Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế môi trường với xăng, dầu đến ngày 30/6/2026

Theo Bộ Tài chính, trong vòng hai tuần trở lại đây, giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới đã tăng từ 16-19%. Đáng chú ý, dầu diesel lên mức 193,998 USD/thùng, tăng 30,438 USD/thùng, tương đương 18,61%.

Diễn biến này đã tác động trực tiếp đến giá bán lẻ trong nước. Tại kỳ điều hành gần nhất, liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính đã điều chỉnh tăng giá xăng dầu, đồng thời chi sử dụng Quỹ bình ổn. Cụ thể, xăng E5RON92 có giá tối đa 27.177 đồng/lít (tăng 4.673 đồng/lít); xăng RON95-III tối đa 30.690 đồng/lít (tăng 5.115 đồng/lít); dầu diesel 0.05S không cao hơn 33.420 đồng/lít, tăng 6.395 đồng/lít.

Trong bối cảnh đó, việc sử dụng công cụ tài khóa được xem là giải pháp cấp bách. Bộ Tài chính đề xuất giảm một nửa thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. Cụ thể, thuế với xăng (trừ etanol) dự kiến giảm từ 2.000 đồng xuống 1.000 đồng/lít; dầu diesel từ 1.000 đồng xuống 500 đồng/lít; nhiên liệu bay điều chỉnh về 1.000 đồng/lít, thấp hơn 500 đồng so với hiện hành.

Thời gian áp dụng dự kiến từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ đề xuất kéo dài và gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét.

Từ ngày dự thảo Nghị quyết này hết hiệu lực thi hành đến hết ngày 31/12/2026, xăng (trừ etanol), nhiên liệu bay, dầu diesel áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15 ngày 17/10/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn.

Theo phân tích của cơ quan quản lý, thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu cấu thành trong giá bán. Nếu giảm theo phương án này, giá xăng bán lẻ (đã bao gồm tác động giảm thuế giá trị gia tăng) có thể giảm khoảng 1.080 đồng/lít; còn dầu diesel và nhiên liệu bay dự kiến giảm khoảng 540 đồng/lít. Tuy nhiên, mức giảm thực tế còn phụ thuộc lớn vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới, yếu tố chi phối chính giá bán lẻ trong nước.

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị quyết được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ về việc sử dụng linh hoạt công cụ tài khóa nhằm ổn định giá nhiên liệu, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Với mức thuế bảo vệ môi trường và thời gian dự kiến áp dụng như đề xuất, dự kiến sẽ làm giảm thu NSNN bình quân 1 tháng là khoảng 1.790 tỷ đồng/tháng (đã bao gồm giảm thu thuế giá trị gia tăng). Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp. Trước đó, từ đầu tháng 3, Chính phủ cũng đã giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% đến hết tháng 4, làm giảm thu ngân sách hơn 1.000 tỷ đồng.

Trường hợp đáp ứng yêu cầu cấp bách về đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, ổn định thị trường xăng, dầu, dự thảo Nghị quyết cũng nêu rõ cần phải điều chỉnh thời gian có hiệu lực của Nghị quyết này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ thẩm quyền ban hành Nghị quyết quy phạm pháp luật đề điều chỉnh thời hạn áp dụng của Nghị quyết này.