Thứ ba, 08/12/2020, 13:50 PM

TP. HCM muốn làm 5 tuyến đường sắt: Tiền đâu?

Sự cần thiết, nguồn tiền để thực hiện các tuyến đường sắt tốc độ cao như đề xuất của TP.HCM... là những câu hỏi được chuyên gia đặt ra.

Trong Đề án phát triển ngành logistics trên địa bàn TP.HCM đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, TP.HCM đề cập đến việc phát triển mạng lưới đường sắt để đảm bảo vận chuyển hàng hóa thông suốt, kết nối các nhóm cảng biển quan trọng của TP.HCM với các tỉnh thành khu vực phía Nam, mạng lưới đường sắt quốc gia và các tuyến vận chuyển xuyên biên giới.

Theo đó, TP.HCM đề xuất Bộ GTVT nâng cấp tuyến đường sắt Bắc-Nam hiện có, đảm bảo tốc độ chạy tàu bình quân 80-90km/h đối với tàu khách và 50-60km/h đối với tàu hàng.

Trao đổi với Đất Việt, một số chuyên gia bày tỏ quan điểm khác nhau trước đề xuất xây dựng 5 tuyến đường sắt tốc độ cao của TP.HCM.

TS Lê Văn Bảy, chuyên gia logistics, cho rằng đề xuất trên là không khả thi và câu hỏi quan trọng nhất được đặt ra chính là tiền đâu?

"Ngân sách thì có hạn, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam quan trọng và cần thiết là vậy còn chưa biết thu xếp vốn thế nào, giờ TP.HCM lại đưa ra đề xuất này. Về thu xếp vốn ngân sách, dự án trọng điểm quốc gia bao giờ cũng được ưu tiên trước, rồi mới đến các dự án cấp địa phương, trừ dự án thật cấp thiết mới làm.

TP.HCM tốt nhất hãy cứ làm dự án nào cho xong dự án đó, nhất là các dự án đang dang dở như metro, sau đó nếu TP còn thừa tiền thì nộp lại cho ngân sách Trung ương để làm tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam. Nếu tính đi vay để có tiền xây dựng rồi gánh nợ thì tốt nhất là nên thôi, lúc đó là không có ai chịu trách nhiệm", TS Lê Văn Bảy nói.

Một điểm đáng lưu ý được vị chuyên gia đề cập, đó là thời gian tới, hàng loạt tuyến đường cao tốc được triển khai xây dựng tại ĐBSCL. Cho tới nay đã có 7 dự án cao tốc tại ĐBSCL được quy hoạch, đầu tư, xây dựng. Dự kiến khu vực ĐBSCL sẽ có trên 300 km đường cao tốc 5 năm tới, trong đó dự án tổng vốn lớn nhất là Cần Thơ - Cà Mau với 47.000 tỷ đồng. Bởi vậy, việc xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao để kết nối như đề xuất của TP.HCM là không cần thiết.

"Đường sắt chỉ hiệu quả khi làm trên quãng đường dài. Đường càng ngắn thì đường bộ càng hiệu quả hơn và không cần đến đường sắt bởi đường ngắn quá ai chịu bốc hàng lên bốc hàng xuống tàu cho mất công? Khi ấy, người ta sẽ chạy ô tô thẳng luôn, còn đường sắt phải là khối lượng hàng hóa cực lớn", ông Bảy chỉ rõ.

Ngoài ra, đường sắt đầu tư tốn kém hơn đường bộ nhiều. Đường sắt là loại hình vận tải nặng, nền đất phải cứng, mà ĐBSCL đất yếu, mềm, chí phí gia cố nền rất lớn và khả năng phát sinh thêm là rất cao.

Xét về nhu cầu kết nối logistics ở các tỉnh phía Nam, TS Lê Văn Bảy cho biết, ĐBSCL có tuyến đường thủy nội địa, một số hàng nhỏ phù hợp với container có thể đi tuyến này về TP.HCM chi phí tương đối thấp. Mặt khác, khi đã làm cảng Trần Đề thì bao nhiêu hàng ở ĐBSCL sẽ chạy về đó mà không cần về TP.HCM nữa, còn ô tô chở hành khách thì chạy đường cao tốc là đủ.

Cùng chia sẻ quan điểm về đề xuất của TP.HCM, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển (Đại học Kinh tế Quốc dân) lại cho rằng, phương án mà TP.HCM đưa ra là có thể chấp nhận được với điều kiện, với điều kiện phải giải được bài toán tổng thể về hạ tầng logistics kết nối tất cả các loại phương tiện, trong đó có vận tải đường sắt.

HIện nay, vận tải đường sắt của Việt Nam dù đã có tuổi đời 130 năm vẫn không phát huy được do thiếu tính kết nối, thiếu đầu tư, lạc hậu về kỹ thuật. Các cảng biển bị ùn tắc và từng đoạn vào cảng bị ứ đọng cũng là do không kết nối với đường sắt và các trung tâm logistics.

Cho nên, GS Đào khẳng định, việc xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao của TP.HCM là cần thiết nhưng phải tính đến các yếu tố: kết nối được các loại hình phương tiện khác, kết nối với các trung tâm logistics để làm hậu cần cho việc vận chuyển.

"Đã đến lúc Việt Nam phải quan tâm và đầu tư hơn cho đường sắt và phải có cái nhìn tổng thể cũng như các biện pháp để xây dựng dự án đến đâu, khai thác hiệu quả đến đấy vì suất đầu tư của đường sắt rất cao.

HIện nay cả nước có bao nhiêu quy hoạch về cảng, trung tâm logistics nhưng chưa có trung tâm nào trên hành lang kinh tế, tất cả vẫn nằm trên giấy.

Nếu chỉ xây cho đẹp, trong khi hàng hóa không chở được mấy, hành khách ít ỏi thì không ngân sách nào chịu nổi", GS.TS Đặng Đình Đào nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cho biết, hội nghị logistics 2020 vẫn luẩn quẩn câu hỏi đã đặt ra nhiều năm, đó là làm thế nào để giảm chi phí logistics? Những ví dụ tiêu biểu được các doanh nghiệp dẫn chứng nhiều suốt thời gian qua đó là: chi phí vận chuyển một container tôm từ Việt Nam sang Mỹ chỉ 41 triệu đồng, từ Việt Nam sang Nhật Bản là 15 triệu đồng thì vận chuyển một container tôm từ TP.HCM ra Hà Nội mất 80 triệu đồng, cao gấp đôi vận chuyển ra nước ngoài.

Tương tự, một container tôm từ TP.HCM đến biên giới Trung Quốc mất 100 triệu đồng, trong khi Ecuador cũng vận chuyển sang Trung Quốc nhưng chi phí chỉ bằng một nửa. 

Từ đây, GS.TS Đặng Đình Đào khẳng định, nếu mở ra các tuyến đường sắt mà thiếu tính kết nối với các loại hình vận tải khác, mở đến đâu lập barie đến đó thì  rào cản không những không giảm mà còn tăng thêm, và quan trọng nhất là nó tạo gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Trường hợp dự án đó có huy động nguồn vốn xã hội hóa thì lại tạo gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân.

Vị chuyên gia cũng lưu ý, một trong những việc cần làm là phải sớm hiện đại hóa hệ thống đường sắt Bắc-Nam tốc độ cao, hai chiều trên cái nền đã có. Nếu đường sắt làm được thì sẽ cạnh tranh tốt và đánh bại được nhiều loại hình vận tải khác. Điều quan trọng là phải tính toán phương án, suất đầu tư, kết nối thế nào, còn nếu chỉ đầu tư để lấy tăng trưởng từ đó thì rất nguy hiểm.

5 tuyến đường sắt tốc độ cao được TP.HCM đề xuất: 

Đầu tiên là tuyến TP.HCM - Mỹ Tho - Cần Thơ (dự kiến kéo dài đến Cà Mau), kết nối với đường sắt Bắc - Nam tại ga An Bình (Cần Thơ). Tuyến này trước đó được nghiên cứu dài hơn 173 km với 14 ga và hai trạm khách đi qua 6 tỉnh thành: Bình Dương, TP.HCM, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ. Tuyến có điểm đầu hàng hóa ở TP. Dĩ An, Bình Dương, còn điểm đầu hành khách tại huyện Bình Chánh, TP.HCM và điểm cuối ở quận Cái Răng (TP. Cần Thơ).

Thứ 2, tuyến TP.HCM - Tây Ninh (định hướng kéo dài lên cửa khẩu Mộc Bài và Xa Mát), kết nối với đường sắt TP.HCM - Mỹ Tho - Cần Thơ tại ga Tân Chánh Hiệp (quận 12, TP.HCM). tuyến này dài 139 km, đầu tư trước đoạn từ ga Tân Chánh Hiệp đến ga Trảng Bàng (Tây Ninh), dài gần 40 km.

Thứ 3 là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai), điểm đầu tại ga Thủ Thiêm (quận 2, TP HCM). Tuyến này dài hơn 37 km, thiết kế đường đôi với 19 nhà ga, chuyên vận chuyển hành khách đi lại ở sân bay.

Thứ 4 là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, ưu tiên xây dựng trước đoạn tuyến có nhu cầu vận tải lớn như TP.HCM - Nha Trang dài 366 km.

Thứ 5 là tuyến đường sắt đôi chuyên dụng kết nối từ đường sắt quốc gia đến cảng Hiệp Phước (TP.HCM) và cảng Long An. Tuyến này có chiều dài hơn 30 km, chỉ vận chuyển hàng hóa, điểm đầu tại ga Long Định (huyện Cần Đước, Long An) và điểm cuối ở cảng Hiệp Phước (huyện Nhà Bè, TP.HCM).


Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
17/11/2026 Tin nóng

Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.

Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.