Ngành ngân hàng 2026: Tỷ lệ nợ xấu có xu hướng giảm, tăng trưởng tín dụng chậm lại

Tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng dự kiến giảm

Trong báo cáo triển vọng tín nhiệm năm 2026 mới công bố, các chuyên gia VIS Rating nhận định đối với ngành tài chính, khả năng sinh lời và chất lượng tài sản dự kiến sẽ phân hoá. 

Theo đánh giá của VIS Rating, môi trường tín nhiệm của Việt Nam trong năm 2026 được kỳ vọng duy trì trạng thái ổn định, trong bối cảnh các chính sách thúc đẩy tăng trưởng tiếp tục phát huy hiệu quả và nhu cầu nội địa phục hồi tương đối vững chắc. Mặt bằng lãi suất cao hơn làm gia tăng chi phí vốn trong bối cảnh doanh nghiệp mở rộng vay nợ để đầu tư, song áp lực này được giảm thiểu nhờ môi trường kinh doanh ổn định và rủi ro tái cấp vốn duy trì ở mức thấp.

Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng tăng trưởng tích cực, sau khi GDP năm 2025 đạt mức tăng trên 8% và kỳ vọng tăng trưởng năm tới hướng tới mức hai chữ số. Động lực chính đến từ khu vực kinh tế nội địa, đặc biệt là đầu tư hạ tầng, khi dự toán chi ngân sách cho đầu tư phát triển năm 2026 tăng 53% so với ước thực hiện năm 2025, đạt khoảng 732.000 tỷ đồng.

Theo VIS Rating, trong năm 2026 tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống chậm lại – mục tiêu năm 2026 là 15%, so với thực hiện 19% trongnăm 2025 – cùng với việc kiểm soát tín dụng chảy vào các dự án bất động sản rủi ro cao sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản và hạn chế rủi ro tăng trưởng nóng trong ngắn hạn. 

Đáng chú ý, tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng năm 2026 dự kiến giảm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống mức 2,1%. Các ngân hàng quy mô lớn và công ty chứng khoán được kỳ vọng sẽ duy trì ổn định, nhờ môi trường kinh doanh trong nước và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.

Trong khi đó, rủi ro vẫn ở mức cao đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ có tỷ trọng lớn dư nợ cho vay mua nhà mang tính đầu cơ, cũng như các công ty tài chính tiêu dùng tập trung vào cho vay tiền mặt. Mặt bằng lãi suất cao hơn, đòn bẩy của khách hàng cá nhân gia tăng và triển vọng thu nhập suy giảm do tác động của thuế quan sẽ gây áp lực lên khả năng trả nợ của người vay. 

Lợi nhuận của nhóm ngân hàng quy mô nhỏ còn chịu sức ép từ chi phí tín dụng và chi phí vốn gia tăng sau các đợt tăng lãi suất tiền gửi kể từ quý 4/2025. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng và đòn bẩy tiếp tục tích lũy, các định chế tài chính này sẽ trở nên dễ bị tổ thương hơn trước rủi ro suy giảm chất lượng tài sản kể từ sau năm 2026.

Theo nhận định của VIS Rating, năm 2026, lợi nhuận trên tổng tài sản bình quân (ROAA) sẽ duy trì ở mức 1,5% đối với ngành ngân hàng và ổn định ở khoảng 5,0%–5,1% đối với ngành chứng khoán.

Năm 2026, ước tính khoảng 209.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn

Báo cáo của VIS Rating nhận định, đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, rủi ro tín dụng được đánh giá tiếp tục trong tầm kiểm soát. Tỷ lệ trái phiếu chậm trả trong năm 2026 dự báo duy trì quanh 1,3% tương đương năm 2025 và giảm mạnh so với mức đỉnh 12,2% năm 2023. Mức này được hỗ trợ bởi môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và nhu cầu tái cấp vốn về trái phiếu ở mức thấp. 

"Chúng tôi kỳ vọng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành mới năm 2026 sẽ tăng khoảng 15%–20% so với cùng kỳ, sau khi tăng mạnh 32% trong năm 2025", báo cáo viết.

VIS Rating ước tính giá trị trái phiếu đáo hạn trong năm 2026 khoảng 209.000 tỷ đồng, bằng 14% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đanglưu hành, sau khi nhiều trái phiếu đã được gia hạn trong năm 2025.

Đặc biệt, tỷ lệ thu hồi đối với các trái phiếu chậm trả sẽ tiếp tục cải thiện, nhờ kết quả kinh doanh tốt hơn và hiệu quả từ hoạt động tái cơ cấu của nhiều doanh nghiệp bất động sản nhà ở. Trong bối cảnh hoạt động cho vay của các ngân hàng ngày càng chọn lọc, trái phiếu doanh nghiệp sẽ trở thành một kênh huy động vốn quan trọng hơn đối với các doanh nghiệp. Niềm tin nhà đầu tư cải thiện và thị trường tăng thanh khoản sẽ giúp giá trị phát hành trái phiếu mới năm 2026 tăng 15–20%, trong đó phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức tiếp tục chiếm ưu thế.

Nhóm Ngân hàng và Bất động sản vẫn tiếp tục là các tổ chức phát hành chính trên thị trường; tuy nhiên, hoạt động phát hành mới được kỳ vọng sẽ mở rộng sang các nhóm ngành tiện ích, vận tải và phát triển hạ tầng, khi chính sách phát triển hạ tầng mạnh mẽ của Chính phủ thúc đẩy nhu cầu huy động vốn dài hạn.