Gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo động lực mới cho phát triển năng lượng tái tạo

Sáng 3/7, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến nhằm phổ biến, quán triệt những nội dung mới của Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.

Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), cùng các Sở Công Thương và đơn vị điện lực tại 34 tỉnh, thành phố.

Tháo gỡ vướng mắc để khơi thông nguồn lực đầu tư

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cho biết những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch và bền vững, đồng thời từng bước hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh.

Theo Thứ trưởng, sau thời gian triển khai các quy định hiện hành, thực tiễn đã xuất hiện nhiều vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Chính vì vậy, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243 nhằm hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ những bất cập phát sinh, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, người dân cũng như các cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện.

Lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh, việc sửa đổi các quy định không chỉ bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội phục vụ phát triển ngành điện, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Tại hội nghị, đại diện Cục Điện lực đã giới thiệu các nội dung sửa đổi quan trọng của Nghị định số 243, trong đó tập trung vào những quy định liên quan đến cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo với khách hàng sử dụng điện lớn và các chính sách mới đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Các đại biểu đánh giá Nghị định số 243 đã góp phần giải quyết nhiều khó khăn trong quá trình triển khai cơ chế DPPA, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Nhiều ý kiến cũng tập trung trao đổi về phạm vi áp dụng, quy trình thực hiện và trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan quản lý, địa phương, đơn vị điện lực, doanh nghiệp phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn nhằm bảo đảm việc triển khai thống nhất, minh bạch và đúng quy định.

Đại diện Cục Điện lực đã trực tiếp giải đáp các kiến nghị thuộc thẩm quyền, đồng thời ghi nhận những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn trong quá trình thực hiện.

Không để cơ chế trở thành rào cản phát triển năng lượng tái tạo

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long khẳng định Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tiếp thu đầy đủ các ý kiến của địa phương và doanh nghiệp để hoàn thiện hướng dẫn thực hiện, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tế.

Đặc biệt, lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là không để cơ chế, chính sách trở thành rào cản đối với sự phát triển của năng lượng tái tạo.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam sở hữu tiềm năng rất lớn về điện gió và điện mặt trời. Nếu các nguồn lực này không được khai thác hiệu quả sẽ gây lãng phí lớn đối với nền kinh tế. Vì vậy, tinh thần của Nghị quyết số 253/2025/QH15 cũng như Nghị định số 243 là tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn về thể chế, tạo điều kiện để các nguồn điện tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà, phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Để các chính sách mới nhanh chóng phát huy hiệu quả, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị sớm xây dựng kế hoạch triển khai theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và đơn vị điện lực nhằm bảo đảm việc thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước.

"Nghị định có thật sự tạo được bước đột phá hay không phụ thuộc vào sự vào cuộc quyết liệt của từng cấp, từng ngành và từng địa phương trong quá trình triển khai", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh.

Theo Bộ Công Thương, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, Nghị định số 243 sẽ góp phần tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng hơn cho các dự án năng lượng tái tạo, mở rộng quyền lựa chọn của khách hàng sử dụng điện, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào thị trường điện. Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, thúc đẩy phát triển hệ thống điện hiện đại, linh hoạt, nâng cao hiệu quả vận hành và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.