Hướng dẫn về thuế GTGT, thuế TNCN và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Thuế chủ trì cùng sự tham gia của lãnh đạo Vụ Doanh nghiệp nhỏ và cá nhân (DNNCN), đại diện Cục thuế Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Về phía Hiệp hội Thương mại điện tử (VECOM) có Phó Chủ tịch dẫn đầu cùng sự tham gia của các sàn giao dịch thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam như Lazada, Sendo, Shopee, Tiki, Voso (Viettel Post), Postmart (Vietnam Post), Chotot, v.v…

Tham gia cuộc họp còn có đại diện của một số công ty tư vấn thuế, hộ kinh doanh trên các sàn giao dịch TMĐT.

 Đại diện Tổng cục Thuế cho biết: mục đích yêu cầu, dự kiến lộ trình triển khai thực hiện nội dung về quản lý thuế thông qua sàn giao dịch TMĐT theo hướng dẫn tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Còn theo ông Nguyễn Ngọc Dũng, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM)  lưu ý đây là lần đầu tiên Hiệp hội và các hội viên được tiếp cận tới Thông tư này. Lãnh đạo VECOM nhấn mạnh các nội dung kiến nghị trong công văn của VECOM gửi tới Bộ Tài chính ngày 07 tháng 6 năm 2021. Các kiến nghị này xuất phát từ đóng góp của các sàn giao dịch TMĐT và các bên liên quan. Mong muốn của VECOM là đảm bảo hài hoà lợi ích giữa các bên, vừa tuân thủ Luật quản lý thuế, vừa tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ sàn thương mại điện tử và đặc biệt là tính khả thi của các quy định pháp luật mới.

Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng Thông tư 40/2021/TT-BTC có nhiều nội dung mới so với bản dự thảo đăng tải đầu tiên ngày 12/03/2021 nhưng Ban soạn thảo chưa tổ chức lấy ý kiến của các bên liên quan và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp. Do đó, một số quy định trong Thông tư chưa có tính khả thi cao và có thể gây ra nhiều tác động lớn đối với hoạt động kinh doanh của các sàn thương mại điện tử cũng như hàng trăm nghìn cá nhân kinh doanh trên sàn.

Cùng với kiến nghị của VECOM, đại diện các sàn giao dịch TMĐT cũng mong muốn được giải đáp thắc mắc về nội dung qui định cũng như nghĩa vụ của các sàn, bao gồm chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử phải khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh. Theo đại diện các sàn TMĐT, sàn giao dịch thương mại điện tử không phải là đơn vị “trả thu nhập” mà chỉ cung cấp hạ tầng công nghệ để kết nối người bán và người mua, giúp họ thực hiện giao dịch. Vì vậy không thuộc đối tượng có nghĩa vụ kê khai, khấu trừ thuế thu nhập của người bán theo quy định tại khoản 1, Điều 24 của Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Trong các trách nhiệm của sàn TMĐT theo quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử, không có trách nhiệm phải kê khai thay, nộp thuế thay cho người bán. Nghị định 52 cũng nêu rõ người bán trên sàn giao dịch TMĐT có trách nhiệm “thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật”.

Một trong những nội dung trong dự thảo Nghị định sửa đổi thay thế Nghị định 52 coi các mạng xã hội cung cấp dịch vụ bán hàng là sàn TMĐT, như vậy nếu theo Thông tư 40/2021/TT-BTC các mạng xã hội kể cả của các nhà cung cấp nước ngoài cũng phải kê khai và nộp thuế thay cho các cá nhân kinh doanh.

Các sàn TMĐT cũng nêu kiến nghị về việc khó khăn khi kê khai thay cho cá nhân kinh doanh trên sàn khi họ có thể là cá nhân ở các địa phương khác nhau trên toàn quốc khi tham gia kinh doanh trên sàn. Theo Điều 45 Luật Quản lý thuế, cá nhân kinh doanh sẽ phải kê khai và nộp thuế tại cơ quan thuế nơi họ đặt địa điểm kinh doanh. Trong khi đó, các sàn TMĐT có thể có địa điểm kinh doanh ở tỉnh khác (thường là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh).

Vậy, việc yêu cầu các sàn TMĐT kê khai thay và nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh trên sàn sẽ dẫn đến mâu thuẫn với quy định hiện hành trong trường hợp cá nhân kinh doanh có trụ sở tại tỉnh khác. Điều này cũng gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc cho các sàn TMĐT và cá nhân kinh doanh trong việc chứng minh với cơ quan thuế về số thuế đã khấu trừ, nộp thay với cơ quan thuế tại địa phương.

Lộ trình dự kiến triển khai áp dụng các yêu cầu với các sàn TMĐT, theo Thông tư 40/2021/TT-BTC sẽ có hiệu lực từ ngày 01/08/2021, đây là khoảng thời gian quá ngắn để các sàn có thể kịp chuẩn bị hệ thống cho việc thu thập dữ liệu và báo cáo theo yêu cầu của cơ quan thuế. Đại diện các sàn rất mong muốn cơ quan thuế cần làm rõ các yêu cầu cụ thể và lộ trình áp dụng, đồng thời trao đổi cụ thể với các sàn để nắm được các khó khăn mà các sàn sẽ gặp phải trong thực tế. Trong trường hợp cần thiết, lộ trình áp dụng cần được cân nhắc thay đổi để đảm bảo các sàn có đầy đủ thông tin và hệ thống để triển khai đồng bộ, nhất quán.

Chung quan điểm với một số khó khăn mà các sàn gặp phải khi áp dụng quy định này, đại diện một số sàn cũng chỉ ra một số khó khăn khác như trường hợp các sàn TMĐT không tham gia trực tiếp vào giao dịch mua bán. Có một số sàn không tham gia trực tiếp vào giao dịch giữa người mua và người bán (ví dụ: Chotot.vn, Batdongsan.com.vn, v.v…). Các sàn này chỉ đóng vai trò là nơi để người tham gia đăng tin mua bán hàng hóa và dịch vụ. Do vậy, các sàn này không thể kiểm soát cũng như không có thông tin về doanh thu, tài khoản ngân hàng, căn cước công dân, mã số thuế, địa chỉ người bán. Để phù hợp với thực tiễn, cơ quan thuế nên cân nhắc chỉ áp dụng yêu cầu cung cấp thông tin và khai thuế, nộp thuế thay đối với các sàn có thực hiện chức năng là trung gian thanh toán giữa người mua và người bán.

Tiếp thu ý kiến đóng góp của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, các sàn giao dịch TMĐT và các bên tham gia, lãnh đạo Tổng cục Thuế ghi nhận và giao Vụ DNNCN và các bộ phận liên quan rà soát lộ trình triển khai dự kiến, lên kế hoạch hỗ trợ triển khai thử nghiệm tại một số sàn TMĐT cũng như lấy ý kiến đóng góp của các bộ ngành liên quan, nếu cần thiết có thể điều chỉnh cho phù hợp.

Thay mặt các sàn TMĐT và các đơn vị tham gia buổi họp trực tuyến, Phó chủ tịch VECOM – Ông Nguyễn Ngọc Dũng một lần nữa cám ơn Lãnh đạo Tổng Cục thuế và mong muốn Bộ Tài chính và các bộ ngành khác khi ban hành các văn bản pháp luật cần đảm bảo việc công bố dự thảo và lấy ý kiến công khai tới các bên liên quan. Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam sẵn sàng tham gia góp ý các dự thảo cũng như phối hợp với Ban soạn thảo tổ chức lấy ý kiến góp ý của hội viên cũng như các bên liên quan.