Ngân hàng nào có lợi thế để tham gia thị trường vàng?

Loạt ngân hàng có lợi thế lớn được cấp phép sản xuất vàng miếng

Thị trường vàng trong nước vừa đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Chính phủ ban hành nghị định số 232, chính thức xoá bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Đồng thời, Nghị định số 232 cũng bổ sung Điều 11a sau Điều 11 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về điều kiện cấp Giấp phép sản xuất vàng miếng. 

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định số 24, để được cấp phép sản xuất vàng miếng, doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong khi ngân hàng cần có vốn điều lệ từ 50.000 tỷ đồng trở lên. Các đơn vị này phải trong danh sách đang được NHNN cấp giấy phép kinh doanh mua, bán kim loại quý, không bị xử phạt hoặc đã khắc phục xong nếu vi phạm.

Như vậy, tính theo quy mô vốn điều lệ hiện hành, hiện tại có 8 ngân hàng có vốn điều lệ trên 50.000 tỷ đồng gồm: Vietcombank (83.557 tỷ đồng); ngân hàng MB (81.000 tỷ đồng); VPBank (79.339 tỷ đồng); Techcombank (70.649 tỷ đồng); BIDV (70.214 tỷ đồng); Vietinbank (53.700 tỷ đồng); Agribank (51.639 tỷ đồng) và ngân hàng ACB (51.367 tỷ đồng).

Với việc Nghị định 232/2025/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, nhiều ngân hàng cho biết đang chuẩn bị “lên dây cót” để tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Trao đổi với báo chí, Phó Tổng giám đốc ngân hàng Techcombank Phạm Quang Thắng nhận định, Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP là quyết định đúng đắn, kịp thời. Quy định này cho phép các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp vàng bạc có tiềm lực tài chính tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng, tăng nguồn cung, qua đó tạo lập thị trường minh bạch và bền vững hơn.

Ông Thắng cho biết trước đây Techcombank từng tham gia lĩnh vực vàng nhưng những năm gần đây đã tạm dừng. Với quy định mới, ngân hàng đã chuẩn bị tích cực để sẵn sàng trở lại. Sau khi có thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước, Techcombank sẽ xin phép tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng.

Ông Thắng thông tin Techcombank đã chuẩn bị từ việc tìm kiếm, xác định, lựa chọn đối tác nước ngoài về nguồn cung vàng nguyên liệu và chế tác vàng miếng mang thương hiệu Techcombank. Trong nước, ngân hàng chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị, kho bãi, hệ thống cân đo, kênh và điểm phân phối trong toàn hệ thống để có thể cung ứng vàng cho người dân.

Ngân hàng lãi đậm từ kinh doanh vàng?

Năm 2024, các ngân hàng quốc doanh gồm: Agribank, Vietcombank, BIDV, Vietinbank được phép bán vàng miếng SJC bình ổn thị trường theo chủ trương của Ngân hàng Nhà nước. Nhóm ngân hàng này chỉ bán ra và không mua vào được phép lãi 1 triệu đồng/lượng đã giúp các ngân hàng này thu về khoản lãi đáng kể. 

Đơn cử tại BIDV thu từ kinh doanh vàng đạt hơn 46,7 tỷ đồng (năm 2023 không có khoản mục này). Tại báo cáo tài chính Hợp nhất Soát xét 6 tháng đầu năm 2025 không đề cập khoản lãi này.

Vietcombank năm 2024 đạt lợi nhuận sau thuế hơn 33.850 tỷ đồng, tăng 2,2% so với năm 2023. Trong đó, riêng khoản thu từ giao dịch bán vàng đạt gần 48 tỷ đồng, trong khi năm 2023 chưa có danh mục này. Lãi đánh giá lại vàng đạt hơn 16,7 tỷ đồng. Tổng cộng chỉ khoản mục liên quan đến vàng đã giúp Vietcombank có thêm hơn 64 tỷ đồng đóng góp vào tổng lợi nhuận.

Tuy nhiên báo cáo tài chính Hợp nhất Soát xét 6 tháng đầu năm 2025 tại Vietcombank không thuyết minh chi tiết mục "thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối".

Ngoài nhóm ngân hàng quốc doanh, một số ngân hàng thương mại được phép kinh doanh vàng cũng lãi lớn qua các năm.

Đơn cử tại ngân hàng MB, thu từ kinh doanh ngoại tệ và vàng trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt 1.957 tỷ đồng, giảm nhẹ 10% so với cùng kỳ tuy nhiên chiếm đến 81% thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối. 

Trước đó, trong năm 2024, thu từ kinh doanh ngoại tệ và vàng tại MB đạt 3.996 tỷ đồng, tăng 29% so với năm 2023, chiếm 57% thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối. 

Còn tại ngân hàng ACB, thu từ kinh doanh vàng năm 2024 đạt hơn 33 tỷ đồng trong khi năm 2023 chỉ có gần 15 tỷ đồng. Khép lại 6 tháng đầu năm 2025, thu từ kinh doanh vàng tại ACB đạt hơn 20 tỷ đồng, giảm 33% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2025, thu từ kinh doanh vàng tại VPBank đạt hơn 25 tỷ đồng, tăng vọt 375% so với cùng kỳ 2024.