>>> VIB kinh doanh ra sao trong quý đầu tiên năm 2024?

Trước đó, Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) có văn bản kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu trình cấp thẩm quyền quy định bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch mua bán vàng.

Về việc này, trao đổi với PetroTimes, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, đề xuất trên về tính minh bạch thì tốt nhưng không khả thi, bởi vàng khác với xăng dầu, xăng dầu là đối tượng người ta làm có cơ sở vật chất, có điều kiện để phát hóa đơn, ngoài ra không phải người dân nào cũng có tài khoản, nếu quy định vậy sẽ bất tiện cho người dân.

“Hiện, các đối tượng mua vàng tại Việt Nam rất phong phú, có nhiều người là người già, người dân ở vùng nông thôn, họ mua vàng để tích trữ, phòng các trường hợp rủi ro, hoặc mua để biếu, tặng với số lượng nhỏ từ nửa chỉ đến một vài chỉ vàng và những đối tượng này thường không hiểu biết về công nghệ, không có điện thoại thông minh để giao dịch thanh toán bằng chuyển khoản nên việc cấm dùng tiền mặt là làm khó người dân”, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết thêm.

Ngoài ra, ở Việt Nam người dân vẫn còn thói quen dùng tiền mặt trong các giao dịch mua bán, cho nên việc cấm dùng tiền mặt đối với bất kỳ giao dịch nào là điều không thể, kể cả là mua bán vàng.

Cũng theo ông Long, đề xuất này chỉ phù hợp với những đối tượng mua vàng để đầu tư, mua với số lượng lớn. “Theo tôi, NHNN quy định thanh toán không dùng tiền mặt với các giao dịch vàng từ 1 lượng vàng trở lên sẽ khả thi và phù hợp hơn”, ông Long nói.

Còn theo ông Huỳnh Trung Khánh - cố vấn Hội đồng Vàng thế giới tại Việt Nam , cả nước có 5.835 cơ sở kinh doanh vàng bạc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Con số này chiếm đến 80-90% số đơn vị của ngành kinh doanh vàng bạc, cho thấy bước đầu đã kiểm soát được các đơn vị kinh doanh.

Tuy nhiên, ngành thuế lại muốn phải chuyển khoản, không thanh toán bằng tiền mặt với các giao dịch mua bán vàng là không khả thi. Người tiêu dùng sẽ phản ứng đầu tiên, chứ không phải doanh nghiệp. Nếu mua số lượng vàng lớn hay mua vàng miếng SJC có thể áp dụng nhưng nếu chỉ mua nhỏ lẻ một chỉ vàng hay vàng nữ trang sẽ khó thực hiện bởi không phải ai cũng có tài khoản, thẻ tín dụng, đặc biệt là với người già mua vàng để tiết kiệm, tích lũy.

Cũng theo ông Huỳnh Trung Khánh, nếu bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch mua bán vàng cũng không tác động nhiều đến thị trường, không khiến thị trường vàng trầm lắng hay giá vàng giảm xuống.

“Nếu dùng biện pháp hành chính bắt buộc trong thanh toán giao dịch vàng miếng không dùng tiền mặt nhằm kiểm soát thị trường vàng, nó sẽ đi “ngầm” hết. Hơn nữa, việc kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ đang tiến tới ngành kinh doanh không có điều kiện, giờ lại đề xuất không dùng tiền mặt với giao dịch mua bán vàng là mâu thuẫn”, ông Khánh cho biết.

Cùng chung quan điểm không nên cấm dùng tiền mặt để mua bán vàng, chuyên gia kinh tế - TS Vũ Đình Ánh cho rằng, đây là đề xuất không thực tế. Mua 1.000 lượng vàng hay 1 chỉ vàng thanh toán hình thức nào cũng được, bởi đây không phải là biện pháp quản lý thị trường vàng minh bạch và không khiến người dân mua vàng ít đi.

Theo ông Ánh, việc cấm dùng tiền mặt trong mua bán vàng sẽ không giải quyết được vấn đề chênh lệch giá vàng trong nước và giá vàng thế giới, cũng như nhập khẩu nguyên liệu, mà còn làm trầm trọng thêm vấn đề này.

Bên cạnh những ý kiến không đồng tình với đề xuất của Tổng cục Thuế, cũng có chuyên gia lại cho rằng, cấm mua bán vàng bằng tiền mặt là cần thiết.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, thanh toán không dùng tiền mặt nên áp dụng cho cả các giao dịch vàng vì đây là quy định hiệu quả để phòng chống rửa tiền.

Ông Hiếu cho biết, vàng là một trong những kênh để rửa nguồn tiền bẩn. Những nguồn thu từ hoạt động trốn thuế, tham ô, phạm pháp khác… đều có thể sử dụng qua kênh vàng để rửa bởi giá trị lớn và không cần đứng tên sở hữu. Vàng được mua bằng tiền mặt, sau đó bán ra bằng hình thức chuyển khoản để hợp thức.

Chính vì thế, theo TS. Hiếu, khi mua vàng thì cần chuyển khoản mà không chờ đến giá trị lớn mới thanh toán không dùng tiền mặt. Với xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay thì những giao dịch vàng nên thực hiện chuyển khoản.

Bên cạnh đó, TS. Hiếu cho rằng, các cửa hàng kinh doanh vàng thường còn có hoạt động mua bán ngoại tệ, nhiều nơi là trái phép nên nếu áp dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt thì sẽ khó khăn. Những giao dịch qua ngân hàng sẽ sàng lọc, giúp cho hoạt động phòng chống rửa tiền tốt hơn.