VnFinance
Thứ tư, 17/01/2024, 13:30 PM

Những điểm sáng trong xuất khẩu thủy sản sau 5 năm thực thi CPTPP

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), sau 5 năm Hiệp định Thương mại tự do CPTPP có hiệu lực (từ 14/1/2019), thủy sản là một trong những ngành có nhiều thay đổi tích cực nhờ tận dụng ưu đãi thuế quan trong thương mại với các nước thành viên, tuy nhiên cũng có những khó khăn, thách thức làm ảnh hưởng việc gia tăng XK sang các thị trường trong khối này.

Hội nhập - Thâm nhập - Hòa nhập

Hội nhập mạnh mẽ hơn, thâm nhập sâu hơn và hòa nhập nhiều hơn là 3 cụm từ để nhận định hiệu quả của các FTA nói chung và đặc biệt cho hiệp định CPTPP.

Những thay đổi rõ nét đối với xuất khẩu (XK) thủy sản 5 năm sau khi hiệp định CPTPP có hiệu lực đó là:

Thứ nhất, về XK, sự gia tăng XK vào các nước thành viên CPTPP mạnh mẽ hơn so với các thị trường khác. Điển hình là Canada, Chile, Peru, Singapore, Malaysia. Australia...

Những điểm sáng trong xuất khẩu thủy sản sau 5 năm thực thi CPTPP
Thủy sản Việt Nam thâm nhập mạnh mẽ vào các thị trường sau khi tham gia CPTPP.
 

Thị phần của thủy sản Việt Nam trên các thị trường này tăng, cho thấy thế mạnh cạnh tranh đã được hỗ trợ nhờ hiệp định CPTPP.

Ví dụ tại Canada: thị phần tăng từ 7-8% lên 10%, trong đó riêng tôm tăng từ 18% lên 25% và đứng số 1; cá ngừ cũng tăng từ 6% lên 11% và đứng thứ 3.

Tại Australia, tôm Việt Nam chiếm thị phần áp đảo 70%, tăng gần gấp đôi so với 32% trước khi ký hiệp định. Một vài ví dụ trên phản ảnh một phần đáng chú ý về hiệu quả thâm nhập mạnh mẽ của thủy sản Việt vào các thị trường sau khi tham gia CPTPP.

Thứ hai là xu hướng tăng nhập khẩu (NK) thủy sản vào Việt Nam để gia công, chế biến XK đi các nước và cả tiêu thụ trong nước.

Sự hòa nhập còn thể hiện ở việc cùng nâng cao chất lượng, năng suất chế biến XK nhờ những đầu tư, hợp tác về công nghệ, kỹ thuật, ứng dụng KHKT trong Nuôi trồng, chế biến và XK thủy sản.

Thách thức khách quan và nội tại

Bối cảnh của 5 năm qua có nhiều biến động và thách thức từ thị trường, từ các biến động địa chính trị và những bất cập nội tại, phần nào làm giảm đi cơ hội tận dụng hiệu quả hơn những lợi thế của hiệp định CPTPP.

Từ góc độ thị trường: Khả năng tăng sức cạnh tranh không thể là tuyệt đối khi các nước đối thủ như Ecuador, Ấn Độ có lợi thế về nguồn cung và giá cả và họ cũng có FTA với một số nước trong nhóm CPTPP. VD: Ấn Độ có FTA với Malayisa, Singapor, Nhật Bản, Chile, Australia; Ecuador có FTA với Chile, Peru...

Về yếu tố khách quan: đó là những biến động trên thế giới bảo gồm dịch Covid, xung đột Nga - Ukraine dẫn đến đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí sản xuất tăng, thiếu nguyên liệu dẫn đến kịch bản hưởng lợi từ CPTPP không được như mong đợi.

Về góc độ nội tại: Việc hiểu và tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan bằng việc sử dụng form mẫu C/O phù hợp, vẫn có bất cập đối với DN khi không biết điều chỉnh linh hoạt form mẫu nào cho từng thị trường thì có lợi hơn vì có những thị trường như Nhật Bản có FTA song phương, có tới 3 FTA đa phương (ASEAN, RCEP, CPTPP)...

Ngoài ra, vẫn có sự cạnh tranh tại chính thị trường nội địa, khi mà hàng thủy sản của các nước như Nhật Bản, Chile, Australia cũng phần nào làm mất thị phần trên chiếc bánh tiêu thụ thủy sản trong nước.

Thứ 3, việc phải thể chế hóa, cải cách môi trường đầu tư bên cạnh những tác động tích cực cho DN xuất nhập khẩu cũng có những quy định được đặt ra còn khắt khe hơn so với yêu cầu từ hiệp định hoặc là từ thị trường. Đó là những quy định liên quan đến môi trường và lao động, là những vấn đề Việt Nam cần cải thiện theo hướng phát triển bền vững, nhưng cần có lộ trình phù hợp với thực tiễn đất nước và có độ linh hoạt cho từng ngành, vì mỗi ngành có một đặc thù riêng.

Thách thức lớn từ hệ thống logistic

Một thách thức làm giảm sức cạnh tranh và khả năng tận dụng tối đa cơ hội thị trường, đó là logistic cho ngành thủy sản không đáp ứng nhu cầu phát triển. Là một ngành định hướng XK là chủ lực và có những đặc thù về VSATTP, chuỗi cung ứng thủy sản phụ thuộc rất nhiều vào chuỗi logistic bao gồm: kho lạnh, vận tải, đặc biệt là vận tải biển. Trong nhiều năm qua, nhất là giai đoạn từ 2020 trở lại đây có nhiều biến động như dịch Covid, chiến tranh, xung đột Nga - Ukrain, mới đây là vùng Trung Đông (căng thẳng Biển Đỏ), ngành thủy sản XK bộc lộ rõ điểm yếu và bất cập là phụ thuộc phần lớn vào hệ thống logistic của nước ngoài: kể cả kho lạnh và vận tải biển.

Câu chuyện căng thẳng Biển Đỏ hiện nay lại một lần nữa bộc lộ sự thiết hụt của ngành logistic Việt Nam, khi mà các hãng tàu nước ngoài chi phối và độc quyền định giá và tăng giá cước cùng các giá dịch vụ vận tải.

Về lâu dài, thương mại thủy sản trông chờ vào sự lớn mạnh của ngành logistic Việt Nam với mục tiêu lớn là phát triển đội tàu biển Việt Nam và hệ thống cung ứng container lạnh để nâng cao năng lực vận tải container quốc tế của Việt Nam, khi đó chúng ta mới có thế chủ động và khả năng cạnh tranh cao hơn trong chuỗi cung ứng hàng hóa, nhất là thực phẩm như thủy sản.

CPTPP mở rộng - thêm cơ hội cho ngành thủy sản

Vương quốc Anh đã ký hiệp ước tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - một dấu mốc cho thấy có thế sẽ có thêm các thành viên khác tham gia vào hiệp định này. Những thay đổi này cũng tạo thêm cơ hội cho thủy sản Việt Nam trong việc thâm nhập thị trường và hòa nhập bằng việc đa dạng nguồn nguyên liệu.

Hiện nay, theo hiệp định song phương Việt Nam với Anh, thuế NK ưu đãi của các sản phẩm thủy sản chủ lực của Việt Nam vào Anh hầu hết về 0%. Tuy nhiên, còn một vài mã sản phẩm như tôm chế biến HS 160521 và 160529 vẫn đang bị mức thuế 7%. Tất nhiên hai dòng sản phẩm này của Việt Nam đều đang chiếm vị trí số 1 tại Anh, chi phối 36% thị phần, nhưng dư địa sẽ lớn hơn khi tôm Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan CPTPP.

Ngoài ra, cơ hội cho việc đa dạng nguồn nguyên liệu chế biến XK trong nội khối sẽ gia tăng. Bên cạnh đó, Anh cũng là một đối tác cho các công ty Việt Nam trong hoạt động gia công mặt hàng hải sản từ Anh, ví dụ như cá tuyết.


VPI dự báo giá xăng giảm trong kỳ điều hành 22/2/2024
VPI dự báo giá xăng giảm trong kỳ điều hành 22/2/2024

Tại kỳ điều hành 22/2/2024, ngoại trừ dầu mazut, giá bán lẻ các loại xăng dầu khác có thể giảm 1,4 - 2,1% và Liên bộ Tài chính - Công Thương...

Xuất khẩu hoa quả tiếp tục bứt phá trong tháng đầu tiên năm 2024
Xuất khẩu hoa quả tiếp tục bứt phá trong tháng đầu tiên năm 2024

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT), giá trị xuất khẩu hoa quả những ngày đầu năm tiếp tục đà tăng,...

Giá cà phê hôm nay 21/2: Trong nước tiếp tục tăng
Giá cà phê hôm nay 21/2: Trong nước tiếp tục tăng

Giá cà phê hôm nay 21/2 giá cà phê trong nước tiếp tục tăng thêm 500 đồng, Robusta quay đầu giảm nhẹ, Arabica...

Giá phân bón hôm nay 21/2: Kali Lào không đổi
Giá phân bón hôm nay 21/2: Kali Lào không đổi

Cập nhật giá phân bón hôm nay 21/2/2024.

Giá tiêu hôm nay 21/2: Tiệm cận mốc 90.000 đồng
Giá tiêu hôm nay 21/2: Tiệm cận mốc 90.000 đồng

Giá tiêu hôm nay 21/2 tăng mạnh ngày thứ hai liên tiếp.

Giá heo hơi hôm nay 21/2: Miền Nam tăng cao
Giá heo hơi hôm nay 21/2: Miền Nam tăng cao

Giá heo hơi hôm nay 21/2 ghi nhận miền Bắc giảm một vài nơi, miền Trung tăng rải rác, miền Nam tăng cao nhất 3.000 đồng/kg.

Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước tăng mạnh dịp Tết Nguyên đán
Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước tăng mạnh dịp Tết Nguyên đán

Thống kê sơ bộ cộng dồn từ ngày 01/01 đến hết ngày 14/02/2024 của Tổng cục Hải quan cho thấy, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 82,56 tỷ USD,...

Giá cà phê hôm nay 20/2: Trong nước tăng mạnh
Giá cà phê hôm nay 20/2: Trong nước tăng mạnh

Giá cà phê hôm nay 20/2 giá cà phê trong nước tăng mạnh, Robusta tiếp đà tăng, Arabica có xu hướng ổn định.

Giá tiêu hôm nay 20/2: Thị trường đi ngang
Giá tiêu hôm nay 20/2: Thị trường đi ngang

Giá tiêu hôm nay 20/2 thị trường trong nước đi ngang tại các vùng trọng điểm.

Giá phân bón hôm nay 20/2: DAP Nga xanh tăng
Giá phân bón hôm nay 20/2: DAP Nga xanh tăng

Cập nhật giá phân bón hôm nay 20/2/2024.

Giá heo hơi hôm nay 20/2: Tăng tại miền Nam
Giá heo hơi hôm nay 20/2: Tăng tại miền Nam

Giá heo hơi hôm nay 20/2 ghi nhận tăng tại miền Nam; miền Trung đi ngang trên diện rộng.

Giá vàng thế giới tăng, vàng miếng SJC rớt giá
Giá vàng thế giới tăng, vàng miếng SJC rớt giá

Chốt phiên giao dịch rạng sáng nay (20/2 – theo giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay tại thị trường New York đã tiếp tục tăng nhẹ. Trong khi đó, giá vàng miếng SJC...

Việt Nam nhập khẩu thịt và các sản phẩm từ thịt nhiều nhất từ nước nào?
Việt Nam nhập khẩu thịt và các sản phẩm từ thịt nhiều nhất từ nước nào?

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn số liệu của Tổng cục Hải quan cho biết, năm 2023, Việt Nam nhập khẩu 716,89 nghìn tấn thịt và các sản phẩm từ thịt...

Giá dầu hôm nay (19/2): Dầu thô giảm trong phiên giao dịch đầu tuần
Giá dầu hôm nay (19/2): Dầu thô giảm trong phiên giao dịch đầu tuần

Giá dầu thế giới hôm nay (19/2) giảm trong phiên giao dịch đầu tuần khi những bình luận từ các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)...

Giá cà phê hôm nay 19/2: Duy trì mức cao
Giá cà phê hôm nay 19/2: Duy trì mức cao

Giá cà phê hôm nay 19/2 đầu tuần đang đứng ở mức cao, Robusta và Arabica tiếp tục tăng.

Giá heo hơi hôm nay 19/2: Đi ngang trên diện rộng
Giá heo hơi hôm nay 19/2: Đi ngang trên diện rộng

Giá heo hơi hôm nay 19/2 đi ngang trên diện rộng.

Giá tiêu hôm nay 19/2: Nối dài chuỗi tăng
Giá tiêu hôm nay 19/2: Nối dài chuỗi tăng

Giá tiêu hôm nay 19/2 giá tiêu trong nước nối dài chuỗi ngày tăng.

Giá bạc có thể tiếp tục gặp áp lực do đà tăng của đồng USD
Giá bạc có thể tiếp tục gặp áp lực do đà tăng của đồng USD

Thị trường đã không còn quá lạc quan về việc FED sẽ sớm cắt giảm lãi suất như trước đây. Điều này sẽ khiên đồng USD neo ở mức cao, gây áp lực cho nhóm kim loại quý, đặc biệt là bạc.

Giá dầu hôm nay (18/2): Dầu thô kết thúc tuần tăng giá
Giá dầu hôm nay (18/2): Dầu thô kết thúc tuần tăng giá

Giá dầu thế giới trong tuần (12/2-18/2) tăng trong phiên giao dịch đầu tuần sau đó bất ngờ giảm vào phiên giao dịch giữa tuần...

VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance