Ngân hàng ngoại đầu tiên phát hành trái phiếu: Bước thử nghiệm

Thành Luân

HSBC phát hành trái phiếu có thể coi là viên gạch đầu tiên để xây dựng thị trường vốn với sự tham gia của các tổ chức nước ngoài.

Ngân hàng HSBC Việt Nam vừa trở thành ngân hàng nước ngoài đầu tiên phát hành trái phiếu tổng trị giá 600 tỷ đồng tại thị trường Việt Nam vào ngày 10/8/2020.

Với mệnh giá 100.000 đồng/trái phiếu, trái phiếu với tên gọi Hoa Sen có lãi suất phát hành ở mức cố định 5,8%/năm trên mệnh giá và kỳ hạn 3 năm.

Giao dịch phát hành trái phiếu đợt này nhận được sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức đa dạng, bao gồm các công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán và quỹ quốc tế với số lượng đăng ký gấp đôi so với phát hành.

Theo thông tin từ HSBC Việt Nam, số tiền từ đợt phát hành sẽ được ngân hàng sử dụng để tăng quy mô vốn hoạt động của ngân hàng, đa dạng hóa nguồn vốn tiền đồng nhằm mục đích phục vụ cho việc tăng trưởng kinh doanh bền vững của ngân hàng trong thời gian sắp tới.

HSBC trở thành ngân hàng nước ngoài đầu tiên phát hành trái phiếu tại Việt Nam

Trao đổi với Đất Việt, chuyên gia tài chính-ngân hàng - TS Nguyễn Trí Hiếu cho biết, ở nước ngoài, các ngân hàng thường phát hành một loại giấy tờ có giá khác là chứng chỉ tiền gửi để tạo ra nguồn vốn trung và dài hạn. Chúng được thị trường đón nhận rất tích cực do có tính thanh khoản cao, có thể trao đổi, giao dịch thông thoáng.

Nhiều người đặt câu hỏi tại sao HSBC nếu cần vốn thì có thể huy động từ công ty mẹ ở nước ngoài, lãi suất cũng thấp hơn, nhưng theo chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu, HSBC đã đến Việt Nam 150 năm nên việc ngân hàng này tham gia vào thị trường vốn quốc nội là điều hợp lý.

Đây có thể coi là bước đi thử nghiệm nhằm xem trái phiếu của một ngân hàng nước ngoài được đón nhận như thế nào. Điều này càng được củng cố khi tổng trị giá trái phiếu do HSBC Việt Nam chỉ là số tiền nhỏ (600 tỷ đồng), thời hạn ngắn (3 năm).

"Do đó, đây là bước thử nghiệm, thăm dò thị trường hơn là muốn huy động vốn thực sự", TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Nhìn vào đối tượng mua vào trái phiếu do HSBC Việt Nam phát hành, vị chuyên gia cho rằng đây cũng là sự hợp lý, phù hợp với định hướng thị trường của ngân hàng này.

Theo đó, thông thường, khi các nhà phát hành muốn thăm dò thị trường sẽ có hai hướng là: thăm dò thị trường bán lẻ và thăm dò các tổ chức kinh tế.

Trong trường hợp của HSBC có lẽ họ chưa quan tâm đến thị trường của các nhà đầu tư cá nhân mà muốn nhắm đến các tổ chức kinh tế, ngân hàng, quỹ bảo hiểm, quỹ đầu tư.

"Có sự tham gia của các tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng quốc tế sẽ giúp đa dạng hóa thị trường Việt Nam.

Đây cũng là điều cần thiết vì thị trường vốn của Việt Nam tương đối nhỏ so với thị trường tiền tệ. Sự tham gia của HSBC Việt Nam có thể là viên gạch đầu tiên để xây dựng thị trường vốn với sự góp mặt của các tổ chức nước ngoài. Nó có ý nghĩa tích cực khi các nhà đầu tư nước ngoài khác cũng sẽ đi theo bước đi này của HSBC", TS Nguyễn Trí Hiếu nhận xét.

Liên quan đến việc phát hành trái phiếu này, ông Tim Evans, Tổng Giám đốc Ngân hàng HSBC Việt Nam cho biết, nhân dịp kỷ niệm 150 năm Ngân hàng HSBC thành lập tại Việt Nam, đợt phát hành trái phiếu này khẳng định cam kết lâu dài của của ngân hàng đối với đất nước.

HSBC cũng đặt kế hoạch sẽ phát hành trái phiếu thường xuyên trên thị trường để góp phần vào sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm, các ngân hàng đã huy động khoảng 47.350 tỷ đồng qua kênh trái phiếu, chiếm 27% tổng lượng phát hành của toàn thị trường. Nhiều ngân hàng như BIDV, VietinBank, HDBank, MSB... phát hành các đợt trái phiếu riêng lẻ với giá trị mỗi đợt hàng nghìn tỷ đồng.

Đầu ra tín dụng kém nhưng hoạt động phát hành trái phiếu của nhóm ngân hàng vẫn sẽ được duy trì do nhu cầu tăng vốn cấp 2, cải thiện tỷ lệ an toàn vốn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước muốn quản chặt hoạt động mua, bán trái phiếu ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến Dự thảo Thông tư quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua, bán kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu (giấy tờ có giá) do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác phát hành.

Dự thảo Thông tư quy định đồng tiền thực hiện trong giao dịch mua, bán hẳn giấy tờ có giá do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác phát hành là đồng Việt Nam do theo quy định về phát hành giấy tờ có giá trong nước của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành giấy tờ có giá trong nước bằng đồng Việt Nam.

Dự thảo Thông tư quy định tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được mua, bán hẳn kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu có thời hạn còn lại dưới 12 tháng.

Đồng thời quy định ngày thanh toán tiền mua giấy tờ có giá đến ngày đến hạn thanh toán toàn bộ gốc, lãi của kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu đó tối đa dưới 12 tháng.

Theo Ngân hàng Nhà nước, quy định này để thống nhất thời hạn giao dịch giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài với nhau và thời hạn tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chiết khấu với khách hàng các giấy tờ có giá do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác phát hành.

Bên cạnh đó, Dự thảo cũng đưa ra quy định về việc mua bán trái phiếu ngân hàng. Cụ thể, trái phiếu ngân hàng được mua, bán hẳn phù hợp với quy định tại Luật các tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán và các văn bản khác hướng dẫn Luật Chứng khoán, do trái phiếu là một loại chứng khoán.

Đối với trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền, bên mua trái phiếu phải đáp ứng quy định pháp luật hiện hành về giới hạn góp vốn, mua cổ phần tại thời điểm thực hiện chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu, thực hiện quyền mua cổ phiếu đối với trái phiếu kèm theo chứng quyền. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được mua trái phiếu ngân hàng chuyển đổi.