TS. Nguyễn Trí Hiếu: Giảm lãi suất cho vay có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng

Nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo mục tiêu GDP năm 2025 đạt từ 8% trở lên theo kết luận của Trung ương và các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo quan trọng đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Trong đó, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm túc các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo đó, các ngân hàng phải thực hiện cắt giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tối ưu bộ máy quản lý để nâng cao hiệu quả vận hành. Đồng thời, cần thể hiện trách nhiệm xã hội bằng cách chia sẻ một phần lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn, phát triển sản xuất kinh doanh.

Theo các chuyên gia tài chính, việc giảm lãi suất sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn vay với chi phí thấp, từ đó thúc đẩy đầu tư và sản xuất. Trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi sau đại dịch và đối mặt với những thách thức như lạm phát và giá cả tăng cao, việc giảm lãi suất được xem là một biện pháp quan trọng nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, việc giảm lãi suất không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho các doanh nghiệp, mà còn khuyến khích người dân chi tiêu nhiều hơn, đặc biệt là trong các lĩnh vực như bất động sản, tiêu dùng và đầu tư. Chính phủ kỳ vọng rằng, với chi phí vay thấp hơn, các doanh nghiệp sẽ dễ dàng mở rộng sản xuất, tạo thêm công ăn việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, mặc dù có lợi cho nền kinh tế và doanh nghiệp, việc giảm lãi suất lại mang đến không ít thách thức cho các tổ chức tín dụng. Các ngân hàng và tổ chức tín dụng sẽ phải đối mặt với áp lực giảm biên độ lợi nhuận từ hoạt động cho vay, vì họ sẽ phải giảm lãi suất cho vay để phù hợp với yêu cầu của Chính phủ. Tuy nhiên, trong khi lãi suất cho vay giảm, lãi suất huy động vẫn có thể duy trì hoặc không giảm tương ứng, khiến các ngân hàng có thể gặp khó khăn trong việc duy trì lợi nhuận.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng thương mại, nơi lợi nhuận chủ yếu đến từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động. Nếu chi phí huy động vốn vẫn giữ nguyên hoặc tăng, các ngân hàng có thể phải chịu áp lực tài chính lớn hơn. Hơn nữa, nếu các ngân hàng không thể giảm lãi suất huy động do áp lực từ việc duy trì nguồn vốn ổn định, họ có thể gặp khó khăn trong việc giảm lãi suất cho vay mà vẫn duy trì được lợi nhuận.

Một vấn đề khác là mức độ sẵn sàng của các ngân hàng trong việc cung cấp tín dụng. Trong trường hợp lãi suất giảm quá mạnh, các ngân hàng có thể trở nên thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng, đặc biệt là khi đối mặt với rủi ro về nợ xấu. Điều này có thể dẫn đến tình trạng các ngân hàng siết chặt tín dụng, khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp và hộ gia đình.

Trao đổi với phóng viên PetroTimes, chuyên gia tài chính, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, các ngân hàng không phải là những tổ chức từ thiện mà họ hoạt động với mục tiêu lợi nhuận, và lợi nhuận của họ thường dao động ở mức khoảng 3%. Vì vậy, dù Chính phủ mong muốn giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, các ngân hàng vẫn phải dựa vào điều kiện kinh doanh và khả năng tài chính của mình để quyết định.

Cũng theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, trong những năm trước, đặc biệt là năm 2023, khi các ngân hàng có nguồn tiền dư thừa, việc giảm lãi suất là khả thi. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, khi các ngân hàng cần phải đẩy mạnh tín dụng và đáp ứng mục tiêu tín dụng tăng trưởng lên đến 16%, họ buộc phải tăng lãi suất huy động để có đủ vốn cho vay. Điều này khiến việc giảm lãi suất cho vay trở nên khó khăn với các ngân hàng.

Theo TS, Nguyễn Trí Hiếu, việc giảm lãi suất có thể có những tác động tích cực đối với nền kinh tế trong ngắn hạn. Theo TS. Hiếu, giảm lãi suất giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn vay, thúc đẩy sản xuất và đầu tư, đồng thời kích thích người dân chi tiêu nhiều hơn. Điều này có thể tạo ra một vòng quay kinh tế tích cực, khi tiêu dùng và đầu tư tăng trưởng, dẫn đến tăng trưởng GDP.

Tuy nhiên, trong dài hạn, nếu không kiểm soát chặt chẽ, chính sách giảm lãi suất có thể tạo ra một số rủi ro cho nền kinh tế. Cụ thể, việc duy trì lãi suất thấp trong thời gian dài có thể gây ra tình trạng lạm phát nếu cung cầu không được cân bằng. Lạm phát có thể làm giảm sức mua của người dân, ảnh hưởng đến thu nhập thực tế và giảm khả năng chi tiêu. Hơn nữa, nếu các ngân hàng cung cấp quá nhiều tín dụng mà không có sự kiểm soát chặt chẽ, điều này có thể dẫn đến tình trạng nợ xấu và gây ra các vấn đề hệ thống tài chính.

Ngoài ra, nếu các ngân hàng không thể giảm lãi suất cho vay và huy động đồng thời, họ sẽ đối mặt với khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng tín dụng, và có thể làm giảm dòng tiền lưu thông trong nền kinh tế, ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất và tiêu dùng...