹ, theo ngân hàng Barclays: “Khả năng Iran tiếp tục sử dụng eo biển Hormuz để gây gián đoạn thương mại toàn cầu sẽ không dễ bị lãng quên. Dù có đạt được hòa bình lâu dài hay không, các nước nhập khẩu năng lượng vẫn sẽ thận trọng với nguồn cung từ Trung Đông và ưu tiên nguồn cung từ Mỹ vì tính an toàn cao hơn”.

Ông Mizuho cho rằng dù giá hàng hóa vẫn ở mức cao, một số cổ phiếu vẫn còn cơ hội tăng giá, nhưng nhà đầu tư phải chọn lọc. Họ nhận thấy các công ty dầu khí vốn hóa lớn đang bị định giá chưa hợp lý và khuyến nghị một số cổ phiếu nhỏ hơn như Devon Energy, EQT Corporation và Permian Resources. Trong nhóm vốn hóa lớn, họ thích Chevron; còn ở mảng lọc dầu là Phillips 66.