Cuối năm, cuộc đua tăng vốn điều lệ của các ngân hàng vẫn rất sôi động

Ngân hàng dồn dập tăng vốn điều lệ

Năm 2025, làn sóng tăng vốn điều lệ của các ngân hàng Việt bùng nổ mạnh mẽ. Đặc biệt, càng về cuối năm, cuộc đua tăng vốn từ nhóm quốc doanh đến tư nhân ngày càng nóng với tổng giá trị lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Các phương thức tăng vốn điều lệ khá đa dạng, nhưng phổ biến nhất vẫn là sử dụng lợi nhuận giữ lại để chia cổ tức bằng cổ phiếu. Ngoài ra, các kế hoạch phát hành cổ phiếu cho người lao động (ESOP) và phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài cũng đang được đẩy mạnh.

Mới đây nhất, Vietinbank công bố thông tin liên quan đến việc nhận văn bản của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ngày 25/11 chấp thuận phương án tăng vốn điều lệ từ 53.699 tỷ đồng lên tối đa 77.669 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu để trả cổ tức.

Cụ thể, ngân hàng sẽ phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức, tương ứng tỷ lệ 44,63%, thời gian thực hiện trong quý IV/2025 và quý I/2026.

Nguồn vốn thực hiện đến từ lợi nhuận còn lại của các năm 2021, 2022 và phần lợi nhuận tích lũy giai đoạn 2009-2016. Đây là phương án đã được Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025 thông qua và được HĐQT VietinBank phê duyệt trước khi trình cơ quan quản lý. Nguồn vốn tăng thêm dự kiến sẽ được sử dụng toàn bộ cho hoạt động kinh doanh, phân bổ hợp lý vào các lĩnh vực trọng yếu như đầu tư hạ tầng công nghệ, mở rộng tín dụng, phát triển dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo hiệu quả và lợi ích tối đa cho cổ đông.

Ngoài kế hoạch đã được NHNN thông qua, VietinBank còn dự kiến tăng vốn điều lệ từ việc phát hành cổ phiếu từ lợi nhuận còn lại của năm 2023 (12.565 tỷ đồng) và năm 2024 (gần 15.600 tỷ đồng). Sau khi hoàn tất toàn bộ kế hoạch, vốn điều lệ của ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng.

Trong nhóm Big4, Vietcombank (VCB) dẫn đầu về quy mô tăng vốn. Đầu năm, ngân hàng phát hành hơn 2,76 tỷ cổ phiếu trả cổ tức (tỷ lệ 49,5%), nâng vốn điều lệ thêm 27.667 tỷ đồng lên 83.557 tỷ đồng. Đồng thời, kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 543 triệu cổ phiếu (tương đương 5.431 tỷ đồng) cũng đã được ĐHĐCĐ thông qua, thể hiện sự chủ động trong việc áp dụng sớm Basel III.

BIDV (BID) cũng đẩy mạnh tăng vốn. Sau khi hoàn tất phát hành gần 1,2 tỷ cổ phiếu thưởng và chào bán riêng lẻ hơn 123,85 triệu cổ phiếu, vốn điều lệ BIDV đạt 70.214 tỷ đồng. Sắp tới, ngân hàng dự kiến phát hành thêm 2,16 tỷ cổ phiếu, nâng vốn lên gần 91.870 tỷ đồng.

Đối với nhóm ngân hàng tư nhân, mới đây nhất, VietABank được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm gần 3.332 tỷ đồng, từ 8.164 tỷ đồng lên 11.495 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ tăng hơn 40,8% thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và phát hành cổ phiếu ESOP. Trước đó vào tháng 8/2025, ngân hàng này cũng đã tăng vốn thêm 2.764 tỷ đồng.

Đầu tháng 10/2025, TPBank cũng được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ từ 26.420 tỷ đồng lên mức hơn 27.740 tỷ đồng, thông qua phương án phát hành 132 triệu cp (5%) để chi trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu.

Tại ngân hàng SHB cũng đang lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản cho kế hoạch tăng vốn điều lệ thêm 7.500 tỷ đồng trong năm 2025. SHB dự kiến phát hành 750 triệu cp (16,32%). Trong đó chào bán 200 triệu cp riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp trong và ngoài nước, phát hành 459,4 triệu cp cho cổ đông hiện hữu và 90,6 triệu cp theo chương trình ESOP. Sau khi hoàn tất phát hành, vốn điều lệ SHB sẽ tăng lên mức 53.442 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong quý IV/2025 và năm 2026.

ABBank cũng được NHNN chấp thuận tăng vốn thêm 3.622 tỷ đồng, tương đương tăng 35%, đưa vốn điều lệ gần 13.973 tỷ đồng. Đặc biệt tại Sacombank, sau 10 năm không tăng vốn, đang dự kiến phát hành khoảng 343 triệu cổ phiếu, nâng vốn điều lệ lên 22.282 tỷ đồng. 

Đồng thời, các ngân hàng quy mô nhỏ như Vietbank cũng đang hoàn tất kế hoạch đưa vốn điều lệ lên gần 10.920 tỷ đồng.

Việc ngân hàng dồn dập tăng vốn dự báo sẽ khiến thứ tự bảng xếp hạng vốn điều lệ của các ngân hàng tiếp tục có nhiều thay đổi trong thời gian tới. Theo đó, BIDV hướng tới vị trí số 1 với gần 92.000 tỷ đồng, Vietcombank tiến sát 89.000 tỷ đồng sau đợt phát hành riêng lẻ, trong khi MB và VietinBank cũng bám đuổi sát sao khi hoàn tất toàn bộ các đợt tăng vốn.

Ngân hàng "chạy đà" cho chuẩn mực Basel III

Ngân hàng tăng vốn điều lệ là cách trực tiếp và hiệu quả nhất để tăng hệ số an toàn vốn (CAR). Tỷ lệ CAR cao tương tự với việc ngân hàng có "bộ đệm" vốn dày, đủ sức hấp thụ các khoản lỗ bất ngờ có thể phát sinh từ rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, hay rủi ro hoạt động. Trong bối cảnh nợ xấu tiềm ẩn có nguy cơ gia tăng sau giai đoạn kinh tế khó khăn và các chính sách cơ cấu lại nợ hết hiệu lực, bộ đệm vốn dày là lá chắn an toàn cho chính ngân hàng đó và cho cả hệ thống.

Hơn nữa, không chỉ dừng lại ở Basel II, định hướng của NHNN là tiến tới áp dụng các chuẩn mực của Basel III với các yêu cầu khắt khe hơn. Basel III yêu cầu vốn nhiều hơn và chất lượng hơn (tập trung vào vốn cấp 1), đồng thời bổ sung thêm các tỷ lệ đòn bẩy và tỷ lệ đảm bảo thanh khoản.

Các đợt tăng vốn dồn dập hiện nay chính là bước chuẩn bị cho lộ trình áp dụng Basel III, sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn trong tương lai, qua đó nâng cao uy tín và xếp hạng tín nhiệm ngân hàng trên thị trường quốc tế.

Ngoài ra các ngân hàng tăng vốn điều lệ xuất phát từ sự mất cân đối về kỳ hạn giữa huy động và cho vay. Nguồn vốn huy động chính của các ngân hàng là tiền gửi tiết kiệm ngắn hạn (dưới 12 tháng) từ dân cư. Trong khi đó, nhu cầu vay của nền kinh tế lại tập trung nhiều vào các khoản vay trung và dài hạn (trên 12 tháng) để đầu tư vào tài sản cố định, máy móc, nhà xưởng, hoặc các dự án bất động sản.

Để kiểm soát rủi ro thanh khoản, NHNN đã ban hành Thông tư 22/2019/TT-NHNN (sửa đổi bởi Thông tư 08/2020/TT-NHNN), quy định lộ trình siết chặt tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn, giảm dần qua các năm và hiện đang ở mức 30%.

Theo tỷ lệ này, để cho vay 100 đồng vốn trung dài hạn, ngân hàng phải có ít nhất 70 đồng vốn trung dài hạn đối ứng (từ tiền gửi trên 12 tháng, phát hành trái phiếu, và vốn chủ sở hữu). Khi tỷ lệ này bị siết lại, các ngân hàng không thể tiếp tục dùng vốn huy động ngắn hạn để gánh các khoản vay dài hạn như trước. Lúc này, vốn điều lệ đóng vai trò quan trọng vì là nguồn vốn ổn định, có tính chất dài hạn, không phải hoàn trả. Bằng cách tăng vốn điều lệ, các ngân hàng ngay lập tức có thêm nguồn vốn dài hạn "thật", giúp giải phóng room để cấp tín dụng trung và dài hạn cho nền kinh tế mà không vi phạm quy định.​