Lợi nhuận loạt "ông lớn" ngành xây dựng: Coteccons đi ngang, HHV tăng trưởng nhờ các dự án lớn

Triển vọng kinh doanh ngành xây dựng trước áp lực chi phí

Theo báo cáo cập nhật mới nhất từ Công ty Chứng khoán MBS về triển vọng kết quả kinh doanh ngành xây dựng và thép, các doanh nghiệp trong ngành xây dựng đang phải đối mặt với xu hướng suy giảm lợi nhuận. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc biên lợi nhuận gộp bị thu hẹp dưới áp lực giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao, cùng với việc không còn ghi nhận các khoản thu nhập bất thường từ hoạt động thoái vốn.

Trong quý 3/2026, ngành xây lắp dù tiếp tục được hưởng lợi trong bối cảnh giải ngân đầu tư công tăng tốc, tuy nhiên mức độ hưởng lợi đã giảm so với giai đoạn 2024 - 2025.

Cụ thể, theo thống kê từ Bộ Tài chính, giải ngân đầu tư công trong 8 tháng 2026 đạt mức 513.300 tỷ đồng, tương ứng tăng trưởng 25% so với cùng kỳ và đạt 50,2% kế hoạch năm.

Phần lớn các dự án chiến lược được thực hiện theo phương thức Đối tác Công tư (PPP) như các công trình phục vụ APEC, sân bay Gia Bình, đường sắt Bến Thành - Cần Giờ. Nhờ đó, giải ngân có thể đạt khoảng 99% kế hoạch năm, ở mức 1.013 tỷ đồng (+13% so với cùng kỳ) nhờ các đại dự án.

Bên cạnh đó, xây dựng dân dụng được dự báo tiếp tục khả quan trong bối MBS cho rằng các đại dự án hạ tầng giúp nâng cao liên kết vùng, cảnh quan đô thị như đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh, Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng, Khu phức hợp Olympic sẽ trở thành động lực đối với ngành đầu tư công trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đối với xây dựng dân dụng, nguồn cung tăng trưởng mạnh ở phân khúc nhà ở xã hội, với mức tăng dự báo đạt 158.000 căn, tăng 50% so với cùng kỳ, và các sản phẩm thấp tầng trong các khu đại đô thị như Hạ Long Xanh, Cần Giờ.

Dù toàn ngành xây lắp được dự báo tiếp tục tích cực, mức độ hưởng lợi đối với các doanh nghiệp niêm yết có sự phân hóa trong quý 3/2026. CTCP Xây dựng Coteccons (CTD) nhờ hợp tác với các chủ đầu tư lớn tại các dự án hạ tầng và dân dụng như Cầu Cần Giờ, sân bay Gia Bình, giúp giá trị hợp đồng chưa thực hiện (backlog) tăng trưởng 62% so với cùng kỳ lên mức 68.000 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (CII) và  CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV) nhờ dự án mở rộng cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, backlog tăng trưởng lần lượt 10% và 12% so với cùng kỳ. Đối với Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - mã: VCG), backlog giảm khoảng 10% so với cùng kỳ, về mức 18.000 tỷ đồng do các dự án cao tốc giảm.

Tuy nhiên, giá nguyên vật liệu như thép, xi măng cao hơn trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh trở thành áp lực đối với biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp xây lắp. Cụ thể, giá thép tăng 7% so với cùng kỳ và giá xi măng tăng 10% trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh, trong khi chi phí sản xuất và vận chuyển cao hơn.

"Chúng tôi cho rằng, các doanh nghiệp thực hiện các dự án có kĩ thuật phức tạp như CTD có thể ghi nhận biên gộp ổn định hơn nhờ giá thầu cao, bên cạnh đó việc kí kết hợp động nguyên vật liệu với giá cố định trong 6 - 12 tháng giảm thiểu tác động từ mức tăng của nguyên vật liệu", báo của của MBS.

Lợi nhuận quý III/2026 tại CII, HHV dự báo có tăng trưởng

Mặc dù bối cảnh chung còn nhiều thách thức, kết quả kinh doanh và triển vọng của các doanh nghiệp đầu ngành vẫn có sự phân hóa rõ rệt.

Đối với Coteccons, MBS dự báo biên gộp đi ngang ở mức 4,3% nhờ trúng thầu tại các dự án có quy mô lớn và kĩ thuật phức tạp. Doanh thu quý 3/2026 dự báo tăng 30% so với cùng kỳ lên mức 9.690 tỷ đồng trong bối cảnh backlog tăng 62% so với cùng kỳ. Biên gộp duy trì ổn định so với cùng kỳ, ở mức 4,3% nhờ các dự án mới có biên lợi nhuận cao. Dù kết quả kinh doanh cốt lõi tăng trưởng tích cực, tuy nhiên việc không ghi nhận lợi nhuận từ thoái vốn, khiến lợi nhuận ròng giảm 32% so với cùng kỳ, đạt mức 200 tỷ đồng.

Tính cả năm 2026, MBS dự báo lợi nhuận ròng tại Coteccons tăng 11% so với năm trước, đạt 780 tỷ đồng.

Ngược lại, lợi nhuận tại CII tăng trưởng nhờ mảng BOT khả quan hơn trong khi xây lắp giảm nhẹ 5% so với cùng kỳ do biên gộp giảm. Vì vậy, MBS dự báo lợi nhuận ròng quý 3/2026 đạt 13 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ. Tính cả năm 2026, lợi nhuận ròng tại CII lại giảm nhẹ 9% đạt 120 tỷ đồng.

Trong khi đó, MBS dự báo biên gộp tại Vinaconex đạt 3,3%, tương đương giảm 0,5 điểm % so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng trong quý 3/2026 tại Vinaconex dự báo giảm mạnh so với nền cao năm 2025 do doanh thu mảng xây lắp giảm 10% so với cùng kỳ trong bối cảnh backlog suy giảm, và Vinaconex Không còn ghi nhận khoản lợi nhuận hơn 3.000 tỷ từ thoái vốn dự án. Vì vậy, lãi ròng quý 3 dự báo giảm đến 94% so với cùng kỳ đạt 195 tỷ đồng. Tính cả năm 2026, MBS dự báo lãi ròng giảm đến 69% so với năm trước, đạt 1.230 tỷ đồng.

Đối với HHV, lợi nhuận ròng quý 3/2026 tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt 160 tỷ đồng. Cả năm 2026, lãi ròng tăng 10% đạt 670 tỷ đồng. Theo MBS, động lực tăng trưởng tại HHV chủ yếu đến từ mảng xây lắp nhờ các dự án lớn như cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh và Trung Lương - Mỹ Thuận (giai đoạn2). Mảng BOT duy trì ổn định so với cùng kỳ.