Nỗi lo mắc COVID-19 bị kỳ thị: Thiếu nhân văn

Bị đàm tiếu, dùng những lời lẽ cay độc chửi mắng, xa lánh, thậm chí bị coi là "tội đồ" mang dịch bệnh về cho làng xóm, bạn bè đồng nghiệp... là những chia sẻ chung của nhiều trường hợp không may bị dương tính với COVID-19.

Điểm chốt phòng dịch tại Bắc Ninh. Ảnh: VnEconomy

Mới đây nhất là chia sẻ của một số học sinh lớp 12 THPT Kinh Bắc, Thuận Thành, Bắc Ninh từ trong khu điều trị bệnh khiến nhiều người phải suy nghĩ lại.

Nói trong buồn bã, xen lẫn sự lo lắng, chán nản cùng với cảm giác tội lỗi, một trong số những học sinh này chia sẻ: "em bị nói tham tiền mới đi bê cỗ cưới thuê"; "sau khi khỏi bệnh em không dám về làng", học sinh khác thì chia sẻ "lo cho bố mẹ ở nhà bị hàng xóm dị nghị"...

Là người làm công tác giáo dục, TS. Lê Trường Tùng - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Trường ĐH FPT bày tỏ thương cảm, chia sẻ và gửi nhiều lời động viên tới các học sinh trường THPT Kinh Bắc đang được điều trị và cách ly.

Ông xem việc các em đi bê cỗ cưới thuê kiếm tiền giúp gia đình bị nhiễm bệnh như một tai nạn, một việc rủi ro mà chính bản thân các em cũng không mong muốn. Vì bản thân các em còn nhỏ, chưa đủ thông tin, nhận thức để ý thức hết được sự nguy hiểm cũng như các nguy cơ có thể bị nhiễm bệnh.

Hơn nữa, khi phát hiện khu vực bê cỗ có người bị dương tính các em học sinh cũng đã chủ động liên hệ xin khai báo, và thực hiện cách ly. Do đó, ông hi vọng các em sẽ coi đây như một tai nạn và dũng cảm đối diện, vượt qua nó.

Đồng thời ông cũng lên án tư duy, cách nhìn nhận lệch lạc, thiếu nhân văn của một số người với những bệnh nhân dương tính với COVID-19, đặc biệt là những lời trách mắng, miệt thị với những học sinh THPT Kinh Bắc. Tâm lý cáu giận, bực mình là dễ hiểu nhưng không vì sợ hãi mà kỳ thị, quy tội cho người không may bị nhiễm bệnh.

Ở trường hợp của những học sinh lớp 12 THPT Kinh Bắc, ông Tùng cho rằng các em còn bé đã phải đi lao động, kiếm tiền giúp đỡ gia đình là rất đáng thương. Không nên vì hành động đi làm thêm của các em mà trì triết, nói các em tham tiền. Dù có đúng là các em tham tiền đi nữa thì trong hoàn cảnh này cái tham đó cũng không xấu.

Ở bậc cuối cấp, đối với những học sinh lớp 12 mà nói đây là giai đoạn nước rút, học sinh gần như chỉ biết ăn với học, có những học sinh còn có người phục vụ tận nơi, không phải bước ra khỏi phòng. Thế nhưng, bên cạnh đó vẫn có những hoàn cảnh khó khăn, như trường hợp bố mắc bệnh, mẹ bị tai nạn, không có điều kiện cho con ăn học thì việc học sinh phải vừa phải lo giúp đỡ gia đình vừa phải tìm cách khắc phục, tự xoay trở tiền học hành là đáng quý, đáng trân trọng.

Lẽ ra thay vì trách mắng, lên án các em, hãy biết thông cảm, chia sẻ, bao dung hơn, cùng với đó là những tuyên truyền, hướng dẫn cho các em hiểu rõ hơn về bệnh tật cũng như các nguy cơ để phòng tránh. Các ứng xử cực đoan với những học sinh lớp 12 không may mắc bệnh là rất đáng phải lên án, phải bị xử lý.

Ở điều kiện hiện tại, để tránh cho các em bị sang chấn tâm lý, suy nghĩ tiêu cực, TS Lê Trường Tùng cho rằng chính quyền địa phương, nhà trường và các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội phải vào cuộc.

"Cần hạn chế tối đa việc cho các em tiếp cận với điện thoại, thông tin mạng xã hội để các em không phải suy nghĩ nhiều về những tin nhắn, lời đàm tếu không hay nữa.

Song song với đó, địa phương nhà trường, và các tổ chức xã hội, tổ chức đoàn thể phải vào cuộc tuyên truyền để người dân hiểu rõ và có cái nhìn toàn diện hơn, chia sẻ hơn với những người bị bệnh", ông Tùng nói.

Đừng để sợ hãi thành "bệnh"

Đồng quan điểm, GS.TS Phạm Tất Dong - Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cũng cho rằng sự cố của những học sinh lớp 12 THPT Kinh Bắc đáng thương hơn đáng giận.

"Việc không ai mong muốn. Là một học sinh có khó khăn mới phải đi làm thêm kiếm tiền, giúp đỡ gia đình, giúp đỡ bố mẹ, lấy tiền ăn học đã là sự thiệt thòi nhất định. Vì thế, khi trách, giận các em hãy nhìn từ góc độ này để chia sẻ, thông cảm cho các em nhiều hơn", vị chuyên gia nói.

Vị chuyên gia cho rằng, việc vội vàng trách mắng học sinh một phần đến từ tâm lý sợ hãi của người dân. Tâm lý sợ hãi này không phải bây giờ mới có mà nó đang là căn bệnh và khi sợ hãi thái quá sẽ có những phản ứng, ứng xử lệch lạc, cực đoan.

Dẫn lại hàng loạt những vụ việc từng xảy ra từ đầu mùa dịch như việc từ chối tiếp nhận người đến từ vùng dịch Vĩnh Phúc, Hải Dương hay đến ngay cả các y, bác sĩ làm công tác chống dịch như Bệnh viện Bạch Mai cũng bị kỳ thị, bị gọi là "con COVID-19", bị coi là đối tượng nguy hiểm..., gây ra biết bao khó khăn cho người mắc bệnh cũng như cho công tác phòng, chống bệnh dịch.

Vì điều này, vị GS cho rằng, không nên để tâm lý sợ hãi trở thành "bệnh". "Chính cảm giác sợ hãi thái quá có thể dẫn đến sự kỳ thị trong xã hội và sự kỳ thị có thể sẽ làm tổn thương tất cả mọi người bằng cách tạo thêm sự sợ hãi hoặc tức giận, thay vì tập trung vào giải quyết vấn đề đang xảy ra.

Nghiêm trọng hơn, việc chúng ta kỳ thị sẽ khiến một số bệnh nhân nghi có bệnh không dám đi khám vì sợ bị cộng đồng xa lánh, xua đuổi.

Thậm chí, một số trường hợp có bệnh sẽ cố tình giấu bệnh khiến dịch càng dễ lan rộng, khiến việc khoanh vùng chữa trị khó khăn hơn. Bởi vậy để làm tốt chống dịch, thì phải xóa bỏ kì thị", vị GS nhìn nhận.