Lãi suất huy động là gì? Vì sao lãi suất huy động thấp hơn lãi suất cho vay?
Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm luôn là thông tin được nhiều cá nhân và tổ chức quan tâm. Đối với ngân hàng, tổ chức tài chính lãi suất huy động hay lãi suất tiết kiệm sẽ giúp thu hút khách hàng gửi tiền vào, giúp tổ chức có nguồn vốn để kinh doanh.
Lãi suất huy động là gì?
Lãi suất huy động (tiếng Anh: deposit interest rate) là mức lãi suất tiền gửi được các ngân hàng, tổ chức tài chính đưa ra để huy động tiền gửi từ các tổ chức, cá nhân. Đây chính là mức lãi suất mà các ngân hàng, tổ chức tài chính cam kết sẽ chi trả cho chủ sở hữu khoản tiền khi gửi tiền.Lãi suất huy động hay còn gọi là lãi suất tiền gửi.
|
Căn cứ vào chính sách khác nhau, mỗi ngân hàng sẽ đưa ra mức lãi suất huy động riêng. Những người có tiền nhàn rỗi sẽ là đối tượng được các ngân hàng, tổ chức tài chính hướng đến, thông thường lãi suất càng cao sẽ càng thu hút được sự quan tâm của khách hàng. Tuy nhiên, mức lãi suất huy động của các ngân hàng, tổ chức tài chính phải tuân thủ theo mức trần lãi suất huy động do Ngân hàng Nhà nước quy định.
Lãi suất huy động được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên số tiền gửi tại ngân hàng theo kỳ hạn gửi (tháng/năm). Thông thường 1 năm là thời hạn áp dụng tỷ lệ phần trăm này. Trường hợp muốn tính mức lãi suất trong 1 tháng cần chia tỷ lệ này cho 12.
Ví dụ: Lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng tiền gửi trực tuyến tại Ngân hàng B là 6.8%. Như vậy, lãi suất huy động 1 tháng là: 6,8/12 ≈ 0,567 %.
Nghĩa là sau 6 tháng người gửi tiền sẽ hưởng số tiền lãi = Số tiền gửi x 0,567% x 6
Trần lãi suất huy động là gì?
Trần lãi suất huy động là mức lãi suất huy động tiền gửi cao nhất mà các ngân hàng thương mại được phép niêm yết. Mức trần lãi suất huy động do Ngân hàng Nhà nước quy định dựa trên việc phân tích nền kinh tế vĩ mô trong từng thời kỳ.
Các ngân hàng thương mại buộc phải tuân thủ quy định về mức lãi suất trần cho Ngân hàng Trung ương ban hành. Các ngân hàng thương mại được phép quyết định lãi suất huy động của mình nhưng không được vượt quá trần lãi suất do Ngân hàng Nhà nước ban hành, nếu không tuân thủ sẽ bị xử lý theo quy định của Nhà nước.
Trần lãi suất được đặt ra với mục đích ngăn chặn sự chạy đua lãi suất huy động giữa các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính nhằm thu hút khách gửi tiền, từ đó ngăn chặn hệ quả của sự gia tăng đột biến về lãi suất cho vay.
|
Nếu không có lãi suất trần, các ngân hàng và tổ chức tài chính có thể chạy đua, nâng cao lãi huy động để thu hút tiền gửi, từ đó dẫn đến việc lãi suất cho vay cũng phải tăng cao theo, gây khó khăn cho các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cần vay tiền để sản xuất kinh doanh hoặc vay tiêu dùng.
Đặc điểm của lãi suất huy động
Lãi suất huy động luôn biến động bởi nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tỷ lệ lạm phát, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng và chính sách tiền tệ cho Ngân hàng Nhà nước thi hành.
Lãi suất huy động thường tăng trong các trường hợp: Tỷ lệ lạm phát cao, các ngân hàng cạnh tranh gay gắt, Nhà nước thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, muốn hút tiền lưu thông ra khỏi thị trường.
Ngược lại, khi lạm phát ổn định, cạnh tranh không quá gay gắt hoặc chính sách tiền tệ được nới lỏng thì lãi suất tiết kiệm thường sẽ giảm. Lãi suất thường tính theo chu kỳ tháng hoặc năm.
Vì sao lãi suất huy động thấp hơn lãi suất cho vay?
Thứ nhất, nhà đầu tư cần hiểu hoạt động kinh doanh chính của các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính bao gồm những gì.
Đó là:
- Huy động và nhận tiền gửi ngắn hạn, trung hạn và dài hạn từ các tổ chức và cá nhân;
- Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đối với các tổ chức và cá nhân trên cơ sở tính chất và khả năng nguồn vốn của Ngân hàng;
- Thanh toán giữa các tổ chức và cá nhân;
- Thực hiện các giao dịch ngoại tệ, các dịch vụ tài trợ thương mại quốc tế, chiết khấu thương phiếu, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác;
- Các dịch vụ khác được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho phép.
|
Thứ hai, hoạt động ngân hàng có tính chất đặc thù là tính rủi ro cao.
- Đối tượng kinh doanh của ngân hàng là tiền. Tiền là một thứ rất khó kiểm soát, rất khó quản lý.
- Quan hệ kinh doanh mang tính kéo dài. Mỗi một cá nhân, tổ chức vay tiền để đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh, hay hoạt động cá nhân của họ thường tối thiểu là 3 tháng, có thể kéo dài 1 năm, 5 năm, thậm chỉ 10 đến 20 năm. Thể hiện độ rủi ro cao, càng để lâu khả năng hoàn trả khó đảm bảo hơn.
- Ngân hàng phải gánh chịu hầu hết rủi ro trong nền kinh tế. Ví dụ: Doanh nghiệp vay vốn ngân hàng để kinh doanh bị cháy, doanh nghiệp đó lâm vào tình trạng khó khăn, khó có khả năng có tiền để thanh toán trả Ngân hàng.
Thứ ba, nguy cơ phản ứng dây chuyền khi các ngân hàng hoạt động không ổn định, thậm chí phá sản.
- Khi cho các tổ chức, cá nhân vay một số tiền lớn, tổ chức cá nhân đó không có khả năng trả ngân hàng, điều này dẫn đến ngân hàng không có tiền cho người dân hay tổ chức khác vay nữa. Như vậy, hoạt động đó có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống ngân hàng, thay đổi sự quản lý, thậm chí có thể thay đổi cả hệ thống tài chính, bộ máy cấp cao.
- Khi ngân hàng bị thiệt hại, khủng hoảng, dẫn đến tình trạng phá sản, làm người dân - nguồn chính để thu hút tiền tệ lưu thông mất niềm tin, người dẫn sẽ tích tiền ở nhà, không gửi vào ngân hàng nữa. Việc lưu thông tiền hạn chế, nhà nước in thêm tiền sẽ đẩy lạm phát tăng làm giá cả hàng hóa, chi phí sinh hoạt người dân tăng lên. Lạm phát tăng quá cao không kiểm soát được làm cho nền kinh tế bị khủng hoảng, thậm trí sụp đổ.
|
Như vậy, căn cứ vào tính chất đặc thù của hoạt động kinh doanh ngân hàng, các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính cần đạt được lợi nhuận để đảm bảo duy trì ngân hàng hoạt động ổn định, bền vững; nhằm hỗ trợ tốt cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế.
Bên cạnh đó, ngân hàng, tổ chức tài chính thường có quy mô lớn, cần nhiều nhân sự, địa bàn hoạt động rộng, phải đáp ứng các quy định về quy mô vốn của cơ quan quản lý.
Chính vì vậy, các ngân hàng luôn cố gắng đảm bảo lợi nhuận kinh doanh tốt. Dựa vào hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng có thể thấy, lợi nhuận chủ yếu của ngân hàng cũng đến từ việc huy động tiền gửi với lãi suất thấp từ các nguồn tiền nhàn rỗi. Sau đó cho các cá nhân, tổ chức có nhu cầu, đảm bảo điều kiện, vay lại với lãi suất cho vay cao hơn nhằm thu về lợi nhuận từ khoản chênh lệch giữa lãi suất huy động thấp với lãi suất cho vay cao hơn.
Do đó, lãi suất cho vay luôn cao hơn lãi suất huy động tại cùng thời điểm.
-
Ngân hàng “đua nhau” kéo giảm lãi suất tiết kiệm xuống thấp chưa từng có, lãi suất cho vay mua nhà vẫn khá cao
-
"Cuộc đua" giảm lãi suất chưa dừng, một ngân hàng lớn điều chỉnh tiếp từ hôm nay (4/12)
-
Lãi suất huy động đã thấp hơn mặt bằng trong dịch Covid-19
-
Loạt ngân hàng kéo giảm lãi suất tiết kiệm về mức thấp nhất lịch sử
-
Các ngân hàng tiếp tục giảm mạnh lãi suất huy động
TIN LIÊN QUAN
-
Tin ngân hàng ngày 20/12: Yêu cầu công khai lãi suất cho vay bình quân của hệ thống tín dụng
-
Kích cầu thị trường bất động sản
-
Ngân hàng “đua nhau” kéo giảm lãi suất tiết kiệm xuống thấp chưa từng có, lãi suất cho vay mua nhà vẫn khá cao
-
Thị trường đất nền đón sóng phục hồi những tháng cuối năm
-
Tin ngân hàng tuần qua: "Cuộc đua" giảm lãi suất cho vay
Ngân hàng liên tục hạ lãi suất huy động, gửi tiết kiệm ở đâu lãi cao nhất?
Loạt ngân hàng liên tiếp điều chỉnh giảm lãi suất huy động, đưa mặt bằng tiền gửi tiết kiệm bước vào xu hướng giảm rõ nét. Trên thị trường, mức thấp nhất hiện...
VPBank ra mắt “Hũ Mục Tiêu” – Tiết kiệm cùng hội, chạm đích cùng vui
VPBank chính thức ra mắt tính năng “Quản lý tiền gửi theo nhóm” của sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn Hũ Mục Tiêu trên ứng dụng VPBank NEO…
NCB lọt Top 6 Nơi làm việc tốt nhất ngành Ngân hàng năm 2026
Tại Hội nghị Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam® 2026 do Anphabe tổ chức ngày 18/11/2026, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) gây ấn tượng khi được vinh danh trong Top 100...
Vì sao cổ phiếu công nghệ lao dốc, vàng bạc cũng bị bán tháo?
Một biến cố tại tập đoàn công nghệ Nvidia khiến thị trường chứng khoán chao đảo và vàng, bạc - những tài sản thường được tìm đến khi bất ổn gia tăng - cũng giảm giá mạnh.
Bẫy chốt đơn nhận hoa hồng và những giao dịch chỉ có trên màn hình
Từ lời hứa chốt đơn để nhận hoa hồng, một đường dây đã dựng lên các nền tảng thương mại điện tử giả nhằm dẫn dụ người tham gia…
Phát hành gần 193 triệu cổ phiếu thưởng, vốn điều lệ tại ABBank sắp cán mốc 18.000 tỷ đồng
Lợi nhuận 9 tháng bứt tốc, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) vừa thông báo kế hoạch phát hành gần 193 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu,…
UBCKNN thông báo đã nhận đầy đủ hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu riêng lẻ của PVcomBank
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa thông báo đã nhận được đầy đủ hồ sơ chào bán cổ phiếu riêng lẻ của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank, mã chứng khoán: PCB, giao dịch tại hệ thống UPCoM).
Cơ cấu cổ đông của ngân hàng ACB tiếp tục có diễn biến mới
Tổ chức quản lý đầu tư Principal Global Investors đến từ Mỹ vừa thoái toàn bộ vốn tại Ngân hàng ACB, giảm tỷ lệ sở hữu từ 1% về 0% sau 5 tháng…
BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng
Ngày 19/11/2026, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank, mã chứng khoán: BVB) chính thức phát hành 13 triệu trái phiếu ra công chúng với tổng mệnh giá 1.300 tỷ đồng,…
Lãi suất tiết kiệm online tại một ngân hàng về 0%/năm
Từ ngày 16/11, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) áp dụng mức lãi suất 0%/năm đối với tiền gửi tiết kiệm online ở tất cả kỳ hạn.
MB dự kiến thu về 3.018 tỷ đồng từ phát hành cổ phiếu
Ngân hàng MB dự kiến phát hành riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu MBB với giá 15.090 đồng/cổ phiếu cho 6 nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, thu về 3.018 tỷ đồng...
Ngân hàng VIB sắp chi 1.000 tỷ đồng tăng vốn cho công ty con
Ngân hàng VIB chuẩn bị nâng vốn điều lệ cho công ty con VIBAMC từ 3.500 tỷ đồng lên 4.500 tỷ đồng từ nguồn vốn chủ sở hữu.
VPBank Diamond nâng tầm trải nghiệm chuyển tiền với dịch vụ cá nhân hóa
Khi nhu cầu chuyển tiền quốc tế ngày càng đa dạng, khách hàng không chỉ quan tâm đến chi phí giao dịch, tỷ giá… mà còn cần sự thuận tiện…
Vietcombank: Tín dụng dự báo đạt 13% năm 2026, Mizuho tham gia thương vụ phát hành cổ phiếu quy mô lớn
ACBS Research cập nhật triển vọng “ông lớn” Vietcombank với kết quả kinh doanh năm 2026 và năm 2027 tăng trưởng mạnh, chất lượng tài sản được kiểm soát…
Cùng gửi 100 triệu, Big 4 trả lãi 5,4 triệu, các ngân hàng khác trả bao nhiêu?
Gửi 100 triệu đồng tại quầy trong 365 ngày, khách hàng nhận khoảng 5,4 triệu đồng tiền lãi theo mức niêm yết 12 tháng của Vietcombank, BIDV, VietinBank...
Danh tính 4 ngân hàng duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu tích cực trên 100%
Vietcombank tiếp tục dẫn đầu về tỷ lệ bao phủ nợ xấu với 243% trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, ngân hàng ACB và VietABank chính thức…
SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt
Ngày 23/10/2026 - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) chính thức ra mắt thẻ tín dụng SeABank VISA FlexCard với thông điệp…
Bất động sản thế chấp tại Vietcombank vượt 2 triệu tỷ đồng
Tại Vietcombank, bất động sản vẫn tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc tài sản đảm bảo của ngân hàng với hơn 2,021 triệu tỷ đồng tính đến 30/9/2026.
SHB mừng sinh nhật 33 năm với 333 giải thưởng và loạt ưu đãi dành cho khách hàng
Nhân dịp kỷ niệm 33 năm thành lập, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) triển khai chuỗi chương trình ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Điểm nhấn là chương trình “33 năm cùng tỏa sáng – Trúng quà sang” với 333 giải thưởng công nghệ, tổng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng.


























