Chi phí logistics tăng vọt vì xăng dầu, doanh nghiệp đề xuất chính sách "giảm nhiệt"

Theo ghi nhận từ thị trường, chỉ trong 10 ngày qua, giá xăng RON95 đã tăng gần 7.000 đồng/lít, trong khi dầu diesel tăng mạnh hơn, với tổng mức tăng lên tới trên 10.000 đồng/lít.

Không chỉ chi phí nhiên liệu leo thang, nhiều doanh nghiệp còn chịu thêm áp lực từ biến động tỷ giá. Ngân hàng Nhà nước niêm yết tỷ giá trung tâm hiện ở mức 25.059 đồng/USD, tăng 2 đồng so với phiên trước đó. Sự kết hợp của hai yếu tố này đang đẩy chi phí sản xuất - kinh doanh lên cao, đặc biệt với những ngành phụ thuộc nhiều vào vận tải và xuất khẩu.

Ông Nguyễn Thanh Tùng - đồng sáng lập một doanh nghiệp xuất khẩu trà có trụ sở tại Hà Nội cho biết, dù đã chủ động đàm phán với các đối tác vận chuyển và cung cấp nhiên liệu để tối ưu chi phí, nhưng tính đến ngày 9/3, tổng chi phí của doanh nghiệp vẫn tăng khoảng 10%.

“Giá xăng dầu tăng khiến cước logistics, vận tải biển và kho lạnh đều tăng. Trong khi đó, tỷ giá USD tăng làm chi phí nhập khẩu đầu vào đội lên. Điều này trực tiếp ăn mòn lợi nhuận của doanh nghiệp trong quý này”, ông Tùng chia sẻ.

Theo ông Tùng, doanh nghiệp xuất khẩu hiện đang đứng trước bài toán khó: nếu tăng giá bán sẽ rất khó giữ đơn hàng vì khách hàng quốc tế rất nhạy cảm với giá; còn giữ giá thì lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Không chỉ doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng chịu tác động rõ rệt từ biến động giá năng lượng. Ghi nhận từ Công ty TNHH Thiết kế phụ kiện thời trang Việt Nam (doanh nghiệp FDI Trung Quốc có trụ sở và xưởng sản xuất tại Phù Ninh, Phú Thọ) cho biết, các đơn hàng đã ký trước mắt chưa bị ảnh hưởng nhiều. Tuy nhiên, các đơn hàng mới trong thời gian gần đây bắt đầu có dấu hiệu chững lại do chi phí tăng cao.

Trước tình hình đó, công ty đang phải xem xét các phương án tiết giảm chi phí, trong đó có khả năng cắt giảm giờ làm nếu tình hình kéo dài. Vừa qua, nhằm chia sẻ khó khăn với người lao động khi chi phí đi lại tăng, công ty đã quyết định tăng thêm 500.000 đồng phụ cấp xăng xe cho mỗi công nhân, nhân viên. Đây là khoản chi phí không nhỏ trong bối cảnh doanh nghiệp cũng đang phải thắt chặt ngân sách.

Tại khu vực Tây Nguyên, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, tác động của giá xăng dầu tăng càng rõ nét hơn.

Ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty Vương Thành Công, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, cho biết doanh nghiệp của ông thường xuyên có các đơn hàng cung cấp cà phê cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang nhiều quốc gia châu Á, cũng như một phần sang thị trường EU.

Theo ông Vương, chỉ trong 10 ngày đầu tháng 3/2026, do ảnh hưởng từ căng thẳng Trung Đông khiến giá xăng dầu tăng mạnh, chi phí logistics của doanh nghiệp đã tăng tới 30%.

“Với những đơn hàng có biên lợi nhuận cao, chúng tôi lựa chọn chia sẻ một phần chi phí với đối tác để giữ chân khách hàng và duy trì chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, không phải đơn hàng nào cũng có thể làm như vậy. Thực tế, một số đơn hàng buộc phải tạm dừng xuất khẩu do khách hàng lo ngại chi phí vận chuyển tăng quá cao, trong khi doanh nghiệp cũng không đủ dư địa tài chính để hỗ trợ toàn bộ chi phí phát sinh”, ông Vương nói.

Trong bối cảnh hiện nay, khi nhiều yếu tố đã khiến chi phí logistics vốn dĩ ở mức cao, việc giá xăng dầu tăng mạnh khiến các đơn vị vận tải buộc phải điều chỉnh giá cước, kéo theo áp lực lớn cho doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Từ thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh, Giám đốc Công ty Vương Thành Công cho rằng cần có các giải pháp chính sách mạnh mẽ hơn nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp.

Theo đó, ông kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xem xét triển khai các biện pháp hỗ trợ trực tiếp, trong đó có việc giảm các loại thuế, phí liên quan đến sản xuất và kinh doanh xăng dầu nhằm hạ giá thành giá bán ra.

“Khi giá xăng dầu được kéo giảm sớm và trở lại trạng thái ổn định, thậm chí có thể hạ thấp hơn nữa, chi phí logistics sẽ giảm theo. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu có thêm dư địa duy trì đơn hàng, ổn định hoạt động”, ông Vương đề xuất.

Điểm đáng mừng là ngày 9/3, Chính phủ ban hành Nghị định 72/2026 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào về 0%. Việc giảm các loại thuế phí sản xuất xăng dầu trong nước cùng với việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu vừa được thực hiện giúp doanh nghiệp kỳ vọng có thể giảm áp lực chi phí và lạm phát.

Ông Vương cho rằng, bảo đảm an ninh năng lượng luôn là nền tảng quan trọng để bảo đảm an ninh lương thực và ổn định nền kinh tế. Khi nguồn cung năng lượng được duy trì ổn định và giá nhiên liệu được kiểm soát hợp lý, các doanh nghiệp sẽ có điều kiện yên tâm tổ chức sản xuất, hạn chế nguy cơ thua lỗ và giảm thiểu tác động từ những biến động địa chính trị toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa - nhóm doanh nghiệp có khả năng chống chịu hạn chế và dễ bị tổn thương nhất trước các cú sốc chi phí.

“Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động khó lường, chúng tôi vẫn giữ tâm thế bình tĩnh và lạc quan. Doanh nghiệp tin tưởng vào các chính sách điều tiết của Đảng, Nhà nước và Chính phủ để ổn định thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn”, Giám đốc Công ty Vương Thành Công chia sẻ.

Theo các chuyên gia kinh tế, xăng dầu là đầu vào quan trọng của hầu hết các ngành kinh tế, từ vận tải, logistics đến sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Do đó, biến động giá nhiên liệu thường có tác động dây chuyền tới mặt bằng giá cả và chi phí sản xuất. Việc điều chỉnh chính sách thuế, phí trong giai đoạn biến động mạnh của thị trường năng lượng có thể trở thành công cụ quan trọng để ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.