Toàn cảnh kim loại quý từ 1 - 7/6: Lần đầu tiên sau 13 năm vàng đầu tư vượt vàng trang sức

Giá vàng và bạc chịu áp lực điều chỉnh mạnh sau khi Mỹ công bố báo cáo việc làm khả quan hơn dự kiến, trong khi bạch kim tiếp tục gây bất ngờ với đà tăng mạnh nhờ những tín hiệu tích cực từ lĩnh vực công nghiệp và năng lượng sạch.

Tuy nhiên, diễn biến đáng chú ý nhất không nằm ở những biến động giá ngắn hạn. Theo báo cáo Gold Focus 2026 vừa được công bố, nhu cầu đầu tư vàng vật chất năm nay được dự báo sẽ vượt nhu cầu vàng trang sức lần đầu tiên kể từ năm 2013. Bên cạnh đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) xác nhận vàng đã vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất của các ngân hàng trung ương xét theo giá trị thị trường. Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) tiếp tục ghi nhận hoạt động mua vàng ổn định từ các ngân hàng trung ương. Tại châu Phi, Kenya đang xem xét đưa bạc và bạch kim vào danh mục dự trữ quốc gia. Tại châu Á, Trung Quốc và Ấn Độ đồng thời có những động thái mới tác động trực tiếp đến dòng chảy vàng bạc vật chất.

Nhìn tổng thể, những sự kiện này đang chỉ về cùng một hướng: vàng và các kim loại quý ngày càng được nhìn nhận như tài sản tài chính và tài sản chiến lược, thay vì chỉ là nguyên liệu trang sức hay hàng hóa thông thường.

QUỐC TẾ
Lần đầu tiên sau 13 năm vàng đầu tư vượt vàng trang sức

Thông tin đáng chú ý nhất tuần qua đến từ báo cáo thường niên Gold Focus 2026 của Metals Focus. Theo đơn vị nghiên cứu này, nhu cầu đầu tư vàng vật chất dưới dạng vàng miếng và tiền vàng trong năm 2026 được dự báo đạt khoảng 1.615 tấn, vượt nhu cầu vàng trang sức khoảng 1.459 tấn. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2013 nhu cầu đầu tư quay trở lại vị trí dẫn đầu trong cơ cấu tiêu thụ vàng toàn cầu.

Nếu chỉ nhìn vào các con số, đây có vẻ là một thay đổi nhỏ. Nhưng trên thực tế, nó phản ánh sự chuyển dịch mang tính cấu trúc của toàn bộ thị trường vàng thế giới.

Trong nhiều thập niên qua, trang sức luôn là động lực tiêu thụ vàng lớn nhất. Từ các cửa hàng kim hoàn tại Ấn Độ, Trung Quốc đến các khu chợ truyền thống tại Trung Đông, vàng chủ yếu được mua để làm đồ trang sức, quà tặng, của hồi môn hoặc tích trữ trong gia đình.

Tuy nhiên, thế giới đã thay đổi rất nhiều kể từ sau đại dịch COVID-19. Lạm phát gia tăng tại nhiều nền kinh tế lớn. Nợ công toàn cầu liên tục lập kỷ lục mới. Xung đột, căng thẳng diễn ra ở nhiều nơi cùng hàng loạt bất ổn địa chính trị khiến nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, vàng ngày càng được nhìn nhận như một tài sản tài chính thay vì một món đồ trang sức.

Theo Metals Focus, nhu cầu đầu tư vàng vật chất năm nay dự kiến tăng khoảng 15%, trong khi tiêu thụ vàng trang sức giảm khoảng 11% do giá vàng neo ở vùng cao lịch sử.

Xu hướng này đặc biệt rõ nét tại Trung Quốc. Trong hai năm gần đây, hàng triệu nhà đầu tư cá nhân nước này đã đổ tiền vào vàng vật chất, quỹ ETF vàng và các sản phẩm đầu tư liên quan đến vàng trong bối cảnh thị trường bất động sản và chứng khoán gặp nhiều khó khăn. Ấn Độ cũng đang chứng kiến sự thay đổi tương tự. Trong khi nhu cầu trang sức chịu áp lực từ giá cao, nhu cầu đầu tư vàng lại duy trì ở mức ổn định.

Nếu dự báo của Metals Focus trở thành hiện thực, năm 2026 có thể được xem là thời điểm đánh dấu bước chuyển từ "thị trường vàng tiêu dùng" sang "thị trường vàng đầu tư". Và điều đó đồng nghĩa giá vàng trong tương lai sẽ ngày càng chịu ảnh hưởng bởi dòng vốn đầu tư, các quỹ ETF, ngân hàng trung ương và các yếu tố tài chính vĩ mô nhiều hơn là nhu cầu trang sức truyền thống.

Vàng vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ trong dự trữ toàn cầu

Theo báo cáo thường niên mới nhất của Ngân hàng Trung ương châu Âu, tính đến cuối năm 2025, vàng chiếm khoảng 27% tổng dự trữ chính thức toàn cầu xét theo giá trị thị trường, vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ với tỷ trọng khoảng 22%.

Đây là lần đầu tiên kể từ nhiều thập niên qua vàng vượt loại tài sản vốn được xem là nền tảng của hệ thống tài chính quốc tế.

Diễn biến này phản ánh xu hướng tích lũy vàng mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương trong nhiều năm liên tiếp.

Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát và phương Tây áp dụng các biện pháp trừng phạt tài chính chưa từng có tiền lệ, nhiều quốc gia bắt đầu đánh giá lại mức độ phụ thuộc vào đồng USD và các tài sản tài chính phương Tây.

Khác với trái phiếu hay tiền gửi ngoại tệ, vàng không mang rủi ro đối tác, không phụ thuộc vào cam kết của bất kỳ chính phủ nào và có thể được lưu trữ trực tiếp trong nước.

Điều đó khiến vàng trở thành lựa chọn hấp dẫn trong bối cảnh thế giới ngày càng phân cực về địa chính trị.

Việc vàng vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ không có nghĩa đồng USD mất vai trò thống trị ngay lập tức. Tuy nhiên, đây là tín hiệu cho thấy vàng đang từng bước trở lại vị trí trung tâm trong hệ thống dự trữ quốc tế.

Nhiều chuyên gia gọi xu hướng này là quá trình "tái tiền tệ hóa vàng" (gold remonetization) - tức vàng dần lấy lại vai trò tài sản tiền tệ chiến lược sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chế độ bản vị vàng chấm dứt.

Ngân hàng trung ương tiếp tục gom vàng

Báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy các ngân hàng trung ương đã quay trở lại trạng thái mua ròng trong tháng 4/2026 với tổng lượng mua khoảng 17 tấn vàng.

Ba Lan là quốc gia mua mạnh nhất với khoảng 14 tấn. Trung Quốc tiếp tục bổ sung thêm 8 tấn, đánh dấu tháng mua vàng liên tiếp thứ 18.

Con số 17 tấn có thể không quá lớn nếu so với giai đoạn bùng nổ mua vàng từ năm 2022 đến năm 2024. Tuy nhiên, điều quan trọng nằm ở chỗ xu hướng mua vàng vẫn đang tiếp diễn.

Trong nhiều năm qua, ngân hàng trung ương đã trở thành một trong những nguồn cầu ổn định nhất của thị trường vàng. Không giống các quỹ đầu cơ hay nhà đầu tư cá nhân, ngân hàng trung ương thường có tầm nhìn nhiều năm hoặc nhiều thập niên. Khi họ mua vàng, mục tiêu không phải kiếm lợi nhuận ngắn hạn mà là bảo vệ sức mạnh tài chính quốc gia.

Chính vì vậy, hoạt động mua vàng liên tục của các ngân hàng trung ương được xem là một trong những yếu tố hỗ trợ quan trọng nhất đối với giá vàng trong trung và dài hạn.

Cú sốc việc làm Mỹ khiến vàng và bạc giảm mạnh

Trong khi các yếu tố dài hạn vẫn tích cực, thị trường kim loại quý lại chịu áp lực đáng kể trong ngắn hạn.

Ngày 5/6, Bộ Lao động Mỹ công bố nền kinh tế nước này tạo thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 5, cao gần gấp đôi dự báo của thị trường. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp trong khi tiền lương tiếp tục tăng trưởng ổn định.

Ngay lập tức, kỳ vọng về khả năng Fed sớm cắt giảm lãi suất bị thu hẹp đáng kể. Đồng USD tăng mạnh, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đi lên và kéo theo một đợt bán tháo trên thị trường vàng, bạc và nhiều loại hàng hóa khác.

Đây là lời nhắc nhở rằng dù các xu hướng dài hạn có thể rất tích cực, giá kim loại quý vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ chính sách tiền tệ Mỹ trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, phần lớn chuyên gia cho rằng báo cáo việc làm tháng 5 chưa đủ để thay đổi bức tranh lớn của thị trường vàng.

RBI bác bỏ tin đồn bán vàng dự trữ

Tuần qua, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã chính thức bác bỏ các thông tin cho rằng nước này bán khoảng 12 tỷ USD vàng dự trữ nhằm hỗ trợ đồng rupee.

Theo RBI, lượng vàng vật chất của quốc gia vẫn giữ nguyên ở mức 880,52 tấn và không có bất kỳ giao dịch bán vàng nào được thực hiện.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh đồng rupee chịu áp lực giảm giá và thị trường lo ngại ngân hàng trung ương có thể phải sử dụng vàng dự trữ để hỗ trợ tỷ giá.

Tuy nhiên, phản ứng của RBI lại gửi đi một thông điệp khác.

Ngay cả trong giai đoạn tỷ giá chịu áp lực, vàng vẫn được xem là tài sản chiến lược cần được bảo toàn. Đối với thị trường toàn cầu, đây là một tín hiệu tích cực bởi nó cho thấy chưa xuất hiện xu hướng bán vàng từ các ngân hàng trung ương.

Thị trường vàng Trung Quốc xuất hiện dấu hiệu hạ nhiệt

Sau nhiều tháng liên tục dẫn dắt đà tăng của thị trường vàng thế giới, Trung Quốc đang xuất hiện một số dấu hiệu hạ nhiệt.

Các quỹ ETF vàng tại nước này đã ghi nhận hơn 10 tỷ nhân dân tệ bị rút ròng chỉ trong khoảng một tháng gần đây.

Trong khi đó, lượng vàng rút khỏi Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải trong tháng 5 chỉ đạt khoảng 63,5 tấn - mức thấp nhất kể từ tháng 2/2020.

Cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp khai thác vàng lớn niêm yết tại Hồng Kông cũng giảm giá đáng kể.

Những diễn biến trên cho thấy tâm lý hưng phấn từng xuất hiện khi giá vàng liên tục lập đỉnh đang dần hạ nhiệt. Tuy nhiên, phần lớn chuyên gia cho rằng đây chủ yếu là sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng hơn là dấu hiệu đảo chiều của xu hướng dài hạn.

Ấn Độ tiếp tục siết nhập khẩu bạc

Tuần qua, Chính phủ Ấn Độ tiếp tục mở rộng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu bạc.

Ngày 16/5/2026, Chính phủ Ấn Độ ban hành quy định chuyển bạc thỏi có độ tinh khiết cao và một số sản phẩm bạc bán thành phẩm từ diện "Tự do nhập khẩu" sang diện "Hạn chế nhập khẩu". Điều đó có nghĩa doanh nghiệp không còn được tự do nhập khẩu như trước mà phải được cơ quan quản lý phê duyệt.

Tuy nhiên, giới chức nước này nhanh chóng nhận ra vẫn tồn tại các "đường vòng". Doanh nghiệp vẫn có thể nhập khẩu bạc dưới dạng bạc hạt, bạc bột hoặc một số dạng nguyên liệu khác không nằm trong danh mục bị hạn chế.

Vì vậy, ngày 2/6, Tổng cục Ngoại thương Ấn Độ (DGFT) tiếp tục ban hành thông tư mới mở rộng phạm vi kiểm soát sang bạc hạt, bạc bột và nhiều dạng nguyên liệu thô khác.

Nói cách khác, nếu quy định ngày 16/5 là động thái siết cửa chính thì quy định ngày 2/6 là bước đi nhằm bịt các cửa phụ còn lại.

Theo cơ chế mới, hầu hết các lô bạc nhập khẩu đều phải xin giấy phép trước khi thông quan.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ ghi nhận kim ngạch nhập khẩu bạc kỷ lục khoảng 12 tỷ USD trong năm tài chính vừa qua, tăng rất mạnh so với năm trước. Riêng tháng 4/2026, giá trị nhập khẩu bạc tăng tới 157%.

Chính phủ Ấn Độ đang tìm cách giảm áp lực lên cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang và đồng rupee chịu nhiều sức ép.

Điều đáng chú ý là động thái này diễn ra đúng vào thời điểm Mỹ đã trở thành nước xuất khẩu ròng bạc, Trung Quốc có xu hướng hạn chế xuất khẩu bạc trong khi Ấn Độ kiểm soát nhập khẩu bạc.

Điều đó cho thấy dòng chảy bạc vật chất toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái phân bổ mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Kenya muốn đưa bạc và bạch kim vào dự trữ quốc gia

Một trong những thông tin gây bất ngờ nhất tuần qua đến từ Kenya. Theo dự luật mới được trình lên Quốc hội nước này, Ngân hàng Trung ương Kenya có thể được phép đưa bạc và bạch kim vào danh mục dự trữ ngoại hối quốc gia bên cạnh vàng và các loại tài sản truyền thống khác.

Xét về quy mô kinh tế, Kenya không phải là quốc gia có ảnh hưởng lớn đến thị trường kim loại quý toàn cầu. Tuy nhiên, ý nghĩa của động thái này không nằm ở khối lượng mua tiềm năng mà ở sự thay đổi trong tư duy quản lý dự trữ quốc gia.

Trong nhiều thập niên qua, vàng gần như là kim loại quý duy nhất được các ngân hàng trung ương nắm giữ với quy mô đáng kể. Bạc và bạch kim dù có vai trò quan trọng trong công nghiệp và đầu tư nhưng hầu như không xuất hiện trong danh mục dự trữ chính thức của các quốc gia.

Dự luật mới của Kenya cho thấy một số nhà hoạch định chính sách bắt đầu nhìn nhận rộng hơn về khái niệm tài sản dự trữ chiến lược.

Điều này không phải là không có cơ sở. Bạc hiện đóng vai trò ngày càng quan trọng trong ngành năng lượng mặt trời, điện tử và công nghệ cao. Trong khi đó, bạch kim là kim loại không thể thiếu trong ngành ô tô, hóa dầu, pin nhiên liệu hydro và nhiều ứng dụng công nghiệp đặc biệt. Nếu vàng được xem là tài sản tiền tệ chiến lược thì bạc và bạch kim đang dần được nhìn nhận như các tài sản chiến lược của nền kinh tế công nghiệp hiện đại.

Dĩ nhiên, còn quá sớm để nói rằng các ngân hàng trung ương sẽ sớm mua bạc hoặc bạch kim với quy mô lớn như vàng. Tuy nhiên, việc một quốc gia chính thức nghiên cứu khả năng đưa hai kim loại này vào dự trữ quốc gia cho thấy phạm vi của cuộc thảo luận đã thay đổi đáng kể.

Trong dài hạn, đây có thể là một tín hiệu đáng chú ý đối với thị trường bạc và nhóm kim loại thuộc họ bạch kim (PGM).

Bạch kim tiếp tục gây bất ngờ

Nếu vàng là nhân vật chính của câu chuyện tiền tệ toàn cầu thì bạch kim có thể được xem là ngôi sao tăng trưởng của tuần qua.

Trong khi vàng và bạc chịu áp lực điều chỉnh sau báo cáo việc làm của Mỹ, bạch kim tiếp tục duy trì đà tăng mạnh và có thời điểm vượt mốc 1.900 USD/ounce - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Động lực đầu tiên đến từ phía nguồn cung. Nam Phi hiện chiếm khoảng 70% sản lượng bạch kim khai thác toàn cầu. Tuy nhiên, ngành khai khoáng nước này đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức như chi phí điện năng gia tăng, thiếu hụt hạ tầng, chi phí lao động tăng và tình trạng đầu tư suy giảm trong nhiều năm.

Điều đó khiến nguồn cung bạch kim toàn cầu ngày càng khó mở rộng. Trong khi đó, nhu cầu lại đang tăng lên.

Trong ngành ô tô, bạch kim vẫn là thành phần quan trọng trong các bộ xúc tác khí thải. Bên cạnh đó, xu hướng phát triển kinh tế hydro đang mở ra một thị trường hoàn toàn mới cho kim loại này.

Pin nhiên liệu hydro sử dụng bạch kim như một vật liệu xúc tác quan trọng. Khi các quốc gia đẩy mạnh đầu tư vào hydro xanh nhằm giảm phát thải carbon, nhu cầu đối với bạch kim được kỳ vọng sẽ tăng đáng kể trong thập niên tới.

Một yếu tố khác là sự thay thế giữa các kim loại thuộc họ bạch kim. Trong nhiều năm qua, palladium từng được ưa chuộng hơn nhờ tính hiệu quả trong một số ứng dụng công nghiệp. Tuy nhiên, giá palladium biến động mạnh cùng những lo ngại về nguồn cung đã khiến nhiều doanh nghiệp quay trở lại sử dụng bạch kim.

Điều này tạo thêm lực đẩy cho thị trường. Khác với vàng, bạch kim vừa mang tính chất kim loại quý vừa mang tính chất kim loại công nghiệp. Chính sự kết hợp này khiến nó trở thành một trong những kim loại đáng chú ý nhất của năm 2026.

Vàng đầu tư và vàng trang sức khác nhau thế nào?

Trong thống kê của ngành vàng thế giới, vàng thường được chia thành hai nhóm nhu cầu chính: vàng trang sức và vàng đầu tư.

Vàng trang sức là các sản phẩm phục vụ mục đích làm đẹp hoặc sử dụng trong đời sống như nhẫn, dây chuyền, vòng tay, bông tai, kiềng, lắc... Nhu cầu của nhóm này thường phụ thuộc vào thu nhập của người dân, yếu tố văn hóa, mùa cưới hỏi và giá vàng.

Vàng đầu tư bao gồm vàng miếng, tiền vàng, các sản phẩm vàng tích trữ và nhiều hình thức đầu tư gián tiếp như quỹ ETF vàng hoặc chứng chỉ vàng. Mục đích chính của người mua là bảo toàn tài sản, phòng ngừa lạm phát hoặc tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá.

Trong nhiều thập niên qua, vàng trang sức luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nhu cầu vàng toàn cầu. Tuy nhiên, khi bất ổn kinh tế và địa chính trị gia tăng, ngày càng nhiều người mua vàng với vai trò một tài sản tài chính thay vì một món đồ trang sức.

Trung Quốc muốn mở rộng ảnh hưởng định giá kim loại quý

Một diễn biến khác ít được chú ý hơn nhưng có ý nghĩa dài hạn là việc Sàn Giao dịch Hàng hóa Quảng Châu (GFEX) đang nghiên cứu cơ chế giao dịch ban đêm đối với các hợp đồng tương lai bạch kim và palladium.

Nếu được triển khai, thời gian giao dịch kéo dài sẽ giúp thị trường Trung Quốc kết nối tốt hơn với các trung tâm tài chính lớn tại châu Âu và Bắc Mỹ.

Nhìn bề ngoài, đây chỉ là một thay đổi kỹ thuật. Tuy nhiên, phía sau quyết định này là một câu chuyện lớn hơn nhiều.

Trong nhiều thập niên qua, quyền lực định giá vàng, bạc và các kim loại quý chủ yếu tập trung tại London và New York. Các mức giá chuẩn của thế giới phần lớn được hình thành từ các thị trường này. Trong khi đó, châu Á ngày càng trở thành khu vực tiêu thụ kim loại quý lớn nhất thế giới.

Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, đồng thời cũng là một trong những thị trường quan trọng nhất đối với bạc, bạch kim và palladium.

Khoảng cách giữa vai trò tiêu thụ và quyền lực định giá đã trở thành một chủ đề được thảo luận nhiều trong giới tài chính Trung Quốc.

Việc nghiên cứu giao dịch đêm đối với các hợp đồng bạch kim và palladium có thể được xem là một bước đi nhằm tăng khả năng cạnh tranh của các sở giao dịch châu Á. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là kéo dài thời gian giao dịch mà còn là nâng cao vai trò của Trung Quốc trong quá trình hình thành giá của các kim loại chiến lược.

Đây là một xu hướng đáng theo dõi bởi quyền lực định giá thường đi kèm với ảnh hưởng tài chính và ảnh hưởng thương mại.

TRONG NƯỚC

Chưa đủ căn cứ áp thuế thu nhập đối với giao dịch vàng

Một trong những thông tin được giới đầu tư quan tâm nhất tuần qua là phản hồi của Bộ Tài chính liên quan đến đề xuất áp thuế đối với hoạt động mua bán vàng.

Theo thông tin được VnExpress đăng tải, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ căn cứ để áp thuế thu nhập đối với các giao dịch mua bán vàng miếng. Cơ quan này cho rằng việc quản lý thuế đối với vàng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn thị trường.

Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh thời gian qua có nhiều ý kiến đề xuất áp dụng các biện pháp thuế nhằm tăng tính minh bạch cho thị trường vàng.

Tuy nhiên, vàng là loại tài sản có nhiều đặc thù riêng. Khác với chứng khoán hay bất động sản, việc xác định chính xác giá vốn, thời điểm mua bán và lợi nhuận thực tế của nhiều giao dịch vàng là không đơn giản.

Bộ Tài chính cho rằng trước khi xem xét các giải pháp thuế, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu và cơ chế quản lý thị trường.

Động thái này phần nào giúp giải tỏa những lo ngại của một bộ phận nhà đầu tư về khả năng xuất hiện các loại thuế mới đối với hoạt động tích trữ vàng trong thời gian tới.

Giá vàng giảm mạnh, thị trường hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng

Thị trường vàng trong nước tuần qua chứng kiến đợt điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều tháng trở lại đây khi giá vàng thế giới chịu áp lực bán tháo sau báo cáo việc làm tháng 5 của Mỹ.

Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, giá vàng miếng SJC đã giảm mạnh về quanh mốc 150 triệu đồng/lượng, thấp hơn rất nhiều so với vùng đỉnh lịch sử được thiết lập trước đó.

Cùng với đà giảm của giá, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra cũng được nhiều doanh nghiệp nới rộng nhằm hạn chế rủi ro biến động.

Trong khi đó, VietnamNet cho biết giá vàng SJC hiện đã giảm gần 40 triệu đồng/lượng so với mức đỉnh hơn 192 triệu đồng/lượng được ghi nhận hồi đầu năm 2026.

Diễn biến tương tự cũng được ghi nhận trên thị trường vàng nhẫn. Theo VnExpress, cả vàng miếng và vàng nhẫn trơn 9999 đều giảm giá trong tuần, đưa mặt bằng giá về vùng thấp nhất kể từ đầu năm.

Tuy nhiên, nếu nhìn trên khung thời gian dài hơn, giá vàng trong nước vẫn đang duy trì ở mức rất cao so với các năm trước. Đợt điều chỉnh hiện nay phản ánh tác động từ sự thay đổi kỳ vọng lãi suất của thị trường quốc tế nhiều hơn là sự thay đổi của các yếu tố nền tảng.

Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa thị trường vàng Việt Nam và thị trường thế giới đang có dấu hiệu thu hẹp dần so với giai đoạn tăng nóng trước đó.

Kim loại quý đang bước vào một chu kỳ mới

Nhìn lại toàn bộ diễn biến tuần qua, có thể thấy thị trường kim loại quý không chỉ đang trải qua những biến động giá ngắn hạn mà còn chứng kiến những thay đổi mang tính cấu trúc.

Lần đầu tiên sau 13 năm, nhu cầu đầu tư vàng được dự báo vượt nhu cầu trang sức. ECB xác nhận vàng đã vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ trong cơ cấu dự trữ toàn cầu. Các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng. Một số quốc gia bắt đầu nghiên cứu khả năng đưa bạc và bạch kim vào danh mục dự trữ chiến lược.

Ba sự kiện lớn nhất tuần qua - đầu tư vàng vượt trang sức, vàng vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ và hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương - thực chất đều đang kể cùng một câu chuyện.

Đó là vàng đang dần quay trở lại vai trò tiền tệ.

Có thể quá sớm để nói thế giới đang tiến tới một dạng bản vị vàng mới. Nhưng rõ ràng, vai trò của vàng trong hệ thống tài chính quốc tế đang lớn hơn nhiều so với cách đây một thập niên.

Giá vàng, bạc hay bạch kim có thể tăng giảm theo từng tuần, thậm chí từng ngày. Nhưng đằng sau những biến động đó là một sự dịch chuyển dài hạn đang diễn ra.

Nếu năm 2025 được nhớ đến như năm vàng liên tục lập các đỉnh giá lịch sử mới, thì năm 2026 có thể sẽ được ghi nhớ như năm vai trò của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu thay đổi mạnh mẽ nhất kể từ sau khi chế độ bản vị vàng chấm dứt.

Và dấu mốc "vàng đầu tư vượt vàng trang sức" có thể chính là biểu tượng rõ nét nhất cho sự chuyển dịch đó.

Lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 24 sau 14 năm - thị trường vàng Việt Nam sắp thay đổi như thế nào?

Thông tin về việc sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP đang trở thành một trong những chủ đề được quan tâm nhất của thị trường vàng Việt Nam.

Sau hơn 14 năm áp dụng, Nghị định 24 đã hoàn thành vai trò ổn định thị trường trong giai đoạn nhiều biến động. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã khác rất nhiều so với năm 2012.

Các dự thảo sửa đổi đang được lấy ý kiến cho thấy cơ quan quản lý đang cân nhắc một số thay đổi lớn.

Đầu tiên là việc "cởi trói" đối với lĩnh vực vàng trang sức, mỹ nghệ. Theo hướng đề xuất mới, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng trang sức có thể không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện như trước. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu.

Thứ hai là thay đổi cơ chế quản lý vàng miếng. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự chú ý là khả năng mở rộng đối tượng được tham gia sản xuất vàng miếng dưới sự cấp phép và giám sát của Ngân hàng Nhà nước. Nếu được thực hiện, đây sẽ là thay đổi lớn nhất của thị trường vàng trong nhiều năm qua.

Thứ ba là yêu cầu tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt. Theo dự thảo, các giao dịch vàng có giá trị lớn sẽ được khuyến khích hoặc yêu cầu thực hiện qua hệ thống ngân hàng nhằm tăng tính minh bạch và hỗ trợ công tác quản lý thuế.

Thứ tư là mở rộng cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất. Điều này đặc biệt quan trọng đối với ngành chế tác vàng trang sức trong nước, vốn nhiều năm qua gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu hợp pháp.

Cuối cùng là việc tăng cường quản lý bằng công nghệ số. Các doanh nghiệp có thể phải áp dụng cơ chế truy xuất nguồn gốc, hóa đơn điện tử và kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Dù vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, những thay đổi được đề xuất cho thấy tư duy quản lý thị trường vàng đang có xu hướng chuyển từ "kiểm soát bằng hạn chế" sang "quản lý bằng dữ liệu và giám sát".

Nếu được triển khai thành công, đây có thể là cuộc cải cách lớn nhất của thị trường vàng Việt Nam kể từ khi Nghị định 24 được ban hành năm 2012.