Vì sao các Big Oil vẫn kiếm lời khủng dù giá dầu giảm?

Bí quyết của tập đoàn Pháp nằm ở việc tăng sản lượng và tối ưu biên lợi nhuận. Sản lượng khai thác dầu khí của TotalEnergies tăng hơn 4%, trong khi lợi nhuận từ hoạt động lọc dầu tại châu Âu tăng mạnh. Nhờ hiện diện trên toàn chuỗi giá trị dầu khí - từ khai thác đến lọc - hóa dầu - tập đoàn này có thể linh hoạt bù đắp khi giá dầu thô giảm.

Từ tháng 7 đến tháng 9, giá dầu thế giới giảm, nhưng biên lợi nhuận lọc dầu ở châu Âu lại tăng hơn 300%. Nguyên nhân là lệnh cấm nhập khẩu nhiên liệu có nguồn gốc từ dầu Nga của Liên minh châu Âu khiến nguồn cung khan hiếm, trong khi nhu cầu dầu diesel tăng vọt trong mùa du lịch hè. Các nhà máy lọc dầu vì thế phải hoạt động hết công suất.

Nhờ lợi nhuận cao, TotalEnergies tiếp tục ưu ái cổ đông thông qua chương trình mua lại cổ phiếu - cách giúp tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu và nâng giá cổ phiếu trên thị trường. Sau khi chi 2,3 tỷ USD mua lại cổ phiếu trong quý III, tập đoàn này còn công bố thêm chương trình mới trị giá 1,5 tỷ USD vào cuối tháng 9.

Đối thủ Anh quốc Shell cũng đưa ra mức chi trả cho cổ đông, thậm chí còn hào phóng hơn, nhờ sản lượng kỷ lục ngoài khơi Brazil, giúp lợi nhuận quý III tăng lên 5,32 tỷ USD.

Hai tập đoàn của Mỹ là ExxonMobil và Chevron cũng vượt xa dự báo lợi nhuận nhờ sản lượng khai thác đạt mức kỷ lục mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh này, các tập đoàn dầu khí lại có xu hướng thận trọng với đầu tư mới. Theo hãng tư vấn Wood Mackenzie, tổng vốn đầu tư của các tập đoàn lớn dự kiến giảm 4% trong năm 2025, xuống còn hơn 340 tỷ USD.

Hệ quả là quá trình chuyển dịch năng lượng bị chững lại - một ảnh hưởng ngược từ việc giá dầu giảm. Các tập đoàn lớn ưu tiên duy trì lợi nhuận và củng cố niềm tin nhà đầu tư hơn là tiếp tục mở rộng đầu tư vào năng lượng tái tạo.

Đáng chú ý, BP (Anh) đã xác nhận cắt giảm một nửa ngân sách dành cho các dự án phát thải thấp. Động thái này làm dấy lên lo ngại trong giới bảo vệ khí hậu, nhất là trước thềm Hội nghị COP30 tại Brazil, dự kiến khai mạc ngày 10/11 tới.

Năm 2024 cũng được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử kể từ khi bắt đầu kỷ nguyên công nghiệp - một lời nhắc nhở rõ ràng về thách thức trong việc cân bằng giữa lợi nhuận năng lượng và mục tiêu khí hậu.

Nh.Thạch/AFP