Nhiều doanh nghiệp liên tiếp bị xử phạt vì sai phạm trên thị trường chứng khoán và trái phiếu

Đáng chú ý nhất là trường hợp Công ty cổ phần Transimex với tổng mức xử phạt lên tới 555 triệu đồng do cùng lúc mắc nhiều vi phạm. Theo kết luận của cơ quan thanh tra, doanh nghiệp này chậm công bố nhiều thông tin theo quy định, công bố không đầy đủ nội dung tại báo cáo quản trị, công bố thông tin sai lệch liên quan đến các giao dịch với doanh nghiệp liên quan, chậm báo cáo khi không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng và thực hiện các giao dịch với bên liên quan nhưng chưa được cấp có thẩm quyền thông qua.

Ngoài số tiền xử phạt, Transimex còn bị buộc cải chính các thông tin đã công bố sai lệch. Đây được xem là một trong những trường hợp bị xử lý toàn diện nhất trong thời gian gần đây, phản ánh yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt đối với nghĩa vụ minh bạch thông tin của doanh nghiệp niêm yết.

Một doanh nghiệp khác cũng bị xử phạt với số tiền lớn là Công ty cổ phần DICERA Holdings, tổng mức xử phạt lên tới 507,5 triệu đồng. Sai phạm của doanh nghiệp này trải rộng trên nhiều nội dung, từ không công bố thông tin, công bố chậm các nghị quyết Hội đồng quản trị, công bố báo cáo quản trị không đầy đủ cho tới việc tự ý thay đổi mục đích sử dụng vốn huy động từ đợt chào bán cổ phiếu mà không thông qua Đại hội đồng cổ đông.

Đáng chú ý, theo kết luận thanh tra, DICERA Holdings đã sử dụng hơn 95 tỷ đồng trong tổng số hơn 288 tỷ đồng huy động từ đợt chào bán cổ phiếu năm 2024 để thanh toán tiền mua căn hộ chung cư thay vì thực hiện đúng phương án sử dụng vốn đã được cổ đông thông qua. Hành vi thay đổi phương án sử dụng vốn này bị xử phạt 350 triệu đồng - mức phạt cao nhất trong quyết định xử lý đối với doanh nghiệp.

Việc sử dụng nguồn vốn huy động sai mục đích luôn được xem là một trong những vi phạm nghiêm trọng trên thị trường chứng khoán bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cổ đông và nhà đầu tư, những người đã quyết định góp vốn dựa trên kế hoạch sử dụng vốn mà doanh nghiệp công bố trước đó.

Trong khi đó, Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc bị xử phạt 175 triệu đồng do sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ không đúng phương án đã công bố với nhà đầu tư.

Theo kết luận thanh tra, doanh nghiệp đã sử dụng hơn 10,1 tỷ đồng từ lô trái phiếu phát hành cuối năm 2021 cho các hoạt động thường xuyên của công ty thay vì thanh toán các khoản vay như phương án phát hành đã được phê duyệt. Mặc dù giá trị sử dụng sai mục đích chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng quy mô phát hành 1.300 tỷ đồng, nhưng hành vi này vẫn bị xác định là vi phạm quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Không chỉ xử phạt bằng tiền, cơ quan quản lý còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả khá nghiêm khắc. Theo đó, Nam Rạch Chiếc bị buộc thu hồi số trái phiếu đã phát hành và hoàn trả tiền cho nhà đầu tư nếu có yêu cầu, đồng thời phải thanh toán cả phần lãi phát sinh theo đúng quy định. Đây là biện pháp nhằm bảo đảm quyền lợi của các trái chủ trong trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ đúng cam kết sử dụng vốn.

Ở khối trung gian thị trường, Công ty cổ phần Chứng khoán MB cũng bị xử phạt tổng cộng 340 triệu đồng do thực hiện dịch vụ phối hợp với tổ chức tín dụng cho khách hàng vay mua chứng khoán khi chưa được cơ quan quản lý chấp thuận bằng văn bản.

Theo kết luận thanh tra, hoạt động này diễn ra trong thời gian kéo dài từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026. Ngoài khoản tiền phạt 275 triệu đồng, Công ty Chứng khoán MB còn bị đình chỉ hoạt động đối với dịch vụ này trong thời hạn 2,5 tháng.

Bên cạnh đó, công ty còn bị xử phạt 65 triệu đồng vì cho phép một số khách hàng thực hiện giao dịch ký quỹ đối với các mã chứng khoán không thuộc danh mục được phép giao dịch ký quỹ theo quy định.

Việc áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động thay vì chỉ xử phạt bằng tiền cho thấy cơ quan quản lý đang tăng cường các chế tài mang tính răn đe đối với các tổ chức trung gian trên thị trường chứng khoán.

Nhìn vào các quyết định xử phạt được ban hành trong tháng 6 có thể thấy nhóm vi phạm phổ biến nhất vẫn là công bố thông tin không đầy đủ, công bố chậm hoặc công bố sai lệch. Đây vốn là nền tảng của tính minh bạch trên thị trường chứng khoán, bởi mọi quyết định đầu tư đều dựa trên chất lượng và độ tin cậy của thông tin doanh nghiệp công bố.

Bên cạnh đó, các vi phạm liên quan đến sử dụng vốn huy động từ cổ phiếu hoặc trái phiếu cũng tiếp tục được cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ. Sau giai đoạn thị trường trái phiếu doanh nghiệp gặp nhiều biến động, việc kiểm soát dòng tiền sau phát hành đã trở thành một trong những trọng tâm của công tác thanh tra nhằm bảo đảm doanh nghiệp thực hiện đúng các cam kết với nhà đầu tư.

Việc liên tiếp ban hành các quyết định xử phạt đối với cả doanh nghiệp phát hành, doanh nghiệp niêm yết và công ty chứng khoán cho thấy cơ quan quản lý đang hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường vốn minh bạch, kỷ cương và phát triển bền vững. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán và trái phiếu đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong huy động vốn cho nền kinh tế, việc tuân thủ nghiêm các quy định về công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp và sử dụng vốn đúng mục đích không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các chế tài xử phạt mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của thị trường tài chính Việt Nam trong dài hạn.