Chia sẻ tăng giảm doanh thu dự án PPP: Yêu cầu minh bạch
Yêu cầu đầu tiên với các dự án PPP giao thông là phải thực hiện thu phí tự động không dừng, có kết nối với cơ quan quản lý nhà nước.
Theo quy định tại Điều 82 Luật PPP, cơ chế chia sẻ doanh thu được áp dụng khi doanh thu thực tế cao hơn 125% doanh thu trong phương án tài chính, doanh nghiệp dự án chia sẻ nhà nước 50% số chênh lệch tăng vượt quá mức 125% này sau khi đã điều chỉnh mức giá phí dịch vụ (giảm), điều chỉnh thời gian hợp đồng (giảm) và được Kiểm toán nhà nước kiểm toán phần tăng doanh thu.
Khi doanh thu thực tế thấp hơn 75% mức doanh thu trong phương án tài chính, Nhà nước chia sẻ 50% phần chênh lệch giữa mức 75% này và doanh thu thực tế chỉ áp dụng: đối với hợp đồng BOT, BTO, BOO; lý do giảm doanh thu được xác định do quy hoạch, chính sách, pháp luật thay đổi; đã điều chỉnh tăng giá, phí, tăng thời gian hợp đồng song vẫn chưa đảm bảo đạt mức 75% doanh thu theo phương án tài chính; được Kiểm toán nhà nước kiểm toán phần giảm doanh thu.
Nguồn xử lý chia sẻ doanh thu của Nhà nước từ dự phòng ngân sách các cấp.
Đáng lưu ý, theo Dự thảo Nghị định quy định cơ chế quản lý tài chính dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) đang được Bộ Tài chính xin ý kiến các bộ, ngành liên quan, trình tự thực hiện cơ chế chia sẻ phần giảm doanh thu của nhà Nước tại các dự án PPP sẽ trải qua 4 bước với sự tham gia của Kiểm toán Nhà nước.
Trao đổi với Đất Việt, các chuyên gia đều khẳng định cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu trong dự án đối tác công-tư (PPP) là rất cần thiết.
Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính), hợp đồng PPP là thỏa thuận giữa Nhà nước với chủ đầu tư tư nhân để thực hiện các dự án về hạ tầng, nên Nhà nước sẽ cùng với chủ đầu tư đánh giá hiệu quả của dự án, từ đó đưa ra mức thu phí, thời gian thu phí phù hợp và một số vấn đề khác có liên quan.
"Trong kinh tế thị trường, đã là làm ăn thì lời ăn, lỗ chịu, nhưng đó là khi doanh nghiệp bỏ vốn tự quản lý, tự hạch toán. Còn ở đây là trong dự án có sự hợp tác giữa Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân. Luật PPP đã quy định rõ áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu trong trường hợp nào.
Đương nhiên, với mỗi dự án, chủ đầu tư phải là người chịu trách nhiệm chính, song Nhà nước cũng đã cùng chủ đầu tư xem xét, tính toán hiệu quả dự án. Chính vì thế, trong trường hợp vì lý do khách quan cơ chế, chính sách thay đổi... làm hiệu quả dự án không được như quy định thì đương nhiên cần xem xét đến các giải pháp hợp lý nhằm đảm bảo nguồn thu cũng như thời hạn thu hồi vốn, mà cơ chế chia sẻ doanh thu nêu trên là một phần. Dĩ nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó và khó tránh hết rủi ro, nhưng không thể để chủ đầu tư chịu thiệt quá, nếu không sẽ không ai chịu đầu tư", ông Thịnh nói.
Vị chuyên gia cũng trấn an những lo ngại tình trạng nhập nhèm doanh thu dự án có thể khiến ngân sách nhà nước chịu thiệt. Theo đó, đã có các quy định nhằm bịt các kẽ hở này.
Trước hết, việc thu phí tại các dự án PPP giao thông phải công khai, minh bạch. 100% trạm BOT phải lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng, có kết nối với cơ quan quản lý nhà nước. Với sự kết nối này, dự án thu bao nhiêu, chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước đều nắm được, giảm thiểu tối đa những khuất tất trong việc thu phí.
Khi chủ đầu tư báo cáo doanh thu thực tế không được như doanh thu trong phương án tài chính, theo quy định, Kiểm toán Nhà nước sẽ vào cuộc để kiểm toán phần doanh thu thực tế của dự án.
Luật PPP cũng đã có giới hạn để chia sẻ doanh thu. Nếu doanh thu thực tế thấp hơn doanh thu trong phương án tài chính ở dưới mức quy định thì chủ đầu tư phải tự gánh chịu. Chỉ khi nào doanh thu thực tế thấp hơn 75% mức doanh thu trong phương án tài chính, vì những lý do khách quan thì lúc đó mới xem xét chia sẻ doanh thu.
Ngoài ra, vị chuyên gia lưu ý, để cơ chế chia sẻ doanh thu thực sự hiệu quả thì kết quả kiểm tra, kiểm toán phải được công khai, minh bạch và cần được giám sát một lần nữa, như qua Quốc hội.
Cũng ủng hộ việc chia sẻ doanh thu trong dự án PPP, song PGS.TS Nguyễn Đình Thám, nguyên trưởng Bộ môn Công nghệ và Xây dựng, Đại học Xây dựng cho rằng, để công bằng, việc chia sẻ này ở mức bao nhiêu nên theo tỉ lệ góp vốn của nhà nước với chủ đầu tư tư nhân.
"Nếu ủy thác cho doanh nghiệp thực hiện toàn bộ, tự hạch toán, quản lý, kinh doanh thì lợi hay thiệt, doanh nghiệp đều chịu hết.
Nhưng hợp đồng PPP là Nhà nước và tư nhân cùng góp vốn, thực hiện và hưởng lợi nên lời lỗ gì cũng nên chia theo tỉ lệ góp vốn của mỗi bên. Còn muốn biết doanh thu thực tế của dự án có đúng như báo cáo không, có hay không sự bắt tay để lấy tiền ngân sách thì đã có Kiểm toán Nhà nước vào cuộc", ông Thám nói.
Về trình tự thực hiện chia sẻ phần giảm doanh thu dự án PPP, dự thảo Nghị đề xuất thực hiện qua 4 bước.
Tại bước thứ 1, căn cứ doanh thu thực tế và các điều kiện quy định tại Điều 82 của Luật PPP, cơ quan ký kết hợp đồng đề nghị Kiểm toán nhà nước kiểm toán doanh thu thực tế.
Bước thứ 2, căn cứ báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước và hợp đồng dự án, cơ quan ký kết hợp đồng xác định giá trị phần doanh thu chia sẻ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Bước thứ 3, cơ quan có thẩm quyền gửi Bộ Tài chính hồ sơ đề nghị thực hiện cơ chế chia sẻ doạnh thu (đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương quyết định chủ trương đầu tư); cơ quan ký kết hợp đồng gửi Sở Tài chính (đối với dự án do Hội đồng nhân dân quyết định chủ trương đầu tư)
Bước thứ 4, Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ; Sở Tài chính trình UBND cấp tỉnh để xem xét quyết định sử dụng dự phòng ngân sách thanh toán phần chia sẻ doanh thu giảm.
Dự thảo Nghị định quy định Hồ sơ thanh toán cơ quan ký kết hợp đồng cần gửi kho bạc nhà nước: quyết định của cấp có thẩm quyền về sử dụng dự phòng NSNN để thanh toán; Giấy đề nghị thanh toán, Chứng từ chuyển tiền.
Về trình tự thực hiện chia sẻ phần giảm doanh thu dự án PPP, dự thảo Nghị đề xuất thực hiện qua 4 bước.
Tại bước thứ 1, căn cứ doanh thu thực tế và các điều kiện quy định tại Điều 82 của Luật PPP, cơ quan ký kết hợp đồng đề nghị Kiểm toán nhà nước kiểm toán doanh thu thực tế.
Bước thứ 2, căn cứ báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước và hợp đồng dự án, cơ quan ký kết hợp đồng xác định giá trị phần doanh thu chia sẻ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Bước thứ 3, cơ quan có thẩm quyền gửi Bộ Tài chính hồ sơ đề nghị thực hiện cơ chế chia sẻ doạnh thu (đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương quyết định chủ trương đầu tư); cơ quan ký kết hợp đồng gửi Sở Tài chính (đối với dự án do Hội đồng nhân dân quyết định chủ trương đầu tư)
Bước thứ 4, Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ; Sở Tài chính trình UBND cấp tỉnh để xem xét quyết định sử dụng dự phòng ngân sách thanh toán phần chia sẻ doanh thu giảm.
Dự thảo Nghị định quy định Hồ sơ thanh toán cơ quan ký kết hợp đồng cần gửi kho bạc nhà nước: quyết định của cấp có thẩm quyền về sử dụng dự phòng NSNN để thanh toán; Giấy đề nghị thanh toán, Chứng từ chuyển tiền.
TIN LIÊN QUAN
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.


























