Bức tranh kinh doanh nhóm doanh nghiệp xây dựng: Doanh thu nghìn tỷ, lợi nhuận còn khiêm tốn

Doanh thu nhóm doanh nghiệp xây dựng tăng trưởng

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của các doanh nghiệp xây dựng cho thấy một bức tranh kinh doanh có sự phân hóa rõ nét. Tuy có nhiều doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ nhờ các dự án được triển khai, song áp lực tài chính và chi phí gia tăng đang là rào cản lớn ảnh hưởng đến hiệu quả lợi nhuận thực tế.

Điển hình tại CTCP Xây dựng Coteccons (Mã: CTD) ghi nhận lợi nhuận đi lùi dù doanh thu tiếp tục tăng trưởng. Theo báo cáo tài chính quý IV niên độ 2026 (từ ngày 1/4/2026 đến 30/6/2026), doanh thu thuần đạt 10.471 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ, trong khi biên lợi nhuận gộp ở mức khoảng 4,4%.

Trong kỳ, các khoản chi phí đồng loạt gia tăng. Chi phí tài chính tăng gần 54%, lên khoảng 134 tỷ đồng; chi phí bán hàng tăng hơn 28%, đạt gần 264 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, chi phí quản lý doanh nghiệp đạt 271 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước ghi nhận âm 22 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chủ yếu do chi phí dịch vụ thuê ngoài tăng 30,6 tỷ đồng, tương đương 93% so với cùng kỳ, khi phát sinh thêm và gia tăng sử dụng các dịch vụ thuê ngoài phục vụ công tác quản lý, vận hành và hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Sau khi trừ các khoản chi phí, Coteccons báo lãi sau thuế và lợi nhuận ròng 146 tỷ đồng, giảm 28%.

Kết thúc niên độ 2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần gần 34.340 tỷ đồng, tăng hơn 38% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận ròng đạt hơn 788 tỷ đồng, tăng 73%, đồng thời vượt kế hoạch doanh thu năm.

Đối với CTCP Xây dựng Hòa Bình (Mã: HBC) ghi nhận bức tranh trái chiều khi doanh thu tăng mạnh nhưng lợi nhuận tiếp tục suy giảm. Cụ thể, doanh thu quý II đạt 1.946 tỷ đồng, tăng 108% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận ròng lần lượt đạt 19 tỷ đồng và 18 tỷ đồng, giảm 55%. Biên lợi nhuận gộp đạt khoảng 11,4%; chi phí tài chính tăng nhẹ 3,5% lên 99 tỷ đồng, chi phí bán hàng tăng thêm 10 tỷ đồng, trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 16%, còn 78 tỷ đồng.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, Hòa Bình đạt 3.268 tỷ đồng doanh thu, tăng 99% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 42 tỷ đồng và lợi nhuận ròng đạt 40 tỷ đồng, giảm khoảng 19%.

Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 10.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 250 tỷ đồng. Sau nửa đầu năm, Hòa Bình mới đạt được gần 17% kế hoạch năm.

Tại CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (mã: CII) cũng trong tình trạng doanh thu nghìn tỷ, lợi nhuận mỏng.

Cụ thể, doanh thu thuần quý II/2026 đạt 752 tỷ đồng, tăng 3% so với năm 2025. Giá vốn hàng bán giảm 8%, giúp lợi nhuận gộp tăng 11%, đạt gần 465 tỷ đồng. Trong cơ cấu doanh thu, mảng thu phí giao thông tiếp tục đóng vai trò quan trọng với 795,5 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ. Hoạt động xây dựng, duy tu công trình đạt 80 tỷ đồng, tăng 137%. Tuy nhiên, doanh thu tài chính của CII giảm 37,5%, còn 145 tỷ đồng; phần lãi từ công ty liên doanh, liên kết cũng giảm 21%, xuống 96 tỷ đồng.

Sau khi trừ các khoản chi phí, CII ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý II đạt 55 tỷ đồng, giảm 38% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc lợi nhuận hoạt động tài chính giảm do một phần lợi ích tài chính của các dự án BOT đang khai thác đã được thu hồi thông qua doanh thu thu phí.

Trong khi đó, Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - Mã: VCG) ghi nhận cả doanh thu và lợi nhuận đều "đi lùi".

Cụ thể, doanh thu quý II/2026 giảm 12% xuống 3.843 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp giảm gần 38% còn 350 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng, giảm hơn 30%, trong khi lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt gần 185 tỷ đồng, giảm 33,7%.

Lũy kế 6 tháng, doanh thu thuần Vinaconex đạt 7.267 tỷ đồng, tăng 4%. Lợi nhuận sau thuế đạt 596 tỷ đồng, tăng 25%; lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 538 tỷ đồng, tăng hơn 32%.

Mức tăng lợi nhuận của Vinaconex có sự đóng góp đáng kể từ hoạt động tài chính. Doanh thu tài chính 6 tháng đạt 515,6 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần cùng kỳ, trong đó lãi từ tiền gửi, cho vay và lãi trả chậm đạt khoảng 428 tỷ đồng.

Cùng cảnh ngộ, Tập đoàn Xây dựng SCG (mã: SCG) cũng kém tích cực khi doanh thu hợp đồng xây dựng đi lùi. Lợi nhuận quý II/2026 chỉ còn hơn 5 tỷ đồng, giảm 95% so với cùng kỳ. Lợi nhuận 6 tháng giảm 57% về gần 46 tỷ đồng, mới chỉ thực hiện 7% mục tiêu năm.

Bên cạnh đó, tình trạng thua lỗ kéo dài tại một số doanh nghiệp xây dựng vẫn chưa được khắc phục triệt để, tạo nên sự phân hóa mạnh mẽ giữa các đơn vị quy mô lớn có năng lực tài chính tốt và các nhà thầu nhỏ hơn.

Chẳng hạn Tập đoàn Đua Fat (mã: DFF) lỗ gần 105 tỷ đồng trong quý II/2026. Đây cũng là quý thứ 12 liên tiếp doanh nghiệp này thua lỗ. Tổng lỗ lũy kế đã vượt 1.200 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 442 tỷ đồng.

Tương tự, Tổng CTCP Xây dựng Công nghiệp Việt Nam (mã: VVN) tiếp tục lỗ 104 tỷ đồng, đánh dấu quý thứ 15 liên tiếp thua lỗ. Lỗ lũy kế của VVN đã vượt 3.800 tỷ đồng, còn vốn chủ sở hữu âm gần 3.000 tỷ đồng.

Nhiều "điểm sáng" về KQKD của nhóm doanh nghiệp xây dựng

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp xây dựng vẫn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng về doanh thu lẫn lợi nhuận trong quý II cũng như 6 tháng đầu năm 2026.

Điển hình tại CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (Mã: HHV) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 với doanh thu thuần đạt 970 tỷ đồng, tăng nhẹ 3% so với cùng kỳ.

Trong kỳ, sau khi khấu trừ các khoản chi phí, công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt gần 172 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 145 tỷ đồng, tăng 11%.

Doanh thu từ các trạm thu phí BOT tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong cơ cấu doanh thu khi mang về 590 tỷ đồng trong quý II, tăng 9% so với mức 541 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, HHV ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 389 tỷ đồng và lãi ròng khoảng 325 tỷ đồng, lần lượt tăng khoảng 20% và 17% so với cùng kỳ.

Với mục tiêu lợi nhuận sau thuế 766 tỷ đồng trong năm 2026, doanh nghiệp đã thực hiện được khoảng 51% kế hoạch sau nửa đầu năm.

Cùng đà tăng trưởng là CTCP Fecon (Mã: FCN) ghi nhận doanh thu thuần quý II đạt 1.911 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt 30 tỷ đồng, tăng 36%.

Theo doanh nghiệp, doanh thu quý II toàn hệ thống tăng 44%, qua đó kéo theo lợi nhuận gộp hợp nhất tăng gần 11%. Bên cạnh đó, mặc dù chi phí quản lý doanh nghiệp tăng gần 10% theo quy mô hoạt động, chi phí tài chính giảm 16%, trong khi chi phí bán hàng giảm 32%.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, Fecon ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 79 tỷ đồng, gấp 4,6 lần cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt 61 tỷ đồng, gấp 4 lần so với cùng kỳ, qua đó đạt được khoảng 34% kế hoạch năm.

Điển hình tại Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam – CTCP (mã: LLM) ghi nhận lãi sau thuế quý II/2026 cao kỷ lục hơn 489 tỷ đồng, gấp hơn 19 lần so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận sau thuế tại LLM đạt hơn 606 tỷ đồng, gấp 7,7 lần so với cùng kỳ và vượt xa kế hoạch năm.

Động lực tăng trưởng tại LLM đến từ doanh thu hoạt động xây lắp tăng mạnh. Một số dự án đã hoàn thành công tác quyết toán và nghĩa vụ bảo hành, giúp doanh nghiệp hoàn nhập phần dự phòng không còn phải sử dụng. Đồng thời, kết quả kinh doanh của các công ty con và khoản lãi từ các công ty liên doanh, liên kết đều tăng trưởng.

Cùng với xu hướng tích cực, Tổng Công ty Xây dựng Số 1 - CTCP (mã: CC1) ghi nhận doanh thu thuần quý II/2026 đạt hơn 4.109 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 70 tỷ đồng, tăng mạnh so với con số 28 tỷ đồng của quý II/2025. Điểm tựa đến từ doanh thu hoạt động tài chính tăng đột biến gần 393 tỷ đồng. Riêng lãi chuyển nhượng các khoản đầu tư chiếm hơn 333 tỷ đồng. 

Lũy kế nửa đầu năm 2026, doanh thu thuần tăng 31% so với cùng kỳ, đạt hơn 6.464 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế CC1 hơn 79 tỷ đồng, tăng 114% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh nghiệp xây dựng này mới chỉ thực hiện được 23% kế hoạch năm sau 6 tháng.

Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp xây dựng khác ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, trở thành những điểm sáng trong 6 tháng đầu năm 2026.

Đơn cử CTCP Chương Dương (mã: CDC) mang về gần 17 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, cao gấp 3 lần cùng kỳ và thực hiện 27% kế hoạch năm;  lợi nhuận sau thuế tại CTCP Đầu Tư và Xây dựng 40 (mã: L40) đạt hơn 34,7 tỷ đồng, cao gấp hơn 8 lần so với cùng kỳ;...

Trong thời gian tới, triển vọng của ngành xây dựng được kỳ vọng tiếp tục gắn với sự gia tăng nguồn việc từ đầu tư công, hạ tầng giao thông và bất động sản.

Theo Chứng khoán MB (MBS), ngành xây lắp trở thành điểm sáng thúc đẩy tăng trưởng GDP trong năm 2026, với mức tăng trưởng dự báo 14% so với cùng kỳ.

Xây dựng hạ tầng được kỳ vọng là động lực chính khi nhiều lĩnh vực như đường sắt, cảng biển, điện được đẩy nhanh triển khai. Việc kết hợp nguồn vốn tư nhân nhằm giảm áp lực lên vốn ngân sách thông qua các dự án PPP như Trục đại lộ Sông Hồng, sân bay Gia Bình cũng mở thêm nguồn việc cho doanh nghiệp xây lắp.

Ở mảng dân dụng, động lực tăng trưởng đến từ nguồn cung bất động sản khi Chính phủ thực hiện chiến lược phát triển nhà ở cho thuê với NOXH và nguồn cung từ các đại dự án. Năm 2026 cũng được xem là năm bản lề đối với chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026-2030 nhờ các chiến lược tăng trưởng đầu tư công.