Bổ sung 8.000 tỷ đồng tạm ứng Quỹ bình ổn xăng dầu

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, Chính phủ đã quyết định tăng cường nguồn lực cho công cụ điều hành giá xăng dầu trong nước. Theo đó, tại Nghị quyết số 69/NQ-CP ban hành ngày 27/3/2026, Chính phủ thống nhất triển khai thực hiện chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu (Quỹ BOG) từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025, theo đề xuất của Bộ Tài chính.

Cụ thể hóa chủ trương này, cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 483/QĐ-TTg, bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 cho Bộ Công Thương để tạm ứng cho Quỹ BOG xăng dầu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố “dư địa” điều hành giá, góp phần hạn chế các cú sốc tăng giá bất thường và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo Nghị quyết của Chính phủ, việc trích lập và sử dụng Quỹ BOG xăng dầu phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, hướng tới mục tiêu kiểm soát biến động giá trong nước trước các tác động từ thị trường quốc tế. Nguồn lực từ ngân sách được tạm ứng sẽ đóng vai trò hỗ trợ kịp thời, giúp cơ quan điều hành linh hoạt hơn trong việc can thiệp khi giá xăng dầu có dấu hiệu tăng mạnh.

Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ động xây dựng và quyết định phương án trích, chi Quỹ BOG xăng dầu theo từng cấp độ biến động của giá nhiên liệu. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ xác định mức chi sử dụng Quỹ cụ thể theo đơn vị đồng/lít hoặc kg xăng, dầu thành phẩm nhằm ổn định giá bán lẻ trong nước. Khi thị trường dần ổn định, nguồn kinh phí tạm ứng từ ngân sách sẽ được thu hồi trở lại theo quy định.

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực xăng dầu, Bộ Công Thương đồng thời là đầu mối tiếp nhận nguồn kinh phí, tổ chức triển khai và giám sát việc sử dụng Quỹ. Bộ có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các doanh nghiệp đầu mối thực hiện đúng quy định về trích lập và hoàn trả Quỹ, bao gồm cả phần kinh phí được ngân sách tạm ứng.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương cũng được giao xây dựng các kịch bản điều hành giá xăng dầu trong nước, trong đó tính toán cụ thể thời gian sử dụng Quỹ và lộ trình hoàn trả ngân sách. Theo quy định, thời gian hoàn trả tối đa là 12 tháng kể từ khi có quyết định trích lập Quỹ để hoàn trả ngân sách nhà nước. Bộ sẽ xây dựng phương án chi tiết, báo cáo Chính phủ để đảm bảo việc thu hồi diễn ra đúng tiến độ và không ảnh hưởng đến cân đối ngân sách.

Trong trường hợp nguồn kinh phí tạm ứng đã sử dụng hết, nhưng tình hình thế giới vẫn diễn biến bất lợi, như xung đột địa chính trị kéo dài, giá dầu tiếp tục leo thang, Bộ Công Thương có trách nhiệm đánh giá, đề xuất các giải pháp bổ sung. Trong đó, không loại trừ khả năng kiến nghị tiếp tục tạm ứng ngân sách cho Quỹ BOG nhằm duy trì hiệu quả điều hành giá và kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh Bộ Công Thương, Bộ Tài chính giữ vai trò phối hợp quan trọng trong việc hướng dẫn, kiểm tra và giám sát quá trình triển khai. Bộ chịu trách nhiệm về các nội dung, số liệu báo cáo, đồng thời đảm bảo việc sử dụng nguồn lực ngân sách đúng quy định, công khai và minh bạch. Kết quả thực hiện sẽ được báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng được giao nhiệm vụ chỉ đạo hệ thống ngân hàng thương mại phối hợp thực hiện các hoạt động liên quan đến Quỹ BOG xăng dầu, bao gồm việc quản lý tài khoản, trích chi và đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Đồng thời, cơ quan này sẽ triển khai các biện pháp ổn định tỷ giá, hỗ trợ gián tiếp cho công tác bình ổn giá xăng dầu; xem xét ưu tiên cấp tín dụng cho doanh nghiệp đầu mối nhằm đảm bảo nguồn cung.

Ở cấp địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp bình ổn giá theo chỉ đạo của Trung ương; tăng cường kiểm tra, giám sát hệ thống phân phối xăng dầu, đảm bảo các cửa hàng bán lẻ niêm yết và bán đúng giá quy định. Đồng thời, các địa phương cần chủ động nắm bắt tình hình cung - cầu, kịp thời báo cáo cơ quan chức năng và có thể sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ khu vực khó khăn khi cần thiết.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, Chính phủ yêu cầu các thương nhân đầu mối, phân phối và bán lẻ nghiêm túc chấp hành quy định về trích lập và sử dụng Quỹ BOG xăng dầu. Việc sử dụng nguồn Quỹ, bao gồm cả phần ngân sách tạm ứng, phải đúng mục đích và được hoàn trả đầy đủ, đúng thời hạn. Đồng thời, doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm yêu cầu về dự trữ lưu thông và tổng nguồn tối thiểu, đảm bảo nguồn cung liên tục cho thị trường, kể cả trong giai đoạn biến động giá.

Minh bạch thông tin cũng là yêu cầu xuyên suốt. Các doanh nghiệp phải công khai việc trích, chi Quỹ BOG xăng dầu, cũng như giá bán lẻ tại hệ thống cửa hàng và trên các nền tảng điện tử. Đây là yếu tố quan trọng nhằm củng cố niềm tin của thị trường và người tiêu dùng đối với cơ chế điều hành giá xăng dầu.

Việc bổ sung 8.000 tỷ đồng tạm ứng cho Quỹ BOG xăng dầu được đánh giá là giải pháp kịp thời trong bối cảnh áp lực giá năng lượng toàn cầu còn lớn. Không chỉ giúp giảm thiểu tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp, quyết định này còn góp phần tạo nền tảng ổn định cho điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì đà phục hồi tăng trưởng trong năm 2026.

Quan trọng hơn, cùng với việc tăng cường nguồn lực, Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về quản lý, giám sát và trách nhiệm giải trình. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan tổ chức kiểm tra, giám sát thường xuyên, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí hoặc lợi dụng chính sách để trục lợi. Điều này nhằm đảm bảo Quỹ BOG xăng dầu thực sự phát huy vai trò là công cụ điều tiết hiệu quả, minh bạch và vì lợi ích chung của nền kinh tế.