Phát triển điện mặt trời: Không thể chậm trễ việc kiểm tra, giám sát

Thông tin này đã được Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh tại cuộc họp khẩn với Cục Điều tiết điện lực, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Vụ pháp chế, Thanh tra Bộ về các vấn đề liên quan đến điện mặt trời áp mái vào chiều 1/4.

Theo báo cáo của Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 185/TTg-CN (Văn bản 185) yêu cầu Bộ Công Thương, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời, ngày 5/3/2021, Bộ Công Thương đã Ban hành Quyết định số 795/QĐ-BCT về việc kiểm tra phát triển điện mặt trời.

Tại Quyết định này, Bộ Công Thương dự kiến tổ chức các đoàn kiểm tra chia thành 2 đợt. Đợt 1 được thực hiện ngay tại thời điểm ngày 5/3/2021 và tiến hành kiểm tra đối với 10 tỉnh, thành phố có tổng công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà lớn.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chủ trì cuộc họp khẩn với Cục Điều tiết điện lực, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Vụ pháp chế, Thanh tra Bộ về các vấn đề liên quan đến điện mặt trời áp mái vào chiều 1/4.

Đợt kiểm tra thứ 2 dự kiến sẽ thực hiện vào thời điểm tháng 5 và tháng 6 năm 2021. Tuy nhiên, do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp nên kế hoạch kiểm tra đợt 2 đã tạm dừng để thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 105/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch COVID-19.

Tuy nhiên, trong thời gian này, Bộ Công Thương tiếp tục có các văn bản đôn đốc các tỉnh kiểm tra tình hình phát triển điện mặt trời theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Cụ thể, ngày 7/6/2021, Bộ Công Thương có Văn bản số 3259/BCT-ĐL gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để kiểm tra, rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời trên địa bàn. Ngày 13/7/2021, Bộ Công Thương tiếp tục có Văn bản số 4135/BCT-ĐL để đôn đốc các tỉnh, thành phố báo cáo về điện mặt trời theo văn bản 3259/BCT-ĐL.

Sau khi nghe báo cáo từ Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, ý kiến phát biểu của các đơn vị chuyên môn, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng bối cảnh dịch diễn biến phức tạp, việc tạm dừng kiểm tra là lý do bất khả kháng.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: Hiện dịch COVID-19 đã cơ bản được kiểm soát, việc đi lại giữa các địa phương được nới lỏng, công tác kiểm tra, giám sát đợt 2 đã có thể thực hiện được. Đây là vấn đề quan trọng cần được tập trung xử lý, không thể chậm trễ, kéo dài.

Sau cuộc họp chiều 1/4, Bộ Công Thương đã thành lập 3 đoàn kiểm tra để tiếp tục thực hiện công việc rà soát, giám sát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà. Thời gian kiểm tra bắt đầu từ ngày 1/4 đến hết ngày 10/4/2022.

Trước đó, ngày 28/3, Bộ Công Thương đã ban hành kết luận về rà soát các vấn đề liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tại 10 đơn vị điện lực thuộc 10 tỉnh, thành gồm: Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Ninh Thuận, Bình Thuận, Gia Lai, Đắk Nông, Đắk Lắk và TP Hồ Chí Minh.

Theo kết luận của Bộ Công Thương, những dự án điện mặt trời mái nhà ở Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Long An, Ninh Thuận, Bình Thuận, Gia Lai, Đắk Nông, Đắk Lắk và TP Hồ Chí Minh chưa được quản lý, theo dõi, kiểm tra kịp thời.

Theo đó, một số hệ thống điện mặt trời lắp trên mái của công trình, dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế, đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021, nhưng lúc kiểm tra chưa có giấy phép xây dựng, văn bản nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy.

Nhiều hệ thống điện mặt trời lắp trên mái của trang trại nông nghiệp đã vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021, nhưng hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai của các trang trại nông nghiệp chưa đáp ứng đúng quy định.

Cuộc họp khẩn về điện mặt trời mái nhà diễn ra ngay sau cuộc họp khẩn do Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chủ trì với 3 tập đoàn lớn và các đơn vị chức năng gồm Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Cục Điều tiết điện lực, Vụ Dầu khí và Than, Vụ Kế hoạch về bảo đảm nguồn cung ứng than cho điện, cung ứng điện cho sản xuất, sinh hoạt, phục hồi kinh tế. Theo đó, Bộ trưởng yêu cầu các tập đoàn thực hiện ngay các giải pháp nhằm huy động bổ sung sản lượng phát điện từ các nguồn lực.

Chiều cùng ngày, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã tiếp và làm việc với Đại sứ Úc tại Việt Nam Robyn Mudie về kế hoạch nhập khẩu than giúp Việt Nam giữ vững an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường. Trong đó, Bộ trưởng đề nghị Đại sứ Úc hỗ trợ kết nối các nhà cung cấp của Úc với các Tổng Công ty nhà nước của Việt Nam để cung ứng mỗi năm khoảng 5 triệu tấn than cho sản xuất điện ở Việt Nam.