Doanh nghiệp tăng tốc phát hành trái phiếu với lãi suất cao hơn gửi tiết kiệm

Thời gian gần đây, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang dần sôi động trở lại. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản đã phát hành trái phiếu lãi suất cao để huy động vốn, với mức lãi suất có thể lên tới 10-12%/năm. Các công ty chứng khoán và tài chính như F88 cũng có lãi suất trái phiếu hấp dẫn, trong khi lãi suất trái phiếu của nhóm ngân hàng thường ở mức thấp hơn. 

Điển hình như Becamex IDC (mã BCM) phát hành thành công lô trái phiếu mã BCM12502 vào ngày 29/8, giá trị 2.000 tỷ đồng có kỳ hạn 4 năm. Trái phiếu lãi suất cố định 10,5%/năm, kèm điều khoản cho phép mua lại trước hạn theo thỏa thuận hoặc bắt buộc. Sau 2 năm, Becamex IDC có quyền mua lại toàn bộ hoặc một phần trái phiếu với giá bằng mệnh giá cộng lãi chưa thanh toán.

Trước đó, ngày 6/8, Becamex IDC cũng đã huy động thành công 500 tỷ đồng từ lô trái phiếu BCMH12501 có kỳ hạn 3 năm với lãi suất 10,3%/năm. Như vậy, riêng trong tháng 8, doanh nghiệp bất động sản này đã huy động 2.500 tỷ đồng từ trái phiếu, đúng kế hoạch công bố từ tháng 6 nhằm cơ cấu lại các khoản nợ, bao gồm nợ trái phiếu và nợ vay ngân hàng.

Tài sản bảo đảm cho các đợt phát hành là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất hiện hữu hoặc hình thành trong tương lai, thuộc sở hữu của Becamex IDC hoặc bên thứ ba. 

Tính đến ngày 30/6/2025, tổng nợ phải trả của Becamex IDC đạt 35.878 tỷ đồng, giảm 5,84% so với đầu năm; trong đó, vay tài chính ngắn hạn tăng 18% lên 9.963 tỷ đồng trong khi vay tài chính dài hạn giảm 18,5% về còn 12.369 tỷ đồng. Chiếm phần lớn cơ cấu nợ vay tài chính của BCM là dư nợ trái phiếu, bao gồm 2.792 tỷ đồng trái phiếu dài hạn đến hạn trả, và 9.279 tỷ đồng trái phiếu dài hạn.

Ngày 28/8, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Green Land (công ty con gián tiếp của Novaland) chào bán thành công lô trái phiếu mã GRL12501 gồm 3.150 trái phiếu, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, qua đó huy động 315 tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn 24 tháng, lãi suất cố định 10,5%/năm.

Bất động sản Green Land được thành lập đầu năm 2021 với vốn điều lệ 100 tỷ đồng do bà Nguyễn Anh Thư sở hữu 99% và giữ chức Chủ tịch HĐTV. Tháng 6/2021, doanh nghiệp tăng vốn điều lệ khủng từ 100 tỷ đồng lên 2.860 tỷ đồng. Lúc này, ông Lê Thanh Liêm thay bà Nguyễn Anh Thư sở hữu 99% cổ phần đồng thời giữ chức Chủ tịch HĐTV.

Tuy nhiên, chỉ 3 tháng sau (tháng 9/2021), ông Lê Thanh Liêm chuyển nhượng 99% cổ phần doanh nghiệp cho Công ty TNHH Thành phố Aqua - công ty con của CTCP Tập đoàn Đầu tư Địa ốc (Novaland, MCK: NVL). Chức Chủ tịch HĐTV Green Land cũng được thay thế bởi ông Bùi Đạt Chương - em trai ông Bùi Thanh Nhơn - Chủ tịch HĐQT Novaland.

Cũng tại thời điểm tháng 9/2021, Công ty TNHH Thành phố Aqua đem toàn bộ phần vốn góp tại Green Land làm tài sản thế chấp để phát hành trái phiếu. Cập nhật đến tháng 10/2023, Công ty TNHH Thành phố Aqua tiếp tục nắm 99% vốn điều lệ Green Land, 0,001% còn lại thuộc về Nguyễn Ngọc Tuấn.

Công ty TNHH Thành phố Aqua chính là chủ đầu tư dự án Aqua City (hơn 110,5 ha) - một trong những dự án thành phần của siêu dự án Khu đô thị Aqua quy mô 1.000 ha do Novaland đầu tư tại tỉnh Đồng Nai.

Đặc biệt tại Công ty cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (Hodeco: HDC), ngày 27/8 đã phát hành thành công 2.000 trái phiếu mã HDC12501 với mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, có lãi suất kết hợp giữa lãi suất cố định và lãi suất thả nổi lên đến 11%/năm, qua đó huy động về 200 tỷ đồng với kỳ hạn 3 năm.

Đến ngày 18/9, Hodeco cũng chào bán thành công lô trái phiếu mã HDC12502 với khối lượng 3.000 trái phiếu, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, giá trị phát hành tương ứng 300 tỷ đồng. Lô trái phiếu cũng kỳ hạn 3 năm, là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản đảm bảo.

Về lãi suất, lô trái phiếu này kết hợp giữa lãi suất cố định và lãi suất thả nổi, cụ thể như sau: Đối với 2 Kỳ Tính Lãi đầu tiên: Lãi Suất được áp dụng cố định là 10,5%/năm; Đối với mỗi Kỳ Tính Lãi tiếp theo: Lãi Suất là lãi suất thả nổi với mức lãi suất bằng tổng của 4,5%/năm và Lãi Suất Tham Chiếu của Kỳ Tính Lãi đó nhưng trong mọi trường hợp Lãi Suất sẽ không thấp hơn 10,5%/năm.

Hodeco vốn được biết đến là doanh nghiệp địa ốc hàng đầu tại Bà Rịa – Vũng Tàu, sở hữu loạt dự án lớn như: The Light City (49 ha), Khu đô thị Phước Thắng (75,4 ha), Khu du lịch giải trí Đại Dương (8,6 ha) và Vũng Tàu Wonderland. Tuy vậy, nhiều năm qua, doanh nghiệp thường xuyên không hoàn thành kế hoạch kinh doanh đã đề ra. Năm 2024, công ty chỉ đạt 67 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, bằng 16% mục tiêu; năm 2023 đạt 132 tỷ đồng, hoàn thành 27% kế hoạch, thấp xa so với đỉnh cao 419 tỷ đồng của năm 2022.

Ngoài ra, còn một số doanh nghiệp bất động sản khác cũng phát hành trái phiếu lãi suất cao hơn so với gửi tiết kiệm như CTCP May-Diêm Sài Gòn, CTCP Đầu tư Phát triển Bất động sản Thành Vinh,...

Trong khi đó, nhóm ngân hàng chiếm ưu thế về tổng lượng phát hành trái phiếu, lãi suất trái phiếu của họ thường thấp hơn, chỉ khoảng 4-6% nhưng có xu hướng tăng, với một số nhà băng phát hành ở mức 7-8%/năm. 

Ở một diễn biến khác, lãi suất huy động kể từ tháng 7 đến nay luôn giữ ở mức ổn định. Ngân hàng Nhà nước cho biết tính đến ngày 10/9, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn từ 1 đến dưới 6 tháng từ 3,3-4,1%/năm, kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng là 4,6-5,5%/năm, kỳ hạn từ trên 12 đến 24 tháng là 4,9-6,1%/năm. Lãi suất cao nhất được ghi nhận ở kỳ hạn trên 24 tháng: 6,8-7,3%/năm.

Đáng chú ý, lãi suất huy động giữ ổn định ở mức thấp, trong khi tín dụng tăng trưởng rất nhanh, tính đến cuối tháng 8 đạt 17,14 triệu tỷ đồng, tăng 11,08% so cuối năm 2024. Điều này dẫn đến thanh khoản ngân hàng có thời điểm căng thẳng nhẹ.

Trong báo cáo thị trường trái phiếu mới công bố, Chứng khoán MB (MBS) cho biết hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đã sôi động trở lại trong tháng 8, khi ghi nhận khối lượng phát hành theo tháng lớn thứ ba trong năm. 

Tổng giá trị phát hành ước tính khoảng hơn 61.000 tỷ đồng, tăng 22,1% so với tháng 7, giảm 9,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, nhóm bất động sản dẫn đầu về quy mô phát hành mới trong tháng 8, với hơn 22.100 tỷ đồng, tăng 295% so với tháng trước và tăng 202% so với cùng kỳ, chiếm 36,2% tổng giá trị phát hành.

Mức này cao hơn nhiều so với mức tỷ trọng trung bình của nhóm bất động sản kể từ đầu năm là 17,7%, qua đó cho thấy tín hiệu tích cực đáng kể trong hoạt động phát hành TPDN của nhóm ngành này.