VnFinance
Thứ hai, 01/01/2024, 08:10 AM

Lãi suất huy động là gì? Vì sao lãi suất huy động thấp hơn lãi suất cho vay?

Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm luôn là thông tin được nhiều cá nhân và tổ chức quan tâm. Đối với ngân hàng, tổ chức tài chính lãi suất huy động hay lãi suất tiết kiệm sẽ giúp thu hút khách hàng gửi tiền vào, giúp tổ chức có nguồn vốn để kinh doanh.

Lãi suất huy động là gì?

Lãi suất huy động (tiếng Anh: deposit interest rate) là mức lãi suất tiền gửi được các ngân hàng, tổ chức tài chính đưa ra để huy động tiền gửi từ các tổ chức, cá nhân. Đây chính là mức lãi suất mà các ngân hàng, tổ chức tài chính cam kết sẽ chi trả cho chủ sở hữu khoản tiền khi gửi tiền.Lãi suất huy động hay còn gọi là lãi suất tiền gửi.

Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm luôn là thông tin được nhiều cá nhân và tổ chức quan tâm. (Ảnh minh hoạ)
 

Căn cứ vào chính sách khác nhau, mỗi ngân hàng sẽ đưa ra mức lãi suất huy động riêng. Những người có tiền nhàn rỗi sẽ là đối tượng được các ngân hàng, tổ chức tài chính hướng đến, thông thường lãi suất càng cao sẽ càng thu hút được sự quan tâm của khách hàng. Tuy nhiên, mức lãi suất huy động của các ngân hàng, tổ chức tài chính phải tuân thủ theo mức trần lãi suất huy động do Ngân hàng Nhà nước quy định.

Lãi suất huy động được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên số tiền gửi tại ngân hàng theo kỳ hạn gửi (tháng/năm). Thông thường 1 năm là thời hạn áp dụng tỷ lệ phần trăm này. Trường hợp muốn tính mức lãi suất trong 1 tháng cần chia tỷ lệ này cho 12.

Ví dụ: Lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng tiền gửi trực tuyến tại Ngân hàng B là 6.8%. Như vậy, lãi suất huy động 1 tháng là: 6,8/12 ≈ 0,567 %.

Nghĩa là sau 6 tháng người gửi tiền sẽ hưởng số tiền lãi = Số tiền gửi x 0,567% x 6

Trần lãi suất huy động là gì?

Trần lãi suất huy động là mức lãi suất huy động tiền gửi cao nhất mà các ngân hàng thương mại được phép niêm yết. Mức trần lãi suất huy động do Ngân hàng Nhà nước quy định dựa trên việc phân tích nền kinh tế vĩ mô trong từng thời kỳ.

Các ngân hàng thương mại buộc phải tuân thủ quy định về mức lãi suất trần cho Ngân hàng Trung ương ban hành. Các ngân hàng thương mại được phép quyết định lãi suất huy động của mình nhưng không được vượt quá trần lãi suất do Ngân hàng Nhà nước ban hành, nếu không tuân thủ sẽ bị xử lý theo quy định của Nhà nước.

Trần lãi suất được đặt ra với mục đích ngăn chặn sự chạy đua lãi suất huy động giữa các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính nhằm thu hút khách gửi tiền, từ đó ngăn chặn hệ quả của sự gia tăng đột biến về lãi suất cho vay.

Các ngân hàng thương mại buộc phải tuân thủ quy định về mức lãi suất trần cho Ngân hàng Trung ương ban hành.
 

Nếu không có lãi suất trần, các ngân hàng và tổ chức tài chính có thể chạy đua, nâng cao lãi huy động để thu hút tiền gửi, từ đó dẫn đến việc lãi suất cho vay cũng phải tăng cao theo, gây khó khăn cho các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cần vay tiền để sản xuất kinh doanh hoặc vay tiêu dùng.

Đặc điểm của lãi suất huy động

Lãi suất huy động luôn biến động bởi nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tỷ lệ lạm phát, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng và chính sách tiền tệ cho Ngân hàng Nhà nước thi hành.

Lãi suất huy động thường tăng trong các trường hợp: Tỷ lệ lạm phát cao, các ngân hàng cạnh tranh gay gắt, Nhà nước thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, muốn hút tiền lưu thông ra khỏi thị trường.

Ngược lại, khi lạm phát ổn định, cạnh tranh không quá gay gắt hoặc chính sách tiền tệ được nới lỏng thì lãi suất tiết kiệm thường sẽ giảm. Lãi suất thường tính theo chu kỳ tháng hoặc năm.

Vì sao lãi suất huy động thấp hơn lãi suất cho vay?

Thứ nhất, nhà đầu tư cần hiểu hoạt động kinh doanh chính của các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính bao gồm những gì.

Đó là:

- Huy động và nhận tiền gửi ngắn hạn, trung hạn và dài hạn từ các tổ chức và cá nhân;

- Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đối với các tổ chức và cá nhân trên cơ sở tính chất và khả năng nguồn vốn của Ngân hàng;

- Thanh toán giữa các tổ chức và cá nhân;

- Thực hiện các giao dịch ngoại tệ, các dịch vụ tài trợ thương mại quốc tế, chiết khấu thương phiếu, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác;

- Các dịch vụ khác được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho phép.

Đặc thù của hoạt động ngân hàng là tính rủi ro cao. (Ảnh minh hoạ)
 
Thứ hai, hoạt động ngân hàng có tính chất đặc thù là tính rủi ro cao.

- Đối tượng kinh doanh của ngân hàng là tiền. Tiền là một thứ rất khó kiểm soát, rất khó quản lý.

- Quan hệ kinh doanh mang tính kéo dài. Mỗi một cá nhân, tổ chức vay tiền để đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh, hay hoạt động cá nhân của họ thường tối thiểu là 3 tháng, có thể kéo dài 1 năm, 5 năm, thậm chỉ 10 đến 20 năm. Thể hiện độ rủi ro cao, càng để lâu khả năng hoàn trả khó đảm bảo hơn.

- Ngân hàng phải gánh chịu hầu hết rủi ro trong nền kinh tế. Ví dụ: Doanh nghiệp vay vốn ngân hàng để kinh doanh bị cháy, doanh nghiệp đó lâm vào tình trạng khó khăn, khó có khả năng có tiền để thanh toán trả Ngân hàng.

Thứ ba, nguy cơ phản ứng dây chuyền khi các ngân hàng hoạt động không ổn định, thậm chí phá sản.

- Khi cho các tổ chức, cá nhân vay một số tiền lớn, tổ chức cá nhân đó không có khả năng trả ngân hàng, điều này dẫn đến ngân hàng không có tiền cho người dân hay tổ chức khác vay nữa. Như vậy, hoạt động đó có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống ngân hàng, thay đổi sự quản lý, thậm chí có thể thay đổi cả hệ thống tài chính, bộ máy cấp cao.

- Khi ngân hàng bị thiệt hại, khủng hoảng, dẫn đến tình trạng phá sản, làm người dân - nguồn chính để thu hút tiền tệ lưu thông mất niềm tin, người dẫn sẽ tích tiền ở nhà, không gửi vào ngân hàng nữa. Việc lưu thông tiền hạn chế, nhà nước in thêm tiền sẽ đẩy lạm phát tăng làm giá cả hàng hóa, chi phí sinh hoạt người dân tăng lên. Lạm phát tăng quá cao không kiểm soát được làm cho nền kinh tế bị khủng hoảng, thậm trí sụp đổ.

Lãi suất cho vay luôn cao hơn lãi suất huy động tại cùng thời điểm. (Ảnh minh hoạ)
 

Như vậy, căn cứ vào tính chất đặc thù của hoạt động kinh doanh ngân hàng, các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính cần đạt được lợi nhuận để đảm bảo duy trì ngân hàng hoạt động ổn định, bền vững; nhằm hỗ trợ tốt cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế.

Bên cạnh đó, ngân hàng, tổ chức tài chính thường có quy mô lớn, cần nhiều nhân sự, địa bàn hoạt động rộng, phải đáp ứng các quy định về quy mô vốn của cơ quan quản lý.

Chính vì vậy, các ngân hàng luôn cố gắng đảm bảo lợi nhuận kinh doanh tốt. Dựa vào hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng có thể thấy, lợi nhuận chủ yếu của ngân hàng cũng đến từ việc huy động tiền gửi với lãi suất thấp từ các nguồn tiền nhàn rỗi. Sau đó cho các cá nhân, tổ chức có nhu cầu, đảm bảo điều kiện, vay lại với lãi suất cho vay cao hơn nhằm thu về lợi nhuận từ khoản chênh lệch giữa lãi suất huy động thấp với lãi suất cho vay cao hơn.

Do đó, lãi suất cho vay luôn cao hơn lãi suất huy động tại cùng thời điểm.


Điểm tin ngân hàng tuần qua: Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng tăng giá mạnh
Điểm tin ngân hàng tuần qua: Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng tăng giá mạnh

Giám sát chặt chẽ các hệ thống thanh toán quan trọng lĩnh vực ngân hàng;Nam A Bank triển khai dự án ESG hướng tới mục tiêu ngân hàng xanh;...

Giá vàng trong tuần (15/7-21/7): Kết thúc tuần giảm giá
Giá vàng trong tuần (15/7-21/7): Kết thúc tuần giảm giá

Giá vàng thế giới trong tuần (15/7-21/7) tăng mạnh trong phiên giao dịch dầu tuần. Tại phiên giao dịch giữa tuần, giá vàng tăng ở đầu phiên sau đó quay đầu giảm ở cuối phiên...

Giá vàng hôm nay (20/7): Tiếp tục giảm sâu
Giá vàng hôm nay (20/7): Tiếp tục giảm sâu

Giá vàng thế giới hôm nay (20/7) tiếp tục giảm mạnh khi chịu áp lực bán tháo và sự phục hồi của đồng USD trong bối cảnh những căng thẳng địa chính trị...

TS. Nguyễn Trí Hiếu: Khơi thông tín dụng xanh, cần chính sách mạnh mẽ từ chính phủ
TS. Nguyễn Trí Hiếu: Khơi thông tín dụng xanh, cần chính sách mạnh mẽ từ chính phủ

Để khơi thông dòng vốn tín dụng xanh, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ thông qua việc bảo lãnh tín dụng, bao gồm cả trái phiếu xanh...

BIDV nhận 02 giải thưởng quốc tế uy tín dành cho sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp
BIDV nhận 02 giải thưởng quốc tế uy tín dành cho sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp

Ngày 18/07/2024, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) được tạp chí The Asian Banker trao tặng giải thưởng “Ngân hàng ứng dụng API...

Điểm tin ngân hàng ngày 20/7: Cho vay tiêu dùng có thể đạt tới 15.000 tỷ USD
Điểm tin ngân hàng ngày 20/7: Cho vay tiêu dùng có thể đạt tới 15.000 tỷ USD

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị giảm chi hơn 4.600 tỷ đồng; Sacombank tăng mạnh lãi suất tiết kiệm ở nhiều kỳ hạn; Phê duyệt Đề án cơ cấu lại SCIC đến hết năm 2025...

Nguyên tắc, thủ tục cấp đổi Giấy phép của tổ chức tín dụng phi ngân hàng
Nguyên tắc, thủ tục cấp đổi Giấy phép của tổ chức tín dụng phi ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 35/2024/TT-NHNN quy định về cấp đổi Giấy phép, cấp bổ sung nội dung hoạt động vào Giấy phép và tổ chức...

Giá vàng hôm nay (19/7): Bất ngờ giảm sâu
Giá vàng hôm nay (19/7): Bất ngờ giảm sâu

Giá vàng thế giới hôm nay (19/7) bất ngờ giảm mạnh khi chịu áp lực từ hoạt động bán chốt lời đi kèm với những lo ngại về sự suy thoái kinh tế...

Điểm tin ngân hàng ngày 19/7: AIIB cho Việt Nam vay 5 tỷ USD với lãi suất ưu đãi
Điểm tin ngân hàng ngày 19/7: AIIB cho Việt Nam vay 5 tỷ USD với lãi suất ưu đãi

Kiều hối về Tp.HCM đạt gần 5,2 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm;Đã có 13 ngân hàng tăng lãi suất huy động từ đầu tháng 7;Công an Quảng Bình...

ACB huy động thành công gần 13.000 tỷ đồng từ trái phiếu
ACB huy động thành công gần 13.000 tỷ đồng từ trái phiếu

Ngân hàng ACB đã phát hành tổng cộng 4 lô trái phiếu trong hai tháng với tổng giá trị gần 13.000 tỷ đồng trái phiếu.

VietinBank thúc đẩy dòng vốn bền vững với sản phẩm Tiền gửi xanh
VietinBank thúc đẩy dòng vốn bền vững với sản phẩm Tiền gửi xanh

Sản phẩm “Tiền gửi xanh” mới được VietinBank ra mắt, bổ sung thêm một sản phẩm mang tính đột phá trong danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính bền vững Ngân hàng đang cung cấp cho khách hàng doanh nghiệp.

Trình tự cấp Giấy phép, hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
Trình tự cấp Giấy phép, hoạt động của tổ chức tài chính vi mô

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư 33/2024/TT-NHNN quy định về hồ sơ, trình tự cấp Giấy phép, tổ chức và hoạt động của tổ chức tài chính vi mô.

Giá vàng hôm nay (18/7): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều
Giá vàng hôm nay (18/7): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều

Giá vàng thế giới hôm nay (18/7) giảm khi các nhà đầu tư bán chốt lời sau thời thời điểm vàng tăng mạnh trong phiên giao dịch trước đó...

Điểm tin ngân hàng ngày 18/7: Vingroup, Techcombank đề xuất gói cho vay mua nhà xã hội lãi suất 4,8%/năm
Điểm tin ngân hàng ngày 18/7: Vingroup, Techcombank đề xuất gói cho vay mua nhà xã hội lãi suất 4,8%/năm

Agribank bán 28 căn hộ chung cư dự án Cherry Apartment để thu hồi nợ xấu; VPBank vừa tăng lãi suất tiết kiệm tại nhiều kỳ hạn; LPBank công bố Hoàng Đức...

Bac A Bank ưu tiên tín dụng lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp
Bac A Bank ưu tiên tín dụng lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp

Trong giai đoạn tới, Ngân hàng TMCP Bắc Á (Bac A Bank) thực hiện kế hoạch phát triển bền vững, ổn định, hiệu quả. Đặc biệt, chú trọng hoạt động tư vấn đầu tư...

Giao dịch tiền điện tử toàn cầu tăng mạnh
Giao dịch tiền điện tử toàn cầu tăng mạnh

Theo một nghiên cứu gần đây do CoinWire - trang thông tin hàng đầu về tiền mã hóa, công bố, khối lượng giao dịch tiền điện tử toàn cầu vào năm 2024...

Bộ Công an chỉ cách nhận biết, phòng tránh lừa đảo đầu tư sàn chứng khoán ảo
Bộ Công an chỉ cách nhận biết, phòng tránh lừa đảo đầu tư sàn chứng khoán ảo
17/07/2024 Thị Trường

Nhóm lừa đảo thường tạo lập các sàn chứng khoán, đa cấp, tiền ảo…, sử dụng mạng xã hội quảng cáo, tuyển người tham gia đầu tư...

Giá vàng hôm nay (17/7): Bất ngờ tăng mạnh
Giá vàng hôm nay (17/7): Bất ngờ tăng mạnh

Giá vàng thế giới hôm nay (17/7) bất ngờ tăng mạnh khi thị trường đón làn sóng lạc quan về việc Fed cắt giảm lãi suất và lo ngại về căng thẳng địa chính trị...

Điểm mới trong đăng ký cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử
Điểm mới trong đăng ký cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 46/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 19/2021/TT-BTC hướng dẫn giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế.

VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance