Những điều cần biết về biến thể COVID-19 "Ve sầu"

Trước thông tin này, người dân cần bình tĩnh, không hoang mang nhưng cũng không chủ quan, tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế để bảo vệ sức khỏe.

Biến thể "Ve sầu" có mới?

BA.3.2 là một biến thể phụ của dòng Omicron thuộc virus SARS-CoV-2, tác nhân gây bệnh COVID-19.

Theo các báo cáo khoa học quốc tế, biến thể này được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024, sau đó ghi nhận tại nhiều quốc gia trên thế giới. CDC Mỹ cho biết BA.3.2 đã xuất hiện tại hơn 20 quốc gia và đang được theo dõi thông qua hệ thống giám sát dịch tễ.

Tại Mỹ, biến thể này được phát hiện từ năm 2025 và đã ghi nhận tại ít nhất 25 bang. Dấu vết của vi rút cũng được phát hiện trong các mẫu giám sát môi trường như nước thải và mẫu từ phương tiện vận chuyển quốc tế.

Tuy nhiên cơ quan y tế nước này cho biết BA.3.2 hiện chưa phải là biến thể chiếm ưu thế, số ca mắc liên quan vẫn ở mức thấp so với tổng số ca nhiễm COVID-19.

Các nghiên cứu ban đầu cho thấy BA.3.2 mang nhiều đột biến trên protein gai (spike protein), cấu trúc giúp vi rút bám và xâm nhập vào tế bào người.

Một số chuyên gia nhận định các đột biến này có thể ảnh hưởng đến khả năng lây lan hoặc làm giảm phần nào hiệu quả miễn dịch. Dù vậy, vắc xin phòng COVID-19 hiện nay vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong.

Đến thời điểm hiện tại, chưa có bằng chứng cho thấy biến thể BA.3.2 gây bệnh nặng hơn so với các biến thể trước đây. Các cơ quan y tế trên thế giới vẫn đang tiếp tục theo dõi, đánh giá để có những khuyến cáo phù hợp.

Vaccine COVID-19 hiện hành có tác dụng với biến thể mới không?

Biến thể này thuộc họ Omicron quen thuộc, nhưng có số lượng đột biến lớn, ước tính từ 70 đến 75 thay đổi so với các chủng đang chiếm ưu thế. Những đột biến này có thể giúp virus né tránh một phần hệ miễn dịch từ vaccine hoặc các lần nhiễm trước.

Các vaccine COVID-19 hiện hành vẫn được thiết kế để nhắm vào những biến thể đang lưu hành, nên vẫn có hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, dữ liệu trong phòng thí nghiệm cho thấy BA.3.2 có thể né tránh một phần miễn dịch từ vaccine và các lần nhiễm trước.

Các chuyên gia nhấn mạnh vaccine vẫn rất quan trọng vì có khả năng bảo vệ khỏi các ca bệnh nặng, nhập viện và tử vong.

Giới y tế khuyến nghị tiêm vaccine COVID-19 định kỳ hàng năm, tương tự như vaccine cúm. Hiệu quả bảo vệ của vaccine có thể giảm sau vài tháng, vì vậy việc tiêm nhắc lại là cần thiết, đặc biệt với người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Trong một số trường hợp, nhóm nguy cơ cao có thể cân nhắc tiêm thêm một mũi vào cuối mùa xuân để phòng đợt gia tăng ca bệnh vào mùa hè.

Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu vaccine mới cho mùa thu tới, có thể bao gồm khả năng bảo vệ trước biến thể “Ve sầu”.

Cùng với đó, các bộ test nhanh COVID-19 tại nhà vẫn có thể phát hiện biến thể BA.3.2. Lý do là bởi các bộ xét nghiệm này được thiết kế để nhận diện những phần của virus ít thay đổi theo thời gian.

Tuy nhiên, người dùng cần đảm bảo bộ test còn hạn sử dụng. Nếu có triệu chứng nghi ngờ, nên tự cách ly, xét nghiệm và liên hệ với cơ sở y tế để được hướng dẫn.

Chủ động phòng tránh

Các chuyên gia y tế nhận định sự xuất hiện của các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus.

Để chủ động phòng, chống dịch bệnh, ngành y tế Hà Nội khuyến cáo người dân không nên hoang mang trước thông tin về biến thể mới BA.3.2, nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan.

Cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh như đeo khẩu trang khi đến cơ sở y tế, nơi đông người hoặc không gian kín; đặc biệt, những người có biểu hiện ho, sốt, viêm đường hô hấp cần chủ động đeo khẩu trang để hạn chế lây nhiễm cho người xung quanh.

Bên cạnh đó, việc khử khuẩn cần được thực hiện thường xuyên thông qua rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn nhanh, vệ sinh các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại và các thiết bị cá nhân.

Người dân cần chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe, hạn chế tiếp xúc với người khác khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh. Trường hợp mắc bệnh nhẹ, cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn của cán bộ y tế.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, khó thở, đau ngực… cần liên hệ cơ sở y tế để thăm khám, điều trị kịp thời.