Bức tranh tài chính mùa dịch của các doanh nghiệp hàng không

Vietnam Airlines tiếp tục lỗ, Vietjet có lãi từ hoạt động tài chính

Dịch Covid-19 diễn biến từ đầu năm 2020 ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế với các ngành nghề khác nhau, trong đó, tổn thất lớn nhất phải kể đến nhóm doanh nghiệp ngành hàng không. Sau một năm, tưởng chừng như dịch bệnh sẽ diến biến khả quan hơn nhưng đợt bùng phát lần thứ 4 còn nguy hiểm hơn cả lần thứ 1, thứ 2, thứ 3. Các doanh nghiệp ngành hàng không tiếp tục ghi nhận thua lỗ chưa từng có.

Đối với hãng hàng không quốc gia Việt Nam - Vietnam Airlines (HVN), mặc dù chưa có báo cáo tài chính quý 2/2021, tuy nhiên tình hình kinh doanh thua lỗ là bức tranh hiện hữu của doanh nghiệp này. Bi đát hơn cả các doanh nghiệp nêu trên, HVN còn đang ngấp nghé bờ vực phá sản. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hồi tháng 6, HVN có thể lỗ đến 10.000 tỉ đồng trong 6 tháng đầu năm 2021.

Trong khi đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên tổ chức giữa tháng 7, ban lãnh đạo công ty đặt kế hoạch lỗ cả năm 2021 lên đến 14.500 tỉ đồng, cao hơn nhiều so với mức lỗ 11.178 tỉ đồng của năm 2020, riêng công ty mẹ lỗ 12.908 tỉ đồng. Nếu như các giả định mà HVN đặt ra không đạt được, việc thanh lý máy bay như Vietnam Airlines nói cũng khó khăn, kết quả kinh doanh của Vietnam Airlines có thể sẽ còn ảm đạm hơn, số lỗ còn cao hơn cả kế hoạch đặt ra.

Trong khi đó hãng hàng không giá rẻ, Vietjet mặc dù lỗ gộp gần 1.300 tỉ đồng nhưng vẫn ghi nhận lãi ròng nhờ có thu nhập bất thường từ hoạt động tài chính.

Công ty cổ phần Hàng không Vietjet (Mã: VJC) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2021 với doanh thu 4.337 tỉ đồng. Các khoản giảm trừ doanh thu vọt lên tới 796 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm ngoái và quý I năm nay đều bằng 0.

Vietjet không thuyết minh cụ thể tại sao số giảm trừ đột ngột tăng mạnh. Có thể đây là số tiền vé, phí soi chiếu tại sân bay mà Vietjet hoàn trả cho hành khách khi có chuyến bay bị hủy.

Doanh thu thuần do vậy còn 3.542 tỷ đồng, giảm gần 29% so với cùng kỳ. Lỗ gộp trong quý II là 1.278 tỉ đồng, cao gấp 11,7 lần quý II/2020.

Tuy nhiên, Vietjet ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính lên tới 1.757 tỉ đồng, tăng 126%. Trong đó, lãi tiền gửi và cho vay là hơn 132 tỉ đồng, lãi chênh lệch tỷ giá 21 tỉ, còn lại hơn 1.600 tỉ là "thu nhập tài chính khác".

Khoản lãi bất thường này đã giúp Vietjet xóa lỗ gộp và ghi nhận lãi sau thuế 4,5 tỉ đồng trong quý II.

Tổng cộng 6 tháng đầu năm nay, Vietjet báo cáo doanh thu thuần 7.590 tỉ, giảm 30,4% so với nửa đầu 2020.

Ngược lại, doanh thu tài chính cao gấp ba lần giúp cho lợi nhuận sau thuế tăng 174% lên 128 tỉ đồng.

Điểm sáng từ các dịch vụ vận chuyển hàng hóa

Không như dịch vụ vận chuyển hành khách, mảng vận tải hàng hóa qua đường hàng không, chứng kiến mức tăng trưởng mạnh và trở thành điểm sáng duy nhất trong bức tranh tổng thể của ngành hàng không quy II/2021. Đáng chú ý nhất, CTCP Dịch vụ Hàng hóa Sài Gòn (SCS) báo lãi kỷ lục 150 tỉ đồng, tăng trưởng 51% so với cùng kỳ.

Theo tiết lộ từ SCS, dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng hàng không còn được hưởng lợi khi chuỗi cung ứng bằng đường bị bị rối loạn.

Theo đó, việc cước vận chuyển bằng đường biển tăng mạnh, công với chuỗi cung ứng bị rối loạn chuỗi cung ứng đường biển và các đối tác thương mại chính (như EU và Mỹ) có tác động tích cực tới hoạt động vận chuyển hàng hóa qua đường hàng không, nhất là đối với các yêu cầu thời gian vận chuyển nhanh như hàng điện tử, các mặt hàng tươi sống.

Bên cạnh đó, dịch vụ mặt đất vẫn có kết quả tốt giữa đại dịch, lãi ròng của SGN ghi nhận ở mức 21 tỉ đồng tăng trưởng 280 % so với cùng kỳ. Tuy vậy, mức tăng trưởng cao một phần là do cơ sở thấp của cùng kỳ năm 2020 – thời điểm Việt Nam đưa ra các giải pháp cứng rắn để kiểm soạt dịch bệnh Covid -19.

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP (mã ACV) đã công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 2/2021 với doanh thu 1.579 tỷ đồng, tăng hơn 57% so với cùng kỳ. Không còn kinh doanh dưới giá vốn như cùng kỳ, lãi gộp được cải thiện đáng kể từ âm gần 450 tỷ lên hơn 74 tỉ đồng.

Trong kỳ, doanh thu tài chính tăng mạnh đến 66% lên hơn 926 tỉ đồng chủ yếu nhờ lãi chênh lệch tỉ giá. Mặt khác, chi phí tài chính được tiết giảm đáng kể, từ mức 385 tỉ chỉ còn 23 tỉ đồng do không còn ghi nhận khoản lỗ chênh lệch tỉ giá.

Sau khi từ các chi phí hoạt động, ACV lãi ròng 508 tỉ đồng, trong đó lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 510 tỷ đồng, khả quan hơn nhiều so với khoản lỗ hơn 320 tỉ đồng cùng kỳ.

Luỹ kế 6 tháng đầu năm, ACV ghi nhận doanh thu 3.493 tỉ đồng và 1.372 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ, lần lượt giảm 25% và 12% so với cùng kỳ. Trong nửa đầu năm, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, các mảng doanh thu truyền thống như dịch vụ mặt đất, dịch vụ an ninh hành khách hành lý, cho thuê mặt bằng... đều giảm mạnh, ngược lại ACV phát sinh thêm dịch vụ hạ cất cánh mang về 733 tỉ đồng.

Hay Công ty CP Suất ăn hàng không Nội Bài (NCS) trong quý 2/2021 doanh thu bán hàng 32,4 tỷ đồng, tương đương với quý 2 năm ngoái tuy nhiên giá vốn hàng bán cùng chi phí quản lý doanh nghiệp tăng cao dẫn đến lợi nhuận sau thuế âm 24 tỷ đồng, tăng so với con số lỗ 9 tỷ đồng quý 2/2020. Luỹ kế từ đầu năm 2021 đến nay, NCS lỗ 43 tỷ đồng, tăng 2,5 lần so với con số lỗ cùng kỳ năm ngoái. Lỗ luỹ kế của NCS đến thời điểm hiện tại lên 70 tỷ đồng.

Là đơn vị kinh doanh trong ngành hàng không, Công ty CP Dịch vụ Hàng không sân bay Đà Nẵng (MAS) cũng không nằm ngoài khó khăn chồng chất và kéo dài đối với ngành hàng khong do ảnh hưởng của dịch, nhất là trong đợt dịch bùng phát từ ngày 27/4 tới nay. Các lĩnh vực kinh doanh dịch vụ hàng không của MAS suy giảm so với cùng kỳ, các lĩnh vực ngoài ngành như đào tạo, taxi cũng chịu ảnh hưởng chung, dẫn đến doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh quý 2 giảm so với cùng kỳ 9,69%, tương ứng về mức 12,3 tỷ đồng. Lỗ sau thuế 4,2 tỷ đồng. Luỹ kế 6 tháng đầu năm MAS lỗ 7,4 tỷ đồng, tăng so với con số 6,9 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, Công ty CP Dịch vụ hàng không Taseco (AST) quý 2/2021 ghi nhận doanh thu thuần gần 51 tỷ đồng, tăng nhẹ so với mức 46 tỷ đồng của quý 2/2020, tuy nhiên giá vốn tăng mạnh gần 49% lên 39 tỷ đồng, chi phí quản lý doanh nghiệp và bán hàng tăng cao cùng với khoản lỗ 5 tỷ đồng từ các doanh nghiệp liên kết dẫn đến lỗ sau thuế 35 tỷ đồng.