Ngành dệt may giữ nhịp tăng trưởng giữa những áp lực mới

Thị trường dệt may năm 2025: Giữ đà tăng trưởng trong bối cảnh nhiều sức ép

Năm 2025 được xem là một năm đầy thách thức đối với doanh nghiệp dệt may. Giá bông, xơ và chi phí logistics biến động mạnh; yêu cầu của khách hàng ngày càng khắt khe về tiến độ giao hàng, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, trong khi đơn giá gia công có xu hướng giảm. 

Đặc biệt, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ đã tạo thêm sức ép lên chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu, buộc các nhà sản xuất, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam, phải chia sẻ chi phí gia tăng, làm suy giảm lợi thế cạnh tranh so với các quốc gia xuất khẩu giá rẻ như Bangladesh hay Indonesia.

Bên cạnh đó, thiên tai diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh miền Bắc và miền Trung đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất. Nhiều nhà máy phải tạm ngừng do ngập lụt, công nhân nghỉ việc trong thời điểm cao điểm cuối năm, khiến tiến độ giao hàng bị gián đoạn, phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp.

Tính đến hết năm 2025, ngành dệt may Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng với tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 45,8 tỷ USD, tăng 5% so với năm 2024, góp mặt tại 138 thị trường trên toàn cầu, trong đó, Hoa Kỳ là thị trường chủ lực với kim ngạch ước đạt trên 18 tỷ USD, tăng khoảng 10%. Nhóm hàng may mặc tiếp tục đóng vai trò trụ cột với kim ngạch trên 38 tỷ USD.

Kết quả này đến từ sự điều hành linh hoạt, chủ động thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp. Nổi bật trong đó, có thể nói tới Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex). Năm qua, Vinatex đã triển khai chiến dịch “90 ngày thần tốc”, tối đa hóa sản lượng, đảm bảo tiến độ giao hàng; đồng thời tăng cường cập nhật thị trường, mở rộng tệp khách hàng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, từng bước nâng tỷ trọng sản phẩm ở phân khúc trung và cao cấp.

Lực lượng lao động thích ứng với số hóa

Đánh giá về kết quả tăng trưởng của ngành dệt may trong năm 2025, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cho rằng một trong những yếu tố quan trọng giúp ngành duy trì đà tăng trưởng chính là khả năng thích ứng kịp thời với xu hướng phát triển bền vững - xanh, song hành với chiến lược phát triển nguồn nhân lực gắn với tự động hóa và chuyển đổi số.

Theo ông Vũ Đức Giang, dù công nghệ, robot hay trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong sản xuất, con người vẫn là yếu tố then chốt, là “tài sản lớn nhất” của doanh nghiệp. Chính chiến lược phát triển nguồn nhân lực song hành với tự động hóa đã giúp ngành dệt may Việt Nam duy trì tăng trưởng dương, ngay cả trong bối cảnh sức mua toàn cầu suy giảm.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã đạt kết quả tích cực nhờ cách tiếp cận này. Điển hình là Tổng Công ty May 10, năm 2025 đạt kim ngạch xuất nhập khẩu 328 triệu USD, trong đó xuất khẩu trên 200 triệu USD; doanh thu 5.136 tỷ đồng, lợi nhuận 212 tỷ đồng. Đáng chú ý, thu nhập bình quân người lao động đạt trên 11 triệu đồng/tháng, góp phần tạo việc làm ổn định cho hàng vạn lao động tại 7 tỉnh, thành phố.

Ở quy mô toàn ngành, dệt may hiện có khoảng 7.000 doanh nghiệp, sử dụng trên 3 triệu lao động trực tiếp, chiếm khoảng 25% lực lượng lao động công nghiệp, đóng góp gần 10% GDP; nếu tính cả dệt may và da giày, tỷ lệ này lên tới khoảng 15% GDP. Trong đó, lao động nữ tiếp tục giữ vai trò then chốt, không chỉ trong sản xuất mà còn trong việc duy trì sự ổn định xã hội và an sinh lao động.

Các doanh nghiệp dệt may cũng duy trì nhiều chính sách rõ ràng về tiền lương, phúc lợi, ngày nghỉ, tuân thủ các cam kết với Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), qua đó góp phần nâng cao chất lượng việc làm và thu nhập cho người lao động.

Song hành với đầu tư cho con người, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào tự động hóa, robot và AI. Nhờ đó, một công nhân hiện có thể vận hành cùng lúc 2-3 máy, giúp nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất. Dù số lượng lao động có xu hướng giảm theo quy luật chung, tăng trưởng của ngành vẫn được duy trì nhờ năng suất lao động được cải thiện rõ rệt.

AI và công nghệ vì thế không được nhìn nhận là thách thức, mà là công cụ hỗ trợ người lao động. Vì vậy, trong bối cảnh số và hội nhập như hiện nay, người lao động cần không ngừng nâng cao tay nghề, chuyên môn; trong khi doanh nghiệp tăng cường đào tạo, xây dựng chính sách lương - thưởng phù hợp, khuyến khích kỹ năng và sự gắn bó lâu dài. Đặc biệt, nhiều lao động nữ trước đây ít kinh nghiệm nay có thể nhanh chóng làm chủ thiết bị chuyên dùng, rút ngắn thời gian đào tạo, ngoại trừ những khâu kỹ thuật cao đòi hỏi tay nghề chuyên sâu.

Động lực và tầm nhìn năm 2026: Hướng tới tăng trưởng xanh và giá trị cao

Bước sang năm 2026, ông Vũ Đức Giang nhấn mạnh, ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 49 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với năm 2025, tận dụng hiệu quả tối đa những cơ hội từ Hiệp định thương mại tự do, các giải pháp đầu tư, thúc đẩy tầm nhìn thích ứng với điều kiện khách hàng...

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, ngành dệt may xác định nhiều trụ cột chiến lược: tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm và thị trường; xây dựng các doanh nghiệp Việt Nam theo mô hình đa quốc gia; nâng cao tính chủ động trong sử dụng nguyên liệu trong nước; đồng thời đẩy mạnh xanh hóa sản xuất, phát triển bền vững gắn với các cam kết Net Zero.

Một trọng tâm khác là đưa thương hiệu dệt may Việt Nam ra thị trường toàn cầu, từ những tên tuổi đã khẳng định vị thế như May 10, Việt Tiến, An Phước, May Sông Hồng, đến thế hệ nhà thiết kế trẻ giàu khát vọng và sáng tạo. Tầm nhìn đến năm 2030 là hình thành nhiều nhãn hàng Việt Nam có chỗ đứng vững chắc trên thị trường quốc tế.

Theo Chủ tịch VITAS, nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, cùng khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp và người lao động, sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp ngành dệt may Việt Nam giữ vững vị thế, hướng tới tăng trưởng xanh và giá trị cao hơn trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo.