Chi 64,18 tỷ USD nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử

Theo số liệu Tổng cục Hải quan mới công bố, tổng trị giá hàng hoá nhập khẩu của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 11/2021 đạt 14,98 tỷ USD, tăng 14,9% (tương ứng tăng 1,94 tỷ USD về số tuyệt đối) so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 10/2021.

Trị giá nhập khẩu hàng hóa trong kỳ 1 tháng 11/2021 tăng so với kỳ 2 tháng 10/2021 chủ yếu ở một số nhóm hàng sau: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 651 triệu USD, tương ứng tăng 17,2%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 207 triệu USD, tương ứng tăng 11,9%; dầu thô tăng 181 triệu USD, tương ứng tăng mạnh 121,5%; vải tăng 133 triệu USD, tương ứng tăng 24,1%...

Như vậy, tính đến hết 15/11/2021, tổng trị giá nhập khẩu của cả nước đạt 284,58 tỷ USD, tăng 28,1% (tương ứng tăng 62,47 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2020.

Trị giá nhập khẩu của một số nhóm hàng lớn lũy kế từ 01/01/2021 đến 15/11/2021 và cùng kỳ năm 2020. Nguồn: Tổng cục Hải quan

Trong đó một số nhóm hàng tăng mạnh như: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 9,88 tỷ USD, tương ứng tăng 18,2%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác tăng 8,94 tỷ USD, tương ứng tăng 28,5%; điện thoại các loại và linh kiện tăng 4,36 tỷ USD, tương ứng tăng 32,1%, sắt thép các loại tăng 3,04 tỷ USD, tương ứng tăng 43,5%... so với cùng kỳ năm 2020.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cũng là nhóm mặt hàng nhập khẩu có giá trị cao kỷ lục từ trước đến nay của Việt Nam.

Trong khi đó, ở chiều ngược lại, trong cùng thời gian trên, nhóm mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Việt Nam (điện thoại và linh kiện) chỉ đạt 48,93 tỷ USD, thấp hơn đến 15,25 tỷ USD; nhóm hàng cùng loại (máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện) mà Việt Nam xuất khẩu chỉ đạt 42,9 tỷ USD.

Như vậy, tính đến giữa tháng 11/2021, riêng nhóm mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, Việt Nam đã nhập siêu đến 21,28 tỷ USD.

Thị trường chính mà Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).

Cụ thể, theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 10 tháng qua, nhập khẩu nhóm hàng này từ Trung Quốc là 17,43 tỷ USD, tăng 23,7% so với cùng kỳ năm trước; tiếp theo là Hàn Quốc với 16,24 tỷ USD, tăng 15,2%; Đài Loan là 7,84 tỷ USD, tăng 25,8%.

Theo Bộ Công thương, mặc dù bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 nhưng ngành sản xuất điện tử vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng khả quan, chứng tỏ tiềm năng phục hồi và phát triển rất lớn. Dù vậy, Bộ cũng thẳng thắn nhìn nhận, năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn nhiều hạn chế, chất lượng, mẫu mã sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường.

Trong khi đó, các doanh nghiệp điện tử nội địa có tiếng trước đây đang phát triển chậm lại hoặc mất dần thương hiệu và chiếm thị phần nhỏ. Mặc dù có một số nhãn hiệu điện tử trong nước mới nổi tuy nhiên thị trường điện - điện tử dân dụng trong nước chủ yếu do các thương hiệu nước ngoài chiếm lĩnh.

Tỷ lệ nội địa hóa ngành điện tử hiện nay rất thấp, chỉ khoảng 5-10%. Các sản phẩm điện tử trên thị trường Việt Nam đa số là hàng nhập khẩu nguyên chiếc hoặc lắp ráp trong nước bằng phần lớn các linh kiện nhập khẩu. Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ ngành điện tử trong nước đã có tham gia vào chuỗi giá trị của ngành, tuy nhiên, đa số mới cung cấp các sản phẩm đơn giản có giá trị, hàm lượng công nghệ thấp.

 Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên, theo Bộ Công thương, chủ yếu là do năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn  nhiều hạn chế, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường cũng như của các doanh nghiệp FDI. Sự liên kết giữa các doanh nghiệp cung ứng trong nước với các doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia còn mờ nhạt.