Giá cước tàu chở dầu dự kiến duy trì ở mức cao

Trong vài tuần gần đây, giá thuê tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC) đã tăng lên quanh mức 130.000 USD/ngày, nhờ nhu cầu mạnh từ OPEC và các nước đồng minh. Cùng lúc, nguồn cung tàu sẵn sàng cho thuê bị thu hẹp khi một số tàu bị trừng phạt vì vận chuyển dầu từ Iran, Nga và Venezuela, theo dữ liệu và các nguồn trong ngành.

“Thị trường hiện đang rất mạnh”, ông Jan Rindbo, Giám đốc điều hành tập đoàn vận tải biển Đan Mạch Norden, nhận xét.

Các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào Nga, cùng với việc tàu thuyền phải tránh Biển Đỏ, do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn, đã làm gián đoạn các tuyến vận tải. Điều này buộc nhiều tàu phải đi vòng xa hơn để đưa dầu thô tới các nhà máy lọc dầu.

Theo ước tính của ông Omar Nokta, chuyên gia phân tích tại ngân hàng đầu tư Jefferies (Mỹ), tỷ lệ sử dụng đội tàu VLCC trong năm tới có thể tăng lên 92% - mức cao nhất kể từ năm 2019 - so với 89,5% dự kiến cho năm 2025. Chỉ số này phản ánh mức độ tàu được khai thác so với số tàu đang nằm chờ.

Trong những năm gần đây, các tập đoàn dầu khí lớn đã siết chặt quy trình thẩm định, khiến các tàu chở dầu cũ, đặc biệt là VLCC có sức chở tới 2 triệu thùng mỗi chuyến, ít được thuê sau khoảng 15 năm hoạt động, do hiệu quả giảm và rủi ro an toàn tăng lên.

Ông Lars Barstad, Giám đốc điều hành tập đoàn tàu chở dầu Frontline, cho biết tháng trước rằng gần 44% đội tàu VLCC toàn cầu hiện đã trên 15 năm tuổi, và gần 18% số tàu trong phân khúc này đang chịu các lệnh trừng phạt.

Theo đánh giá của thị trường, việc bàn giao tàu mới cho các hãng vận tải dự kiến sẽ tăng mạnh vào cuối năm 2026, qua đó góp phần kìm hãm đà tăng của giá cước.

Ông Richard Matthews, Trưởng bộ phận nghiên cứu của công ty môi giới tàu biển Gibson, cho biết số tàu chở dầu dự kiến được bàn giao trong năm tới sẽ đạt mức cao nhất kể từ năm 2009.

“Mặc dù phần lớn là tàu chở sản phẩm dầu tinh chế, không phải tàu chở dầu thô, nhưng nhìn chung nguồn cung tàu sẽ dần cải thiện khi ngày càng nhiều tàu được xuất xưởng từ các nhà máy đóng tàu”, ông nói.

Hạm đội “bí mật” chiếm ưu thế

Các công ty dầu khí và doanh nghiệp vận tải biển đang gặp nhiều khó khăn trước ảnh hưởng của cái gọi là “hạm đội bí mật” - nhóm tàu hoạt động ngoài sự giám sát của phương Tây và không tuân thủ các tiêu chuẩn hàng hải thông thường. Nhiều tàu trong số này đã bị áp đặt các lệnh trừng phạt.

Nhìn chung, các tàu thuộc hạm đội bí mật thường đã cũ, có cấu trúc sở hữu thiếu minh bạch và không được bảo hiểm bởi các nhà bảo hiểm chất lượng cao theo yêu cầu của các tập đoàn dầu khí lớn, cũng như nhiều cảng biển.

“Đây là một đội tàu ngày càng nằm ngoài tầm kiểm soát”, ông Jan Dieleman, Chủ tịch Cargill Ocean Transportation, nhận định. “Tôi không nghĩ những bên áp đặt trừng phạt lại mong muốn một kết cục như vậy”, ông bổ sung.

Theo phân tích của Lloyd’s List Intelligence, đơn vị chuyên cung cấp dữ liệu hàng hải, hiện có tổng cộng 1.423 tàu tham gia vận chuyển dầu bị trừng phạt từ Nga, Iran và Venezuela. Trong số này, 921 tàu đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ, Anh, hoặc Liên minh châu Âu.

Dữ liệu của Lloyd’s List Intelligence cũng cho thấy, trong 1.423 tàu nói trên có 702 tàu chở dầu thô, trong đó 148 tàu không nằm trong diện bị trừng phạt.

Theo ước tính của thị trường, đội tàu chở dầu thô và nhiên liệu toàn cầu không bị trừng phạt hiện vào khoảng 9.000 chiếc.

Ông Dieleman cho rằng triển vọng giá cước tàu chở dầu có thể thay đổi rất nhanh, chẳng hạn trong trường hợp nhiều tàu quay trở lại hoạt động trên tuyến Biển Đỏ.

AFP