PwC: 89% doanh nghiệp có kế hoạch cam kết ESG trong vòng 2-4 năm tới

Khảo sát được thực hiện với 174 đại diện doanh nghiệp, cho thấy mức độ trưởng thành ESG tại Việt Nam đã cải thiện đáng kể so với giai đoạn 2022. Cụ thể, 89% doanh nghiệp đã hoặc sẽ có kế hoạch cam kết ESG trong vòng 2-4 năm tới, tăng mạnh so với mức 80% cách đây ba năm. Tỷ lệ doanh nghiệp chưa có kế hoạch ESG giảm xuống chỉ còn 11%, trong khi hơn một nửa số doanh nghiệp (54%) đã bắt đầu triển khai các cam kết.

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Tổng giám đốc, Lãnh đạo Dịch vụ Tư vấn ESG PwC Việt Nam, nhận định: “Thông điệp từ khảo sát rất rõ ràng: quản trị đóng vai trò nền tảng vững chắc, nhưng để đạt được mức trưởng thành tiếp theo, ESG cần được tích hợp vào cốt lõi trong mọi hoạt động vận hành của doanh nghiệp. Đây chính là bản chất của việc vượt qua khỏi khuôn khổ tuân thủ đơn thuần để tiến tới tái thiết doanh nghiệp - tận dụng dữ liệu, thúc đẩy hiệu quả và hợp tác trong toàn hệ sinh thái nhằm xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững”.

Một điểm sáng nổi bật là sự tham gia ngày càng mạnh mẽ của lãnh đạo cấp cao: hơn 2/3 doanh nghiệp cho biết hội đồng quản trị đã trực tiếp tham gia vào các vấn đề ESG, phản ánh sự thay đổi tư duy quản trị so với chỉ vài năm trước.

Báo cáo nhấn mạnh, ESG không còn chỉ là một hoạt động tuân thủ mà là một yêu cầu chiến lược. Với 45% CEO khu vực châu Á - Thái Bình Dương tin rằng doanh nghiệp của họ sẽ không còn khả năng tồn tại trong 10 năm tới nếu không chuyển đổi, các doanh nghiệp Việt Nam cần tái thiết mô hình kinh doanh để giảm phát thải carbon, số hóa và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Tuy nhiên, mức độ triển khai giữa các nhóm doanh nghiệp còn chưa đồng đều. Doanh nghiệp FDI dẫn đầu với 71% đã thực hiện cam kết ESG, phản ánh sức ép từ chuẩn mực toàn cầu. Các doanh nghiệp niêm yết cũng đang bắt kịp nhanh chóng với 57% đã triển khai kế hoạch ESG dưới áp lực từ nhà đầu tư và quy định pháp lý. Trong khi đó, doanh nghiệp tư nhân chưa niêm yết vẫn chậm hơn, khi chỉ 27% đã áp dụng ESG và 23% chưa có kế hoạch cụ thể.

Khảo sát cho thấy động lực chủ yếu thúc đẩy ESG tại Việt Nam vẫn là yếu tố tuân thủ: 70% doanh nghiệp coi yêu cầu pháp lý là lý do hàng đầu để hành động, tiếp theo là áp lực từ các bên liên quan (40%) và định hướng từ lãnh đạo cấp cao (39%).

Ngược lại, chỉ 16% doanh nghiệp coi việc giảm chi phí là động lực, và 25% xem tiếp cận tài chính xanh là yếu tố then chốt. “Khoảng cách này phản ánh rằng phần lớn doanh nghiệp vẫn nhìn nhận ESG như một chi phí tuân thủ, thay vì là đòn bẩy mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả vận hành và kiến tạo giá trị,” báo cáo phân tích.

Đối với các doanh nghiệp mới bắt đầu, thiếu chiến lược ESG rõ ràng (70%), thiếu chuyên môn (60%) và hệ thống đo lường chưa hoàn thiện (54%) là rào cản lớn nhất.

Ngược lại, những doanh nghiệp đã triển khai ở mức cao hơn lại gặp thách thức từ bên ngoài, như khoảng trống pháp lý (45%) và sự bất ổn kinh tế (38%).

Phương Thảo