Trung Quốc soán ngôi Mỹ dẫn dắt ngành dầu mỏ toàn cầu?
Mỹ "cầm vương miện" ngành lọc dầu từ thế kỷ 19 nhưng có thể sắp rơi vào tay Trung Quốc.
Bloomberg dẫn dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho hay, Mỹ có thể mất "chiếc vương miện" mà họ đã có trong lĩnh vực dầu mỏ nhiều năm nay vào tay Trung Quốc.
Sau cuộc khủng hoảng COVID-19, nhu cầu về nhựa và nhiên liệu tăng ở Trung Quốc cùng với phần còn lại của châu Á, nơi các nền kinh tế đang nhanh chóng phục hồi.
Ngược lại, các nhà máy lọc dầu ở Mỹ và châu Âu đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc hơn. Ngoài ra, việc chuyển đổi hình thức sử dụng nhiên liệu, thoát khỏi nhiên liệu hóa thạch đang làm mờ triển vọng dài hạn về nhu cầu dầu.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Mỹ đã đứng đầu danh sách lọc dầu kể từ khi bắt đầu kỷ nguyên dầu mỏ vào giữa thế kỷ XIX, nhưng Trung Quốc sẽ soán ngôi Mỹ sớm nhất là vào năm sau.
Năm 1967, nhà máy lọc dầu ở Convent mở cửa, Mỹ có công suất lọc dầu gấp 35 lần Trung Quốc.
Nhưng đầu tháng này, Royal Dutch Shell Plc đã dừng hoạt động nhà máy lọc dầu ở Convent, Louisiana. Không giống như nhiều nhà máy lọc dầu đã đóng cửa trong những năm gần đây, nhà máy ở Convent không hề lỗi thời: quy mô của nhà máy là khá lớn theo tiêu chuẩn của Mỹ và đủ công nghệ tinh vi để chế biến nhiều loại dầu thô thành nhiên liệu có giá trị cao.
Tuy nhiên, Shell - tập đoàn dầu mỏ lớn thứ ba thế giới, lại muốn giảm triệt để công suất lọc dầu vì không tìm được người mua. Gần như các lý do đều đến từ đại dịch toàn cầu COVID-19.
Khi 700 công nhân của Convent thất nghiệp thì các đối thủ của họ ở phía bên kia Thái Bình Dương đang hân hoan khởi động một đơn vị mới tại khu phức hợp Chiết Giang khổng lồ của Rongsheng Petrochemical ở đông bắc Trung Quốc.
Đây chỉ là một trong số ít nhất bốn dự án đang được triển khai tại nước này, với tổng công suất chế biến thô 1,2 triệu thùng/ngày, tương đương với toàn bộ đội tàu của Vương quốc Anh.
Sự trỗi dậy của ngành công nghiệp lọc dầu của Trung Quốc, kết hợp với một số nhà máy lớn mới ở Ấn Độ và Trung Đông đang gây tiếng vang trong hệ thống năng lượng toàn cầu. Các nhà xuất khẩu dầu đang bán nhiều dầu thô hơn cho châu Á và ít hơn cho các khách hàng lâu năm ở Bắc Mỹ và châu Âu.
Các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc ngày càng tăng về số lượng, đang trở thành những "lực lượng" ngày càng tăng trên thị trường quốc tế về xăng, dầu diesel và các loại nhiên liệu khác. Điều đó thậm chí còn gây áp lực lên các nhà máy cũ ở các khu vực khác của châu Á: Shell cũng thông báo trong tháng này rằng họ sẽ giảm một nửa công suất tại nhà máy lọc dầu ở Singapore.
Có những điểm tương đồng với hoạt động gia tăng về nhu cầu dầu của Trung Quốc và trong ngành thép toàn cầu vào đầu thế kỷ này, khi Trung Quốc xây dựng một chuỗi các nhà máy hiện đại, quy mô lớn. Các nhà máy mà Trung Quốc xây dựng đáp ứng nhu cầu trong nước và nước ngoài và khiến Trung Quốc trở thành một thế lực trên thị trường xuất khẩu, ép các nhà sản xuất có chi phí cao hơn ở châu Âu, Bắc Mỹ và các khu vực khác của châu Á, phải đóng cửa các nhà máy cũ hơn, kém hiệu quả.
OilPrice viết, "nếu theo dõi khu vực Permian trong vài năm qua, bạn sẽ thấy rằng, cuộc cách mạng dầu đã phiến thực sự đã chết". Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, Bắc Kinh đã thâm nhập đáng kể vào các thị trường năng lực quyền lực trên thế giới.
Điều này có được một phần không nhỏ nhờ Sáng kiến Vành đai và Con đường quyết đoán của nước này, được công bố trở lại vào năm 2013. Chương trình phát triển cơ sở hạ tầng toàn cầu của Chủ tịch Tập đã thu hút sự đầu tư khổng lồ do Trung Quốc đứng đầu vào 70 quốc gia và tổ chức quốc tế trên thế giới.
Việc Trung Quốc tiến vào thị trường năng lượng toàn cầu rất đa dạng và rộng khắp, từ năng lượng hạt nhân, than đá đến năng lượng tái tạo. Các nỗ lực địa chính trị của Bắc Kinh đặc biệt rõ rệt ở châu Phi, một thị trường phần lớn chưa được khai thác để phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng.
Steve Sawyer, Giám đốc bộ phận lọc dầu của công ty tư vấn ngành Facts Global Energy, hay FGE, cho biết trong một cuộc phỏng vấn: “Trung Quốc sẽ sản xuất thêm một triệu thùng mỗi ngày hoặc hơn trong vài năm tới. Trung Quốc có thể sẽ vượt qua Mỹ trong một hoặc hai năm tới."
Công suất lọc dầu của Trung Quốc đã tăng gần gấp 3 lần kể từ đầu thiên niên kỷ khi nước này cố gắng theo kịp tốc độ tiêu thụ dầu diesel và xăng tăng nhanh.
Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế & Công nghệ của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc, công suất chế biến dầu thô của nước này dự kiến sẽ tăng lên 1 tỷ tấn/năm, tương đương 20 triệu thùng/ngày, vào năm 2025 từ 17,5 triệu thùng vào cuối năm nay.
Các nhà máy lọc dầu mà Trung Quốc đầu tư ở Ấn Độ và Trung Đông cũng tiếp tục gia tăng. Ấn Độ cũng đang tăng cường khả năng chế biến của mình lên hơn một nửa lên 8 triệu thùng/ngày vào năm 2025, bao gồm một dự án lớn mới 1,2 triệu thùng/ngày.
Các nhà sản xuất Trung Đông đang bổ sung vào cuộc đua, xây dựng các đơn vị mới với ít nhất hai dự án với tổng công suất hơn một triệu thùng/ngày dự kiến bắt đầu hoạt động vào năm tới.
Mỹ từ lâu đã trở thành "ông vua" trong thị trường năng lượng và địa chính trị toàn cầu nhờ cuộc cách mạng đá phiến đã đưa quốc gia này lên vị trí dẫn đầu của chuỗi thực phẩm sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Nhưng Washington cuối cùng đã mất dần chỗ đứng trên thị trường dầu mỏ và năng lượng toàn cầu, một phần bởi cuộc khủng hoảng chưa từng thấy mang tên COVID-19. Giới phân tích nhận thấy rằng, Trung Quốc sẽ sớm soán vị trí dẫn đầu này của Mỹ.
TIN LIÊN QUAN
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.


























