Giá lợn có thể xuống 25.000 đồng/kg: Cách cuối cùng...

Ngày 19/10, giá lợn hơi tại khu vực miền Bắc tiếp tục điều chỉnh giảm, dao dộng ở mức 33.000 - 35.000 đồng/kg.

Tại khu vực miền Trung, Tây Nguyên mức giá dao động trong khoảng 35.000 - 40.000 đồng/kg. Tại miền Nam, giá lợn hơi ở mức 36.000 - 40.000 đồng/kg.

Nhiều chuyên gia dự báo, giá lợn hơi sẽ còn tiếp tục giảm, thậm chí có thể xuống mức 25.000 đồng/kg.

Nhiều ý kiến đề xuất nên hạn chế, hoặc tạm ngưng nhập khẩu thịt lợn đông lạnh, qua đó hỗ trợ ngành chăn nuôi trong nước. Theo những ý kiến này, giá lợn hơi đang tụt dốc do mức tiêu thụ quá ít và sức mua kém vì một phần tác động của số lượng thịt đông lạnh được ồ ạt nhập về thời gian qua.

Như trong văn bản vừa được gửi đến Thủ tướng, Hội Chăn nuôi Việt Nam cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính rà soát, điều chỉnh tăng hoặc giữ mức thuế nhập khẩu với mặt hàng thịt lợn, thịt gia cầm.

Theo số liệu mới đây từ Bộ NN-PTNT, trong khi số lợn quá lứa chưa xuất chuồng được khoảng 8 triệu con, tương đương 30% tổng sản lượng thì lợn nhập khẩu vẫn tăng mạnh với 257.000 tấn trong 8 tháng đầu năm, trị giá đạt hơn 508 triệu USD, tăng 62% về lượng và tăng 84% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.

Cơ quan này cũng dự báo thịt lợn đông lạnh nhập khẩu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do các nước xuất khẩu lớn đang dư thừa sản lượng và có giá rẻ hơn so với trước.

Nói về đề xuất này, chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho biết, việc siết nhập khẩu, về nguyên tắc, là vi phạm cơ chế kinh tế thị trường.

Tuy nhiên, đối với hoạt động chăn nuôi - nông nghiệp, hầu hết các quốc gia trên thế giới, kể cả các quốc gia phát triển, đều có chính sách ưu tiên sản xuất kinh doanh trong nước.

"Ngay EU hay Mỹ cũng đều có chính sách đặc thù đối với lĩnh vực nông nghiệp. Ở Việt Nam, khi giá lợn hơi leo cao vào năm ngoái, Bộ NN-PTNT cũng đã can thiệp, yêu cầu các doanh nghiệp chăn nuôi phải hạ giá xuống và đề nghị đưa giá thịt lợn vào mặt hàng bình ổn", ông Thịnh nói.

Thương lái mua bán lợn tại chợ đầu mối gia súc huyện Bình Lục (Hà Nam). Ảnh: Báo Hà Nam.

Cũng theo vị chuyên gia, từ năm 2019-2020, khi dịch tả lợn châu Phi hoành hành, nguồn cung giảm sút, giá thịt lợn tăng rất cao, ngoài giải pháp can thiệp nêu trên, Việt Nam cũng phải tính đến nhập khẩu lợn để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Ngay lúc đó, các chuyên gia đã cảnh báo về một lượng lớn thịt lợn nước ngoài được nhập về Việt Nam, vì xét về chất lượng hay giá cả, thịt nhập khẩu đều tốt hơn trong nước. Điều này sẽ rất nguy hiểm khi nền sản xuất trong nước trở lại bình thường và việc xử lý thừa cung rất khó khăn.

Tuy nhiên, suốt thời gian qua, Việt Nam đã mở rộng nhập khẩu thịt đông lạnh và dường như những cảnh báo chưa được chú ý một cách kỹ càng. 

Khi hoạt động sản xuất kinh doanh quay trở lại, ngành chăn nuôi ngày càng bộc lộ nhiều vấn đề: tái đàn, mở rộng đàn diễn ra mạnh mẽ, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, nguồn cung từ trong nước lẫn nhập khẩu lớn nhưng nhu cầu trên thị trường chững lại, thậm chí thấp hơn dẫn đến giá lợn hơi ngày càng tụt giảm.

Theo ông Thịnh, điều tích cực của tình trạng này là người tiêu dùng được mua thịt lợn với giá thấp hơn trước, tiết kiệm được chi tiêu, dù mức giá này so với giá lợn xuất chuồng vẫn chênh lệch lớn.

Thứ hai, nó đa dạng nguồn cung, cả trong và ngoài nước, đồng thời tạo sức ép khiến ngành chăn nuôi trong nước phải nhìn nhận lại mình để thay đổi cách thức chăn nuôi, từ giống đến thức ăn, kỹ thuật chăm sóc hợp lý... để đảm bảo chất lượng và giá cả cạnh tranh.

Tuy nhiên, đối với người chăn nuôi thì không được tích cực như vậy. Ngay trước mắt, họ phải chịu thiệt thòi khi giá lợn xuất chuồng sụt giảm mạnh, phải đối diện với thua lỗ, dẫn tới bỏ chăn nuôi. Cái vòng luẩn quẩn cứ thế lặp lại.

"Cho nên, siết nhập khẩu thịt lợn đông lạnh là giải pháp có thể cân nhắc nhưng phải hết sức cẩn trọng. Siết đến mức độ nào? Không thể ngưng nhập khẩu toàn bộ vì sẽ khiến kinh tế thị trường trở nên méo mó.

Nếu muốn siết thì phải đưa ra được các điều kiện, thông số về mặt chất lượng, dư lượng thuốc thú y trong sản phẩm... Tất nhiên, việc đưa ra những điều kiện này không dễ vì lợn nhập khẩu từ các quốc gia phát triển luôn được kiểm soát dư lượng thuốc thú y chặt chẽ.

Cho nên, quan trọng là phải tìm được lý do để siết nhập khẩu, không phải tự nhiên cấm nhập khẩu bằng mệnh lệnh hành chính vì không ai nghe được và có thể để lại hậu quả phức tạp", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh lưu ý.

Vị chuyên gia khẳng định, can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính chỉ là biện pháp cuối cùng, nếu cần vẫn phải dùng đến. Nhưng tốt nhất là phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật mang tính thị trường để đảm bảo quyết định đưa ra không bị khiên cưỡng. 

Bên cạnh đó, ông đặc biệt lưu ý, Việt Nam cần tăng cường các kho cấp đông để mua dự trữ thịt lợn cho người chăn nuôi và cùng với Bộ Công thương điều tiết lại giá cả.

Ông nhấn mạnh, đây là yêu cầu quan trọng và cần thiết. Ở các nước khác vẫn có kho dự trữ quốc gia về thịt. Chẳng hạn như Trung Quốc, khi giá thịt lợn lên cơn sốt cách đây hai năm do dịch tả lợn châu Phi khiến nguồn cung thịt giảm đột ngột, chính phủ nước này đã đẩy mạnh nhập khẩu thịt lợn và xả kho dự trữ thịt lợn đông lạnh quốc gia để hạ sốt.

"Việt Nam chưa làm được việc này dù đã bàn bạc nhiều lần. Một phần nguyên nhân là do công nghiệp chế biến thực phẩm của Việt Nam còn yếu. Song đây là điều vừa cấp thiết vừa mang tính chiến lược, giúp điều hòa giá cả trên thị trường", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nói.