>>> Giá vàng tăng phi mã, hoạt động kinh doanh vàng tại các ngân hàng ra sao?

Năm 2012, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank - mã: EIB) được cấp phép kinh doanh mua bán vàng miếng. Theo báo cáo tài chính các năm gần đây tại Eximbank cho thấy, quy mô tổng tài sản liên tục tăng.

Tính đến cuối quý I/2024, tổng tài sản Eximbank xấp xỉ đầu năm ở mức 203.584 tỷ đồng. Cho vay khách hàng tăng 5% lên mức 147.021 tỷ đồng, tiền gửi khách hàng tăng 3% lên 160.659 tỷ đồng.

Tổng nợ xấu tính của Eximbank tăng 13% so với đầu năm, ghi nhận hơn 4.203 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ dưới chuẩn tăng 85%. Kết quả, đẩy tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay tăng từ 2,65% hồi đầu năm lên 2,86%.

Quý đầu tiên năm 2024, Eximbank tăng chi phí dự phòng rủi ro lên 282 tỷ đồng, gấp 3 cùng kỳ do đó chỉ lãi trước thuế hơn 661 tỷ đồng, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước và chỉ thực hiện được gần 13% mục tiêu năm đề ra.

Trước đó, năm 2023, lợi nhuận trước thuế hợp nhất tại Eximbank đạt gần 2.720 tỷ đồng, giảm hơn 26% so với năm ngoái, không hoàn thành kế hoạch đã đề ra. 

Đáng chú ý, năm 2023, khoản lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối giảm 20% so với năm 2022, thu về gần 486 tỷ đồng. Nguyên nhân do thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối đạt hơn 9.316 tỷ đồng, tăng tới 151% nhưng chi phí hoạt động kinh doanh ngoại hối lại tăng tới 184% lên mức hơn 8.830 tỷ đồng.

Trong thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối, nguồn thu từ kinh doanh vàng chỉ đạt hơn 38 tỷ đồng, giảm tới 72% so với năm 2022, chỉ chiếm 0,41% tổng thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại hối. 

Trong 11 năm (2012-2023), hoạt động kinh doanh vàng tại Eximbank cũng không ổn định.

Năm 2012, thu nhập từ hoạt động kinh doanh vàng đạt gần 834 tỷ đồng. Đến năm 2013 bất ngờ giảm 43% so với năm trước, còn hơn 478 tỷ đồng. Đến năm 2014, 2015 lần lượt thu về 284 tỷ đồng và 204 tỷ đồng. 

Năm 2016, Eximbank bất ngờ vươn lên, thu về hơn 330 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh vàng nhưng rơi nhanh xuống mức thấp vào năm 2017 và năm 2018. 

Từ năm 2019 đến nay, tức khoảng hơn 5 năm trở lại đây, hoạt động kinh doanh vàng tại Eximbank có mức thu thay đổi liên tục. Đặc biệt, 2023 là năm ghi nhận hoạt động kinh doanh vàng thấp nhất kể từ khi được cấp phép kinh doanh vàng miếng đến nay.

Ở một diễn biến khác có liên quan, Ngân hàng Nhà nước vừa công bố thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng. Đối tượng thanh tra bao gồm 4 doanh nghiệp và 2 ngân hàng, trong đó có Eximbank. Thời gian thanh tra 45 ngày.

Nội dung thanh tra bao gồm chấp hành quy định về kinh doanh vàng; phòng, chống rửa tiền; chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn. Thời kỳ thanh tra từ ngày 1/1/2020 đến ngày 15/5/2024, khi cần thiết có thể thanh tra trước hoặc sau thời kỳ nêu trên.  

Việc thanh tra diễn ra trong bối cảnh giá vàng  liên tục tăng cao, chênh lệch với giá thế giới nới rộng dù cơ quan quản lý tiến hành đấu thầu tăng cung.

Trong năm 2024, Eximbank đưa ra mục tiêu tương đối tham vọng, trong đó lợi nhuận trước thuế là 5.180 tỷ đồng, tăng 90,5% so với kết quả thực hiện năm nay. Kế hoạch này đã được HĐQT công bố từ tháng 1/2024.

Tổng tài sản được kỳ vọng tăng thêm 11%, lên mức 223.500 tỷ đồng, huy động vốn tiến thêm 10,5%, lên 175.000 tỷ đồng.

Eximbank đặt mục tiêu dư nợ tín dụng tăng 14,6%, lên 161.000 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ nợ xấu được giảm về ngang với năm 2022, ở mức 1,8%.

Eximbank sẽ chia cổ tức cho cổ đông theo tỷ lệ 10%, thông qua hai hình thức là cổ phiếu (7%) và tiền mặt (3%).

Với phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu, ngân hàng sẽ phát hành thêm 121,9 triệu cổ phiếu mới, tương ứng vốn điều lệ tăng thêm 1.219 tỷ đồng. Sau phát hành, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ đạt 18.688 tỷ đồng. Thời gian dự kiến phát hành là trong năm 2024.