Gia hạn nộp 4.400 tỷ thuế TTĐB với ôtô nội: Có nên không?

Bộ Tài chính vừa có tờ trình Chính phủ dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước năm 2021. Theo dự thảo, tổng số thời gian gia hạn là 2 tháng và số tiền được gia hạn hơn 4.400 tỷ đồng.

Theo dự thảo, người nộp thuế sẽ được gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt phát sinh trong các tháng 10 và 11/2021. Thời hạn nộp thuế của kỳ tính thuế tháng 10 sẽ chậm nhất là ngày 20/12 và kỳ tính thuế tháng 11 chậm nhất là ngày 30/12/2021.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế gián thu, đánh vào một số loại hàng hóa dịch vụ đặc biệt, cần điều tiết mạnh nhằm hướng dẫn sản xuất và tiêu dùng đồng thời làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Thuế này được đưa vào giá bán sản phẩm và người nộp thuế là người mua hàng, doanh nghiệp chỉ đứng ra thu hộ cho Nhà nước mà thôi.

"Với chính sách gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt, thay vì nộp tiền ngay vào ngân sách nhà nước, doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước được tạm lùi thời gian thực hiện nghĩa vụ và được sử dụng số tiền ấy trong thời gian Nhà nước cho phép", ông nói và cho biết, ngân sách chịu thiệt, hy sinh để hỗ trợ doanh nghiệp trong lúc sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp gặp khó khăn vì đại dịch.

Bộ Tài chính đề nghị gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước

PGS.TS Nguyễn Văn Nam lưu ý, bản chất của chính sách này không phải là miễn, giảm mà chỉ là tạm lùi thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính. Theo đó, doanh nghiệp không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính trong một thời gian nhất định, sau đó phải nộp đầy đủ vào chu kỳ sau.

"Ít nhất là doanh nghiệp đã được sử dụng vốn trong một thời gian và điều đó giúp doanh nghiệp có thêm một nguồn lực tài chính để phục hồi sản xuất, kinh doanh", ông nhấn mạnh.

Một điểm khác được nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại nhấn mạnh, ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước vẫn phụ thuộc chủ yếu vào doanh nghiệp FDI, số doanh nghiệp nội địa thành công đếm trên đầu ngón tay. Cho nên, FDI là đối tượng hưởng lợi chính từ chính sách hỗ trợ này.

Tuy nhiên, theo ông, đây cũng là điều cần làm trong bối cảnh sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn do tác động của đại dịch Covid-19.

"Các quốc gia giàu có có thể tung hàng trăm, hàng ngàn tỷ USD để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân bị ảnh hưởng bởi Covid-19, kích thích kinh tế như Nhật Bản mới đây nhất đã chi 490 tỷ USD hay Mỹ phân phối cả nghìn USD cho mỗi người dân. Ngân sách của chúng ta vô cùng hạn hẹp, chi tiền trực tiếp rất khó nên hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các chính sách giãm, giãn thuế là điều cần làm.

Cũng chịu tác động chung, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước đã nhiều lần đề nghị Nhà nước hỗ trợ. Khó khăn của doanh nghiệp còn kéo dài, không phải hết dịch là khó khăn chấm dứt, cho nên, nếu Nhà nước có nguồn lực thì rất cần hỗ trợ doanh nghiệp để họ có thể trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nói.

Đối với người tiêu dùng, vị chuyên gia cho biết, việc doanh nghiệp được lùi thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt rất khó làm giảm giá xe.

"Doanh nghiệp vẫn phải nộp thuế đầy đủ vào chu kỳ sau, viêc giảm giá xe hay không là quyền của doanh nghiệp, nhưng tôi e rằng khó, doanh nghiệp chỉ có thể hỗ trợ người mua hàng một số dịch vụ sau bán hàng. Thường thì giá xe ô tô chỉ có thể giảm khi thuế giảm, hay thị trường cũng sẽ được kích cầu nếu lệ phí trước bạ được giảm", ông Nam nhận xét.

Liên quan đến dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước năm 2021, theo đề xuất của Bộ Tài chính, về trình tự, thủ tục đề nghị gia hạn, người nộp thuế gửi giấy đề nghị gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt (bằng phương thức điện tử/trực tiếp đến cơ quan thuế/qua đường bưu chính) cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp một lần cho toàn bộ các kỳ được gia hạn và cùng với thời điểm nộp hồ sơ khai thuế tiêu thụ đặc biệt.

Với trường hợp không nộp cùng hồ sơ khai thuế, dự thảo quy định thời hạn nộp giấy đề nghị gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt chậm nhất là ngày 15/12.

Bên cạnh đó, người nộp thuế tự xác định và chịu trách nhiệm về việc đề nghị gia hạn đảm bảo đúng đối tượng được gia hạn theo Nghị định này.

Ngoài ra, cơ quan thuế không phải thông báo cho người nộp thuế về việc chấp nhận gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Riêng với các trường hợp người nộp thuế không thuộc đối tượng được gia hạn, cơ quan thuế sẽ có văn bản thông báo về việc dừng gia hạn, theo đó người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp vào ngân sách.

Với các trường hợp sau khi hết thời gian gia hạn, cơ quan thuế phát hiện qua thanh tra, kiểm tra người nộp thuế không thuộc đối tượng được gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt (theo quy định tại Nghị định), thì người nộp thuế sẽ phải nộp số tiền thuế còn thiếu, tiền phạt và tiền chậm nộp do cơ quan thuế xác định lại vào ngân sách Nhà nước.