“Cởi trói” để doanh nghiệp nhà nước vươn mình trong kỷ nguyên mới
Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, doanh nghiệp có vốn nhà nước cần một môi trường pháp lý thuận lợi hơn là ràng buộc. Dự thảo Luật không chỉ bảo đảm quản lý vốn an toàn, hiệu quả, mà còn nhằm tạo động lực tăng trưởng mới bằng cách trao quyền chủ động gắn liền với trách nhiệm cho doanh nghiệp nhà nước theo chuẩn mực quốc tế.
Những vướng mắc từ thực tiễn
Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp hiện hành (ban hành năm 2014) đã tạo hành lang pháp lý bước đầu cho việc tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực hiện, nhiều vướng mắc, hạn chế đã bộc lộ.
Cụ thể, một số quy định chưa rõ ràng, chồng chéo với các luật khác như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư công, Luật Quản lý tài sản công; cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước còn bất cập; mô hình tổ chức, hoạt động của cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa thực sự chuyên nghiệp, chưa đủ quyền hạn gắn với trách nhiệm; chưa phân định rõ ràng giữa chức năng giám sát và chức năng điều hành sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Những bất cập đó phần nào kìm hãm tiềm năng phát triển của khối doanh nghiệp có vốn nhà nước, làm suy giảm hiệu quả đầu tư, ảnh hưởng đến vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế.
Cần cơ chế rõ ràng, linh hoạt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhà nước chủ động hơn
Dự thảo Luật sửa đổi đang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay hợp với Bộ Tài chính) chủ trì xây dựng với định hướng tập trung vào ba nội dung lớn: Phân định rõ quyền, nghĩa vụ của cơ quan đại diện chủ sở hữu, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp; Hoàn thiện cơ chế đầu tư, quản lý, giám sát và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp; Nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình.
Một điểm mới quan trọng của dự thảo là quy định cụ thể cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp, tránh dàn trải, chồng lấn, đồng thời tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp gắn với cơ chế kiểm soát hiệu quả. Điều này tạo điều kiện để doanh nghiệp vận hành linh hoạt theo tín hiệu thị trường, đồng thời vẫn đảm bảo nguyên tắc quản lý vốn nhà nước chặt chẽ, công khai.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất các quy định nhằm chuẩn hóa hoạt động của cơ quan đại diện chủ sở hữu. Cơ chế đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước sẽ được xây dựng theo hướng gắn với chỉ tiêu tài chính cụ thể, phù hợp với đặc thù ngành nghề và chu kỳ kinh doanh.
Việc ban hành Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tạo nên một khuôn khổ pháp lý hiện đại, đồng bộ và minh bạch, giúp phát huy tối đa hiệu quả sử dụng nguồn lực công trong nền kinh tế. Khi cơ chế quản lý vốn rõ ràng, minh bạch và ổn định, doanh nghiệp có thể yên tâm triển khai chiến lược dài hạn, mở rộng đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, doanh nghiệp có vốn nhà nước rất cần một môi trường pháp lý tạo điều kiện thay vì ràng buộc. Dự thảo Luật không chỉ hướng đến quản lý vốn một cách an toàn, hiệu quả mà còn hướng đến mục tiêu cao hơn là kiến tạo động lực tăng trưởng mới, thông qua việc trao quyền chủ động và trách nhiệm đi đôi trong quản trị doanh nghiệp nhà nước theo thông lệ quốc tế.

Về vấn đề này, trao đổi với phóng viên PetroTimes, Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm cho rằng, việc trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy sự phát triển không chỉ của doanh nghiệp mà còn của nền kinh tế nói chung. Khi doanh nghiệp được tự quyết định các chiến lược kinh doanh và đầu tư, họ sẽ chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ hội thị trường, sáng tạo ra các sản phẩm mới, từ đó nâng cao tính cạnh tranh, mang lại lợi nhuận nhiều hơn cho doanh nghiệp, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế.
Việc “cởi trói” cũng giúp doanh nghiệp nhà nước giảm bớt sự phụ thuộc vào sự phê duyệt từ các cấp quản lý Nhà nước, tăng cường tính linh hoạt trong việc ứng phó với những thay đổi của thị trường. Việc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của công nghệ, tạo đà cho khối doanh nghiệp nhà nước vươn mình phát triển bền vững.
Cũng theo Luật sư Trương Anh Tú, thẩm quyền đầu tư vốn nhà nước cần phải được làm rõ hơn. Quy định hiện tại về phạm vi đầu tư vốn nhà nước chưa đủ linh hoạt để theo kịp các thay đổi của thị trường và những ngành nghề mới nổi, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghiệp hiện đại, công nghệ cao và các dự án mang tính chiến lược quốc gia.
Để thúc đẩy quá trình này, cần có sự đơn giản hóa quy trình phân quyền ra quyết định đầu tư. Nếu doanh nghiệp có thể tự quyết định nhanh chóng trong các dự án quan trọng mà vẫn đảm bảo được tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, điều này sẽ tạo ra sức bật cho sự phát triển của doanh nghiệp nhà nước.
“Sửa Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp cần đặt trọng tâm vào thiết lập hành lang pháp lý giúp doanh nghiệp chủ động, linh hoạt và có trách nhiệm, đặc biệt trong các ngành kinh tế trọng điểm, có tính rủi ro và cạnh tranh cao như dầu khí, năng lượng, tài chính”, Luật sư Trương Anh Tú nhận định.
Có thể nói, sửa Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp là bước đi quan trọng trong quá trình tiếp tục cải cách, đổi mới doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn công và vai trò dẫn dắt của khu vực doanh nghiệp này trong nền kinh tế. Việc hoàn thiện dự thảo theo hướng tháo gỡ vướng mắc, tăng tính chủ động, linh hoạt và hiệu quả sẽ góp phần xây dựng khối doanh nghiệp nhà nước phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò nòng cốt trong nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập trong kỷ nguyên mới.
TIN LIÊN QUAN
-
Điểm tin ngân hàng ngày 10/5: Ngân hàng dẫn đầu phát hành trái phiếu doanh nghiệp
-
Từ sản xuất đến chuyển đổi số: HDBank đồng hành doanh nghiệp với gói tín dụng 35.000 tỷ đồng lãi suất ưu đãi từ 3%/năm
-
Novaland (NVL) mở rộng quỹ đất, rót hơn 1.400 tỷ vào một doanh nghiệp bất động sản
-
Điểm tin xây dựng - bất động sản ngày 7/5: Tạm dừng công tác Chủ tịch 3 xã để xử lý vi phạm đất đai,...
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...
REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
Trước nhu cầu công việc gia tăng mạnh, Công ty CP Cơ điện lạnh (HoSE: REE) đang hướng tới mở rộng năng lực thi công của REE M&E thông qua sáp nhập thêm các doanh nghiệp nhỏ.
TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) phê duyệt phương án mua cổ phần tại TCEX với tổng giá trị tối đa gần 1.100 tỷ đồng, đáp ứng các...


























