Thứ ba, 05/01/2021, 14:21 PM

Đầu tư đường sắt nối cảng biển: Cần nhưng... tiền đâu?

Chuyên gia logistics Lê Văn Bảy cho rằng, để giải ngân vốn đầu tư công kích thích nền kinh tế, tốt hơn hết là tập trung đầu tư làm đường sắt Bắc-Nam.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Bộ GTVT đưa vào danh mục dự án đề nghị đầu tư công trung hạn như đường sắt kết nối giữa khu vực Hải Phòng với cảng Lạch Huyện; kết nối khổ đường sắt giữa Việt Nam - Trung Quốc khu vực biên giới Lào Cai - Hà Khẩu; tuyến đường sắt từ Trảng Bom (Đồng Nai) đến cảng Cái Mép - Thị Vải…

Trao đổi với Đất Việt, TS Lê Văn Bảy - chuyên gia logistics khẳng định, việc xây dựng các tuyến đường sắt kết nối từ các đầu mối hàng hóa đến cảng biển để giảm chi phí logistics là điều đúng đắn.

Trước đây, Việt Nam có nhiều tuyến đường sắt kết nối cảng biển nhưng đã bị tháo dỡ và đến nay vẫn chưa được phục hồi, điển hình tuyến đường sắt ra cảng Cửa Lò (Nghệ An), cảng Tiên Sa (Đà Nẵng), cảng Ba Ngòi (Cam Ranh), cảng Sài Gòn (TP.HCM)... Việc tháo dỡ những tuyến đường sắt này đã cắt đi "hậu phương" vững chắc của các cảng mà hậu quả của nó ngày nay rất rõ: hàng hóa của cảng không đi đường sắt mà chủ yếu sử dụng đường bộ, chi phí bị đẩy lên cao.

Đến nay, Bộ GTVT lại lên kế hoạch đầu tư một số dự án đường sắt kết nối với cảng biển song TS Lê Văn Bảy cho rằng có nhiều vấn đề đặt ra mà Bộ GTVT cần trả lời thỏa đáng trước khi quyết định đầu tư.

Đường sắt nhánh vào cảng Hải Phòng. Ảnh: Báo Giao thông.

Trước hết, việc làm đường sắt kết nối rất tốn kém vì những tuyến đường sắt cũ đã bị dỡ bỏ và xây dựng phố phường trên đó. Như vậy sẽ phải làm đường sắt từ các tuyến điểm và như vậy chi phí bị đẩy lên. Vị chuyên gia băn khoăn Bộ GTVT lấy đâu ra tiền để xây dựng?

"Hiệu suất đầu tư đường sắt không có lời, trong khi chi phí đầu tư rất lớn. Chẳng hạn, làm đường sắt về Đồng bằng sông Cửu Long vô cùng tốn kém vì nền đất yếu, làm đường ô tô còn lún huống chi đường sắt ", TS Lê Văn Bảy nói.

Lưu ý vận tải ngày nay là vận tải đa phương thức và riêng tàu hỏa có thể chở được hàng hóa khối lượng lớn, song vị chuyên gia cũng cho rằng nếu đường sắt làm ngắn quá thì không hiệu quả so với đường bộ.

Mặt khác, nếu tính toán xây dựng một số tuyến đường sắt kết nối cảng biển thì đường sắt đó khổ bao nhiêu, 1m hay 1m435?

"Nếu làm đường khổ 1m để kết nối ngay với hệ thống đường sắt đã trăm tuổi của Việt Nam thì cũng được, nhưng sau này Việt Nam làm đường mới khổ 1m435, không lẽ lại bóc hết lên và làm khổ 1m435? Như vậy lãng phí vô cùng", TS Bảy nói.

Ông cũng đề nghị ngoài vấn đề chi phí, nguồn tiền ở đâu, ngành giao thông vận tải cũng phải tính đến dung lượng hàng hóa.

Theo đó, khi làm đường bao giờ cũng phải dự báo dung lượng hàng hóa, tuy nhiên dự báo của Việt Nam bấy lâu nay không chính xác, thường vống lên so với thực tế để dự án được thực hiện, đến khi hoàn thành, đi vào hoạt động thì không đạt so với phương án đề ra ban đầu, dẫn đến thua lỗ. Trường hợp nhiều trạm thu phí BOT xin bù lỗ là ví dụ điển hình.

"Nếu tập trung làm một, hai cảng, hàng về nhiều thì sẽ hiệu quả, còn bây giờ, hàng hóa rải rác khắp nơi, chi phí cao vẫn cao", TS Lê Văn Bảy nhận xét.

Nhìn rộng ra, vị chuyên gia cho rằng kế hoạch đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt kết nối cảng biển có thể còn nhằm mục đích tăng giải ngân vốn đầu tư công, kích thích kinh tế. Ở tất cả các quốc gia khi nền kinh tế bị đình đốn, giải ngân vốn đầu tư công cũng là một biện pháp thường xuyên được thực hiện để thúc đẩy kinh tế. Chẳng hạn, xây dựng một công trình phải mua sắt thép, xi măng, việc này khuyến khích ngành sản xuất sắt thép, xi măng phát triển, đồng thời từ đó kéo theo nhiều ngành khác đi lên.

Tuy nhiên, theo TS Lê Văn Bảy, quan trọng là phải giải ngân vốn đầu tư công như thế nào cho đúng, còn nếu vẽ ra hàng loạt dự án, dự án nào cũng có tiền nhưng không đủ tiền, cuối cùng không dự án nào thành công và khi đó lại kéo nền kinh tế đi xuống.

"Nếu Nhà nước có dư tiền để thúc đẩy đầu tư công thì tốt nhất nên dồn lực, tập trung cho đường sắt Bắc-Nam. Muốn thực hiện điều này phải có sự cương quyết của Chính phủ", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa các dự án đường sắt kết nối cảng biển, Bộ GTVT đề xuất tăng vốn đầu tư công trung hạn trong 5 năm tới đối với các dự án đường sắt (trừ đường sắt đô thị) với tổng vốn 27.942 tỷ đồng; còn tổng vốn cấp cho dự án hạ tầng đường sắt là 40.292 tỉ đồng.

Đối với các dự án đường sắt cần số vốn đầu tư rất lớn, vì thế số vốn mà Bộ GTVT đề xuất rất khó để đáp ứng đủ cho các dự án.


Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
17/11/2026 Tin nóng

Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.

Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.