Rủi ro kinh tế và bất ổn thuế quan đè nặng lên thị trường dầu khí

Giá dầu Brent ngày thứ Ba giảm xuống gần 69 USD/thùng, sau khi mất 1,5% vào thứ Hai, trong khi dầu thô WTI rớt xuống dưới mức 66 USD/thùng.

Đà lao dốc của giá dầu phản ánh xu hướng rút lui khỏi các tài sản rủi ro trên thị trường. Nhà đầu tư thận trọng trước viễn cảnh kinh tế Mỹ có thể chững lại, do căng thẳng thương mại leo thang và chính sách cắt giảm ngân sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Sự bất ổn này đã gây ra làn sóng bán tháo trên thị trường chứng khoán, khiến các chỉ số chính lao dốc khi giới đầu tư tìm đến các tài sản an toàn hơn.

Từ mức đỉnh giữa tháng 1, giá dầu đã giảm gần 20% trong bối cảnh chính sách thương mại cứng rắn và kế hoạch cắt giảm ngân sách của ông Trump khiến triển vọng kinh tế trở nên ảm đạm. Mỹ – nhà khai thác và tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới – đang đối mặt với nhiều bất ổn khi các doanh nghiệp và thị trường tài chính của nước này phải chật vật thích nghi với những thay đổi về chính sách.

“Thị trường đang phản ánh nỗi lo về tăng trưởng kinh tế chững lại, và điều đó đang đè nặng lên giá dầu”, ông Ed Morse, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa toàn cầu tại Citigroup, nhận định. “Khi tâm lý e ngại rủi ro chiếm ưu thế, mọi tài sản liên quan tới tăng trưởng kinh tế - từ dầu mỏ, cổ phiếu đến kim loại công nghiệp - đều chịu áp lực”, ông nói.

Tâm lý bi quan càng gia tăng khi OPEC+ phát tín hiệu có thể nâng sản lượng, tạo thêm áp lực lên giá dầu. Tổ chức này, do Ả Rập Xê Út và Nga dẫn đầu, đang dần nới lỏng các biện pháp cắt giảm sản lượng được áp dụng trong đại dịch Covid-19. Trong khi đó, Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới - đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu giảm tinh chế dầu diesel và xăng, làm dấy lên lo ngại về nhu cầu suy yếu.

Đợt bán tháo hôm thứ Hai cũng giúp đồng USD chấm dứt chuỗi năm ngày giảm giá. Đồng bạc xanh mạnh lên khiến dầu – vốn được định giá bằng USD – trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua toàn cầu, tạo thêm áp lực giảm lên giá dầu thô.

“Sức mạnh của đồng USD đang góp phần vào xu hướng này”, ông Francisco Blanch, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Bank of America, nhận định. “Khi đồng USD tăng giá, giá dầu thường gặp khó khăn, vì nó làm giảm sức mua ở các thị trường mới nổi”, ông nói thêm.

Từ lâu, biến động tỷ giá đã là yếu tố quan trọng chi phối thị trường hàng hóa, và diễn biến mới nhất của đồng USD càng làm nổi bật những lo ngại về kinh tế vĩ mô.

Giữa bối cảnh thị trường đầy biến động, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tái khẳng định cam kết của chính quyền Trump trong việc siết chặt lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu của Iran. Phát biểu tại hội nghị CERAWeek do S&P Global tổ chức ở Houston, ông Wright nhấn mạnh rằng Washington sẽ tiếp tục mạnh tay để hạn chế khả năng bán dầu của Tehran trên thị trường quốc tế.

“Chính quyền Mỹ đã sẵn sàng thực thi nghiêm ngặt các biện pháp trừng phạt đối với ngành dầu khí Iran”, ông Wright tuyên bố. “Chúng tôi sẽ không để bất kỳ kẽ hở hay con đường nào làm suy yếu chính sách này”, ông nói.

Lập trường cứng rắn của Mỹ đối với Iran có thể làm hạn chế nguồn cung dầu toàn cầu, nhưng ở thời điểm hiện tại, các nhà giao dịch dường như quan tâm nhiều hơn đến rủi ro từ phía cầu.

Bất chấp những lo ngại về thương mại và kinh tế, các lãnh đạo trong ngành dầu khí vẫn bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với chính sách năng lượng của Tổng thống Trump tại hội nghị CERAWeek. Các giám đốc điều hành từ Chevron Corp., Shell và Saudi Aramco ca ngợi cam kết của chính quyền Trump đối với chiến lược “thống lĩnh năng lượng”, giúp sản lượng dầu của Mỹ đạt mức cao kỷ lục.

CEO của Vitol Group, ông Russell Hardy, dự báo giá dầu sẽ duy trì trong khoảng “hợp lý” từ 60 đến 80 USD/thùng trong những năm tới, bất chấp những biến động ngắn hạn.

“Mặc dù giá dầu đang có dấu hiệu suy yếu trong ngắn hạn, nhưng các yếu tố cơ bản vẫn vững chắc”, ông Hardy nhận định. “Sản lượng dầu của Mỹ tiếp tục tăng, và nhu cầu có thể phục hồi khi những lo ngại về kinh tế toàn cầu dần lắng xuống”, ông nói.

Khi thị trường tiếp tục đón nhận các diễn biến mới, các chuyên gia cảnh báo rằng sự biến động sẽ còn kéo dài. Sự kết hợp giữa căng thẳng thương mại, bất ổn địa chính trị và thay đổi trong cán cân cung – cầu có thể khiến giá dầu rơi vào trạng thái biến động mạnh trong những tháng tới.

“Vài tuần tới sẽ rất quan trọng”, bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận xét. “Chúng tôi đang theo dõi xem Nhà Trắng có thực hiện các chính sách thuế quan mới hay không, Trung Quốc sẽ phản ứng thế nào, và OPEC+ sẽ quyết định gì về sản lượng”, bà nói thêm.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy bất ổn, các nhà giao dịch dầu đang chuẩn bị tinh thần cho những đợt biến động tiếp theo. Những ngày sắp tới sẽ cho thấy liệu đợt sụt giảm vừa qua chỉ là điều chỉnh tạm thời hay là khởi đầu cho một đợt suy giảm kéo dài.

Nh.Thạch/AFP