Giảm thuế doanh nghiệp: Thêm nguồn lực cho sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng

Tránh ưu đãi không đúng quy mô doanh nghiệp

Chiều 21/8, thảo luận tại Tổ 9 gồm Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ, tỉnh Lai Châu và tỉnh Hà Tĩnh về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp, các đại biểu cho rằng việc giảm thuế là giải pháp cần thiết để hỗ trợ khu vực sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, chính sách cần được thiết kế sát thực tế hơn, bảo đảm công bằng và tránh hỗ trợ dàn trải.

Phát biểu tại tổ, đại biểu Lê Thị Thanh Lam, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ cơ bản đồng tình với đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong các năm 2026-2027 đối với nhóm có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm.

Theo đại biểu, chính sách này có thể tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tái đầu tư, duy trì hoạt động và phục hồi sản xuất. Tuy nhiên, dự thảo cần quy định cụ thể hơn cách xác định doanh thu hằng năm đối với doanh nghiệp mới thành lập.

Đại biểu lưu ý, nếu doanh thu được tính đơn thuần theo số phát sinh trong năm, doanh nghiệp thành lập vào những tháng cuối năm có thể chỉ hoạt động trong thời gian ngắn, doanh thu thấp nhưng thực tế có quy mô lớn vẫn được hưởng ưu đãi. Vì vậy, cần có phương pháp xác định phù hợp để chính sách đến đúng nhóm cần hỗ trợ.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, đại biểu đề nghị nghiên cứu mở rộng chính sách sang nhóm người làm công ăn lương có thu nhập chịu thuế ở các bậc thấp, hoặc xem xét nâng mức giảm trừ gia cảnh.

Theo bà Lê Thị Thanh Lam, nhóm này cũng chịu sức ép từ chi phí sinh hoạt và lạm phát gia tăng. Việc giảm nghĩa vụ thuế có thể giúp tăng thu nhập khả dụng, qua đó hỗ trợ tiêu dùng trong nước.

Một vấn đề khác được đại biểu đặt ra là thủ tục quyết toán và thực hiện chính sách. Nếu quy trình quá phức tạp, người nộp thuế có thể mất nhiều thời gian và chi phí để tiếp cận ưu đãi.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế tự tính, tự khai và tự chịu trách nhiệm, đồng thời giảm tối đa các thủ tục không cần thiết để chính sách có thể được triển khai nhanh.

Cân nhắc lại ngưỡng doanh thu và mức giảm thuế

Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng, Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ, cho rằng việc hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh thông qua chính sách thuế là cần thiết trong bối cảnh khu vực sản xuất, kinh doanh đang chịu nhiều sức ép.

Theo đại biểu, trong 7 tháng đầu năm có khoảng 155.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường; riêng TP Hồ Chí Minh có khoảng 38.800 doanh nghiệp thuộc diện này.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ hơn tác động của phương án giảm 30% thuế đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng trong các năm 2026 và 2027.

Theo đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng, việc sử dụng doanh thu làm tiêu chí phân loại đối tượng cần được đặt trong mối quan hệ với khả năng sinh lời thực tế. Doanh thu cao không đồng nghĩa với lợi nhuận cao, trong khi doanh nghiệp có doanh thu nhưng không có lãi thì khả năng chịu thuế cũng rất hạn chế.

Đại biểu đồng thời đề nghị nghiên cứu lại ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và mức giảm 30%, bởi nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới ngưỡng này có mức độ và điều kiện hoạt động rất khác nhau.

Thay vì áp dụng một mức giảm chung, có thể phân chia thành các nhóm nhỏ hơn để thiết kế mức hỗ trợ phù hợp. Chẳng hạn, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp mới thành lập có thể được hưởng mức ưu đãi cao hơn so với những nhóm có quy mô lớn hơn trong cùng ngưỡng doanh thu.

Cách tiếp cận này, theo đại biểu, sẽ giúp nguồn lực hỗ trợ tập trung hơn vào những đối tượng thực sự khó khăn và có nhu cầu phục hồi, mở rộng sản xuất.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng lưu ý là sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Giảm thuế có thể giúp doanh nghiệp giảm ngay một phần chi phí và cải thiện dòng tiền. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ sẽ bị hạn chế nếu doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận tín dụng hoặc phải chịu mặt bằng lãi suất cao.

Vì vậy, chính sách giảm thuế cần được đặt trong tổng thể các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, thay vì được xem là một công cụ độc lập.

Các đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi và phương thức hỗ trợ để chính sách vừa tạo tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, vừa tạo hiệu ứng lan tỏa đối với sản xuất, tiêu dùng và tăng trưởng.

Trong quá trình triển khai, việc đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ được xác định là yếu tố quan trọng. Chính sách càng dễ hiểu, dễ tiếp cận và thực hiện càng nhanh thì khả năng chuyển hóa ưu đãi thuế thành nguồn lực thực tế cho sản xuất, kinh doanh càng lớn.

Đặc biệt, việc thiết kế chính sách thuận lợi cũng có ý nghĩa đối với quá trình chuyển đổi của hộ kinh doanh sang phương thức kê khai, qua đó khuyến khích các chủ thể kinh doanh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm thuế bao nhiêu, mà quan trọng hơn là giảm cho ai, giảm theo tiêu chí nào và làm thế nào để khoản hỗ trợ thực sự trở thành nguồn lực cho phục hồi và tăng trưởng. Đây là những nội dung cần tiếp tục được cơ quan soạn thảo đánh giá, hoàn thiện trước khi chính sách được ban hành.